Mary Daly — Amerikaanse radicale feministische filosofe en theoloog (1928–2010)

Mary Daly — invloedrijke Amerikaanse radicale feministische filosofe en theoloog (1928–2010). Levenswerk, kernideeën en impact op feminisme en religie.

Mary Daly (16 oktober 1928 - 3 januari 2010) was een Amerikaanse radicale feministische filosofe en theoloog. Daly gaf van 1967 tot 1999 colleges aan het Boston College. Zij bekritiseerde de traditionele, door mannen gedomineerde interpretaties van religie en maatschappij en stelde dat we in plaats van een patriarchaat een matriarchaat zouden moeten hebben. Haar eerste boek, The Church and the Second Sex, verscheen in 1968.

Leven en loopbaan

Mary Daly werd in 1928 geboren en ontwikkelde zich tot een van de meest uitgesproken stemmen in de tweede golf van het feminisme, vooral op het snijvlak van filosofie en theologie. Ze was actief als docent en schrijfster en vestigde haar naam met scherpe analyses van de manier waarop religieuze instellingen bijdroegen aan de onderdrukking van vrouwen. Gedurende meer dan drie decennia beïnvloedde ze studenten en collega’s met haar colleges en publicaties.

Belangrijkste ideeën

• Kritiek op patriarchale religie: Daly analyseerde hoe taal, dogma en instituties van de christelijke traditie vrouwen structureel marginaliseren en ontmenselijken.
• Herwaardering van het vrouwelijke: Ze pleitte voor een radicale herwaardering van vrouwelijke ervaringen, symboliek en spiritualiteit als middelen voor bevrijding.
• Goddess-spiritualiteit en alternatieve rituelen: In haar latere werk ontwikkelde Daly een belangstelling voor godinnenbeelden en voor het scheppen van vrouwengerichte rituelen en gemeenschappen als tegenwicht tegen patriarchale religieuze vormen.
• Separatisme en vrouwenruimtes: Daly verdedigde het belang van autonome vrouwenruimtes en -praktijken, een standpunt dat zij zag als noodzakelijk voor psychologische en spirituele herstelprocessen.

Controverse en kritiek

De uitgesproken taal die Daly soms gebruikte en haar pleidooi voor vrouwen-only praktijken leidden tot heftige discussies. Zij werd geprezen door veel radicale feministen en theologen voor haar vernieuwingen, maar kreeg ook kritiek — onder meer omdat sommige lezers haar teksten als polariserend of vijandig richting mannen ervaarden. Vanwege haar radicale stellingnames ontstonden er spanningen met kerkelijke autoriteiten en met sommige collega’s binnen de academische wereld.

Nalatenschap

Mary Daly wordt beschouwd als een invloedrijke figuur in de feministische theologie en filosofie. Haar werk heeft bijgedragen aan het debat over de wijze waarop gender, macht en religie met elkaar samenhangen en heeft vele latere denkers en activisten geïnspireerd die zoeken naar alternatieve vormen van spiritualiteit en gemeenschapsvorming. Haar boeken blijven gelezen en besproken binnen studies over gender, religie en sociale verandering.

Belangrijke publicaties

• The Church and the Second Sex (1968)
• Beyond God the Father (1973)
• Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism (1978)
• Pure Lust: Elemental Feminist Philosophy (1984)

Mary Daly overleed op 3 januari 2010. Haar werk blijft relevant voor wie zich bezighoudt met de relatie tussen gender, macht en religieuze tradities.

Zoek op letter