Sikkim (Nepalees: सिक्किम, Sikkimees: དེན་ཇོནྒ) is sinds 1975 een staat van de Republiek India. De staat ligt in het oosten van de Himalaya en is met ongeveer 7.110 vierkante kilometer een van de kleinste deelstaten van India; het heeft tevens het kleinste aantal inwoners onder de Indiase deelstaten. Sikkim grenst in het oosten aan Bhutan, in het westen aan Nepal, in het noorden aan de Tibetaanse autonome regio (P.R.C.) en in het zuiden aan de Indiase staat West-Bengalen. De hoofdstad is Gangtok.

Geografie en natuur

Sikkim is bergachtig en loopt van subtropische valleien in het zuiden naar hoge bergketens in het noorden. De staat bevat delen van de Himalaya met diepe kloven, gletsjers en rivierbekkens. De op twee na hoogste berg ter wereld, de Kanchenjunga (8.597 m), ligt op de grens van Sikkim en Nepal en domineert het landschap. Belangrijke rivieren zijn onder meer de Teesta en de Rangit, die de valleien voeden.

Sikkim heeft een hoog niveau van biodiversiteit: uitgestrekte bossen met rhododendrons en meer dan duizend orchideeënsoorten, sneeuwvelden, alpine weiden en een rijke fauna (onder andere de rode panda, sneeuwluipaard en tal van zangvogels). Een belangrijk beschermd gebied is het Khangchendzonga National Park, dat door UNESCO als Werelderfgoed is erkend.

Klimaat

Het klimaat varieert sterk met de hoogte: in de zuidelijke dalen heerst een subtropisch klimaat met warme, vochtige zomers en milde winters; in het middengebied is het gematigd en in de hoge bergzones is het koud en alpien met veel sneeuw in de winter. Door de hoogteverschillen zijn microklimaten en snelle weersveranderingen normaal.

Bevolking, talen en religie

De bevolking van Sikkim bestaat voornamelijk uit mensen met Nepalese afkomst, naast de Bhutia (van Tibetaanse en Bhutnese oorsprong) en de inheemse Lepcha's. De Lepcha, traditioneel jagers en verzamelaars en later ook landbouwers, worden gezien als de oorspronkelijke bewoners van de regio. Religieus is er een mix: veel inwoners bekennen zich tot het hindoeïsme, terwijl boeddhisme (vooral onder Bhutia en Chogyal-gezinnen) sterk aanwezig is; Sikkim is bekend om zijn boeddhistische kloosters en kloostertradities.

Veel gesproken talen en dialecten zijn Sikkimees (Bhutia), Lepcha, Tibetaans en Nepalees. Hindi en Engels worden ook veel gebruikt, vooral in administratie, toerisme en onderwijs.

Geschiedenis

Sikkim werd in de 17e eeuw gesticht als een koninkrijk door Tibetaanse en Bhutia-groepen. Vanaf de 19e eeuw ontstond nauwere binding met de Britten; in 1890 kwam er een protectoraatssituatie. Na de onafhankelijkheid van India in 1947 bleef Sikkim lange tijd een protectorate met eigen vorstenhuis (de Chogyals). In 1975 werd na een referendum het Koninkrijk Sikkim geïntegreerd in India en sindsdien is het een Indiase deelstaat.

Bestuur en economie

De staat heeft een eigen bestuurlijke indeling met districten en een door India erkende regering. De economie is klein maar divers: landbouw (met name rijst in de valleien en groente- en fruitteelt), opbrengsten uit kardemom (Sikkim is een belangrijke producent van grote kardemom), thee, bosproducten en toerisme zijn belangrijke inkomstenbronnen. Sinds 2016 profileert Sikkim zich bovendien als de eerste volledig biologische landbouwstaat van India, waar synthetische pesticiden en kunstmest grotendeels zijn uitgebannen.

Toerisme

Het toerisme is een belangrijke economische pijler. Sikkim trekt bezoekers met zijn berglandschappen, wandelroutes, kloosters, traditionele dorpen en uitzicht op de Kanchenjunga. Belangrijke bestemmingen zijn:

  • Gangtok – hoofdstad en toeristisch centrum met markten, kloosters en uitzichtpunten;
  • Yuksom – historische religieuze plaats en startpunt voor trektochten naar de Kanchenjunga;
  • Pelling – bekend om uitzicht op de bergen en nabijheid van kloosters;
  • Geyzing (Gayzing), Jorethang en andere valleidorpen.

Voor buitenlandse reizigers geldt dat er speciale vergunningen nodig kunnen zijn om bepaalde grensregio's te bezoeken (bijvoorbeeld Protected Area Permit of Inner Line Permit). Intern vervoer gebeurt vooral via wegverbindingen; het dichtstbijzijnde grote vliegveld op korte afstand is Bagdogra (West-Bengalen), en recentelijk is ook het kleinere Pakyong Airport in Sikkim operationeel gemaakt om de bereikbaarheid te vergroten.

Cultuur en feestdagen

De culturele tradities van Sikkim zijn een mengeling van Nepalese, Tibetaanse en inheemse Lepcha-invloeden. Boeddhistische kloosters spelen een belangrijke rol in religie, opleiding en festivals. Bekende feesten zijn Losar (Tibetaanse Nieuwjaar), Losoong (Sikkimese oogst- en nieuwjaarsviering), Dashain en Tihar (hindoeïstische festivals), en verschillende kloosterfestivals met maskerdansen en ceremonies.

Bezienswaardigheden en bescherming

Belangrijke bezienswaardigheden zijn de kloosters (gompa's) zoals Rumtek en Pemayangtse, de uitgestrekte natuurparken waaronder het Khangchendzonga National Park, en de vele uitzichtpunten en wandelroutes langs de Kanchenjunga. Vanwege de ecologische waarde zijn er maatregelen voor natuurbescherming en duurzaam toerisme; bezoekers wordt verzocht lokale regels te respecteren en bij te dragen aan behoud van flora en fauna.

Sikkim combineert spectaculaire berglandschappen met een rijke culturele verscheidenheid en is daardoor een bijzondere bestemming in de Himalaya, zowel voor natuur- als cultuurliefhebbers.