Nodosaurus — Gepantserde dinosaurus uit het Boven-Krijt (definitie & feiten)

Nodosaurus — ontdek de feiten over deze gepantserde Boven-Krijt dinosaurus: afmetingen, fossielen, anatomie en verdedigingsstrategieën in een heldere, compacte definitie.

Nodosaurus (letterlijk "knobbelhagedis") was een grote, gepantserde, viervoetige, tankachtige dinosaurus. Hij leefde in het eerste deel van het Boven-Krijt, ongeveer 113–98 miljoen jaar geleden. Er zijn drie zeer incomplete fossielen van de Nodosaurus gevonden in Wyoming en Kansas; van geen enkele vondst is een complete schedel bewaard gebleven. De soort en naam werden in 1889 beschreven door paleontoloog OthnielC. Marsh.

Uiterlijk en afmetingen

Nodosaurus bereikte naar schatting ongeveer 4 tot 6 meter lengte en woog vermoedelijk rond de 1–2 ton. Het was een ornithisch dinosauriër met een laag, breed lichaam en korte poten; hij liep op vier poten en had vijf tenen aan elke voet. Het lichaam was bedekt met beenderige huidplaten (osteodermen) die een ruw, gepantserd oppervlak vormden. In tegenstelling tot de verwante ankylosauriden had Nodosaurus geen staartknots; zijn staart was relatief lang en recht. De nek was kort en de bouw was laag bij de grond, wat wijst op een leven als lage planteneter.

Vertegenwoordiging in het fossielenbestand

De bekende fossielen van Nodosaurus zijn fragmentarisch: meestal wervels, ribben, delen van de schoudergordel, ledematen en talrijke osteodermen. Omdat schedels ontbreken of zeer incompleet zijn, berust onze kennis van het hoofd en het gebit deels op vergelijkingen met beter bekende nodosauriden. Veel vondsten uit de late 19e en vroege 20e eeuw liggen in museale collecties in de Verenigde Staten.

Voedsel en leefwijze

Nodosaurus was een herbivoor: hij at vermoedelijk lage vegetatie zoals varens, lage struiken en bladeren. Net als andere ornithischiërs bezat hij een snavelachtig voorste gedeelte van de kaak om planten af te bijten en kleine, bladvormige tanden om het plantaardig materiaal te verwerken. Door zijn lage houding en stevige bouw graasde hij dicht bij de grond; sporen van maagdarmen (zoals gastrolithen) zijn niet algemeen gemeld voor deze soort, maar komen wel voor bij andere gepantserde dinosauriërs.

Verdedigingsstrategieën

Zonder staartknots moet de verdediging van Nodosaurus vooral gelegen hebben in zijn dichte bepantsering: overlapping osteodermen, soms met stekelachtige uitsteeksels rond de schouderpartij, konden aanvallers afschrikken of verwonden. Ook een lage, brede bouw en sterke ledematen maakten het moeilijk voor roofdieren om hem omver te werpen. Preciese gedragsstrategieën blijven onzeker doordat veel skeletdelen ontbreken.

Classificatie en betekenis

Nodosaurus wordt geplaatst in de familie Nodosauridae, een groep van ankylosauriërs zonder staartknots. Als vroeg bekende nodosauride heeft deze soort bijgedragen aan het begrip van de evolutie van bepantsering bij ornithischiërs en toont hij de diversiteit aan defensieve aanpassingen bij herbivore dinosauriërs in het Boven-Krijt van Noord-Amerika.

Hoewel het fossielenmateriaal beperkt is, blijft Nodosaurus een belangrijk geslacht voor het bestuderen van gepantserde dinosauriërs en hun aanpassingen aan predatie en leefomgeving in de Krijttijd.

Zoek op letter