Santo Monti (1855 - 4 juni 1923) was een Italiaanse priester en historicus. Hij is vooral bekend om zijn inzet voor het behoud en de bestudering van het plaatselijke erfgoed van Como en de omliggende streek.
Opleiding en vroege jaren
Monti werd geboren in Como. Hij bereidde zich voor op het geestelijke ambt en studeerde voor het katholieke priesterschap aan het seminarie van Villoresi di Monza. In 1879 werd hij tot priester gewijd. De bisschop van Como moedigde Monti aan theologie te gaan studeren in Rome. Monti behaalde zijn graad in de theologie in 1880. Deze opleiding legde de basis voor zowel zijn pastoraat als zijn latere historische belangstelling.
Priesterlijk werk
Zijn eerste werkzaamheden als priester voerde hij uit in Urio, een klein stadje in de provincie Como. Vervolgens diende hij als priester in de kerk van San Giorgio in Como tot 1881. Na 1881 was hij kapelaan van de begraafplaats van de kerk. In deze functies combineerde hij pastorale zorg met aandacht voor de historische en culturele context van zijn parochies.
Cultuur, geschiedenis en erfgoedbehoud
Monti speelde een actieve rol in het culturele leven van Como. In 1888 werd hij vice-voorzitter van de Como Historical Society; later, in 1906, werd hij voorzitter van die vereniging en bekleedde dat ambt tot zijn overlijden in 1923. Als voorzitter bevorderde hij studie en documentatie van lokale geschiedenis, stimuleerde de restauratie van waardevolle monumenten en ondersteunde tentoonstellingen en publicaties over het regionaal verleden.
Daarnaast was hij conservator van het stedelijk museum van Como en lid van de provinciale commissie voor de instandhouding van monumenten. In die hoedanigheid ijverde hij voor conservering van kunstvoorwerpen en bouwwerken, en werkte hij samen met deskundigen aan de bescherming van het stedelijk erfgoed.
Nalatenschap en overlijden
Monti overleed in Como op 4 juni 1923. Zijn jarenlange inzet als geestelijke, conservator en voorzitter van de lokale historische vereniging liet een blijvende invloed achter op het culturele landschap van Como. Hij wordt herinnerd als een van de sleutelfiguren die aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw de studie en het behoud van het lokale erfgoed hebben versterkt.