Saramago werd geboren in een familie van landloze boeren in Azinhaga, Portugal, een klein dorp in de provincie Ribatejo zo'n honderd kilometer ten noordoosten van Lissabon.
Saramago trouwde in 1944 met Ilda Reis. Hun enige kind, Violante, werd geboren in 1947. Sinds 1988 is Saramago getrouwd met de Spaanse journaliste Pilar del Río, die de officiële vertaalster van zijn boeken in het Spaans is.
José Saramago was midden vijftig voordat hij internationaal succes had; zijn roman Baltasar en Blimunda bracht hem een internationaal lezerspubliek. Deze roman won de Portugese PEN Club Award.
Saramago was van 1969 tot aan zijn dood lid van de Portugese Communistische Partij en tevens atheïst en zelfverklaard pessimist. Zijn opvattingen hebben in Portugal veel stof doen opwaaien, vooral na de publicatie van Het evangelie volgens Jezus Christus.