In 1848 schreven Karl H. Marx en Friedrich Engels Het Communistisch Manifest. Het was een kort boek met de basisideeën van het communisme. De meeste socialisten en communisten gebruiken dit boek vandaag de dag nog steeds om hen te helpen de politiek en de economie te begrijpen. Veel niet-communisten lezen het ook, ook al zijn ze het niet met alles in het boek eens.
Karl Marx zei dat er een periode van verandering moet komen om de samenleving te veranderen in een communistische manier van leven. In deze periode zouden de arbeiders de samenleving besturen. Marx was zeer geïnteresseerd in de ervaring van de Parijse Commune van 1870, toen de arbeiders van Parijs de stad bestuurden na de nederlaag van het Franse leger door het Pruisische leger. Hij vond deze praktische ervaring belangrijker dan de theoretische opvattingen van de verschillende radicale groeperingen.
Veel groepen en individuen hielden van Marx' ideeën. Aan het begin van de twintigste eeuw was er een wereldwijde socialistische beweging die Social Democratie heette. Die werd beïnvloed door zijn ideeën. Ze zeiden dat de arbeiders in verschillende landen meer met elkaar gemeen hadden dan de arbeiders met de bazen in hun eigen land. In 1917 stonden Vladimir Lenin en Leon Trotski aan het hoofd van een Russische groep die in de Oktoberrevolutie de bolsjewieken heette. Zij maakten zich los van de tijdelijke regering van Rusland, die na de Februarirevolutie was gevormd tegen de tsaar (de keizer). Zij richtten de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken op, ook wel de Sovjet-Unie of USSR genoemd.
De Sovjet-Unie was het eerste land dat beweerde een arbeidersstaat te hebben opgericht. In werkelijkheid is het land nooit communistisch geworden zoals Marx en Engels het beschreven hebben.
In de loop van de 20e eeuw hebben veel mensen geprobeerd om arbeidersstaten op te richten. Eind jaren veertig kwam er in China ook een revolutie op gang en werd er een nieuwe regering gevormd met Mao Zedong als leider. In de jaren vijftig van de vorige eeuw had het eiland Cuba een revolutie en creëerde het een nieuwe regering met Fidel Castro als leider. Ooit waren er veel van dergelijke landen en het leek erop dat het communisme zou winnen. Maar communistische partijregeringen gebruikten de democratie niet in hun regeringen, een zeer belangrijk onderdeel van het socialisme en communisme. Hierdoor raakten de regeringen gescheiden van het volk, waardoor het communisme moeilijk werd. Dit leidde ook tot onenigheid en verdeeldheid tussen landen.
In de jaren zestig had een derde van de wereld het kapitalisme omvergeworpen en probeerde het communisme op te bouwen. De meeste van deze landen volgden het model van de Sovjet-Unie. Sommige volgden het model van China. De andere twee derde van de wereld leefde nog in het kapitalisme en dit leidde tot een wereldwijde kloof tussen kapitalistische landen en communistische landen. Dit werd de "Koude Oorlog" genoemd omdat deze niet met wapens of legers werd bestreden, maar met concurrerende ideeën. Dit had echter in een grote oorlog kunnen uitmonden. In de jaren tachtig streden de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie om het grootste leger en de gevaarlijkste wapens. Dit werd de "wapenwedloop" genoemd. President Ronald Reagan noemde communistische landen als de Sovjet-Unie het "Kwade Rijk" omdat hij niet van het communisme hield.
Sinds 1989, toen de Berlijnse Muur werd afgebroken, zijn de meeste landen die vroeger communistisch waren, teruggekeerd naar het kapitalisme. Het communisme heeft nu veel minder invloed in de wereld. In 1991 is de Sovjet-Unie uit elkaar gegaan. Ongeveer een vijfde van de wereldbevolking leeft echter nog steeds in staten die door een communistische partij worden gecontroleerd. De meeste van deze mensen bevinden zich in China. De andere landen zijn Cuba, Vietnam, Laos en Noord-Korea. Er zijn ook communistische bewegingen in Latijns-Amerika en Zuid-Afrika.
