Het Saqqara Tablet is een gebeeldhouwde steenplaat uit het Oude Egypte met een opsomming van Egyptische farao's. De plaat werd gevonden in 1861 in een tombe in Saqqara. De tombe behoorde toe aan Tjenry (ook geschreven als Tjuneroy), een hoge ambtenaar en priester uit de tijd van farao Ramesses II. Hij was onder meer “opzichter van de werken aan alle koninklijke monumenten”. De steen maakt deel uit van de collectie van het Egyptisch Museum (het museum in Caïro) en is zwaar beschadigd.

Inhoud en opzet van de lijst

De koningslijst telt oorspronkelijk 58 namen, die lopen van Anedjib en Qa'a uit de Eerste Dynastie tot en met Ramesses II uit de Negentiende Dynastie. De volgorde is omgekeerd en daarmee in omgekeerd chronologische volgorde weergegeven: de recentste vorst bovenaan, de vroegste onderaan. Elke naam is omgeven door een rand die cartouche wordt genoemd, de traditionele ovale inscriptie rond koningsnamen.

Wat ontbreekt en waarom

De Saqqara-lijst is selectief en niet compleet. Namen van koningen uit de Tweede Tussentijd, de Hyksos-heersers en vorsten die nauw verbonden waren met de religieuze hervormingen van de “ketter” Achnaton zijn weggelaten. Dergelijke weglatingen tonen aan dat de lijst niet alleen een neutrale chronologische bron is, maar ook politieke en religieuze voorkeuren van de samenstellers weerspiegelt.

Fouten, staat van bewaring en publicatie

De steen is zwaar beschadigd; van de oorspronkelijke 58 namen zijn er nog 47 bewaard gebleven. Er staan bovendien foutjes en onvolledigheden in de lijst: zo worden bijvoorbeeld slechts vier koningen van de Derde Dynastie genoemd, terwijl andere dynastieën onregelmatiger en incompleet zijn weergegeven. De enige bekende foto van de koningslijst werd in 1865 gepubliceerd, wat aangeeft dat moderne documentatie van het monument beperkt is geweest.

Belang voor de egyptologie

Ondanks de beschadigingen en weglatingen is het Saqqara Tablet van groot belang voor onderzoekers. Het is één van de verschillende oud-Egyptische koningslijsten die samen helpen bij het reconstrueren van koningshuizen en chronologieën. Omdat elke lijst specifieke uitsluitingen en fouten heeft, gebruiken historici de Saqqara-lijst in combinatie met andere bronnen (zoals de Abydos- en Turinlijsten, inscripties en archeologische gegevens) om een zo volledig en kritisch mogelijk beeld van de Egyptische koningsreeks te krijgen.

Samenvattend

  • Gevonden in 1861 in de tombe van Tjenry/Tjuneroy in Saqqara.
  • Bevat oorspronkelijk 58 koningsnamen (nu 47 bewaard), van de Eerste Dynastie tot Ramesses II.
  • Opgesteld in omgekeerd chronologische volgorde; namen staan binnen cartouches.
  • Selectief en politiek gekleurd: sommige perioden en heersers (zoals de Hyksos en aanhangers van Achnaton) zijn weggelaten.
  • Belangrijk als vergelijkingsteken voor andere koningslijsten en voor de reconstructie van de Egyptische dynastieke geschiedenis.