Paus Benedictus V (Latijn: Benedictus Quintus; -gestorven op 4 juli 965), was een Italiaanse diaken van de rooms-katholieke kerk en de 133e paus gedurende vijf weken in 964.
Benedictus stond bekend als Grammaticus vanwege zijn geleerdheid.
Korte biografie en verkiezing
Over Benedictus' vroege leven is weinig bekend; hij was werkzaam als diaken in Rome en had de reputatie van geleerde, wat hem de bijnaam Grammaticus opleverde. Toen de keizerlijke inmenging in Rome en de verdrijving van paus Johannes XII in 964 leidden tot grote onvrede onder de bevolking, kozen de Romeinen op 14 mei 964 een nieuwe paus: Benedictus V. Zijn verkiezing was een uiting van verzet tegen de invloed van keizer Otto I en tegen de door de keizer gesteunde paus Leo VIII.
Conflicten, afzetting en ballingschap
Benedictus’ pontificaat was kort en omstreden. Keizer Otto I keerde terug naar Rome om zijn gezag te herstellen. Op 23 juni 964 werd Benedictus voor een synode geconfronteerd met de keizer en aanhangers van Leo VIII; hij werd afgezet en ontheven van de pauselijke waardigheid. Otto toonde relatieve mildheid: Benedictus werd niet lichamelijk gestraft maar ontheven uit het ambt en teruggezet bij het lagere clericale ambt dat hij eerder bekleedde.
Na zijn afzetting werd Benedictus naar Duitsland gebracht en onder bewaring gesteld bij geestelijken onder keizerlijk gezag; hij verbleef enige tijd in het aartsbisdom Hamburg-Bremen. Benedictus overleed op 4 juli 965 tijdens zijn ballingschap in Duitsland.
Nalatenschap
Het pontificaat van Benedictus V illustreert de gespannen verhouding tussen de pauselijke Romeinse instituties en het wereldlijke keizerlijke gezag in de tiende eeuw. Zijn korte regering wordt in pauselijke lijsten doorgaans als geldig opgenomen, maar zij blijft onderdeel van een periode met meerdere betwiste pauskeuzes en ingrepen van koninklijke en keizerlijke machten.