Uttar Pradesh (Hindi: उत्तर प्रदेश, Urdu: اتر پردیش) is een deelstaat in het noorden van India. Men noemt het kortweg UP. Lucknow is de hoofdstad van UP.

De staat telt 199.581.477 inwoners (volkstelling 2011). Uttar Pradesh heeft meer inwoners dan enige andere deelstaat van India. Het heeft een oppervlakte van 93.933 mi² (243.286 km²). Het is groter dan het Verenigd Koninkrijk maar kleiner dan Guinee. In de traditionele Indiase geografie valt het onder de Noord-Indiase zone.

Geografie en klimaat

Uttar Pradesh ligt voor het grootste deel op de vruchtbare Indo-Gangetische vlakte. Belangrijke rivieren zijn de Ganges (Ganga), Yamuna, Gomti, Ghaghara en Sarayu. Het landschap bestaat voornamelijk uit laagland met af en toe oeverwallen en zandige stroken. Het klimaat is subtropisch monsoonachtig: hete zomers, koele winters en een regenseizoen (moesson) van juni tot september.

Bestuur en indeling

Uttar Pradesh is bestuurlijk verdeeld in meerdere niveaus: de staat is verdeeld in 18 divisies en 75 districten. De hoofdstad is Lucknow. Andere grote steden zijn Kanpur, Agra, Varanasi, Meerut, Ghaziabad en Noida. De staat heeft een eigen regering met een gouverneur als ceremoniële bestuurder en een gekozen minister-president (Chief Minister).

Bevolking en talen

Volgens de volkstelling van 2011 heeft UP 199.581.477 inwoners; sindsdien zijn er schattingen die wijzen op verdere groei. De staat is demografisch zeer divers met stedelijke agglomeraties en uitgestrekte plattelandsgebieden. De officiële taal is Hindi, daarnaast worden veel regionale dialecten gesproken, zoals Awadhi, Bhojpuri, Braj en Kannauji. Urdu is in veel gebieden ook veelgebruikt en heeft cultureel en historisch belang.

Geschiedenis (kort)

Uttar Pradesh heeft een lange en rijke geschiedenis die teruggaat tot de vroegste Veda-tijd. Belangrijke historische centra zijn onder andere Varanasi (een van de oudste continu bewoonde steden), Ayodhya (geassocieerd met het hindoeïsche epische erfgoed), en Agra (met belangrijke Mogolmonumenten). In de moderne geschiedenis speelde UP een prominente rol tijdens de 1857-opstand en later in de onafhankelijkheidsbeweging. Tijdens het Britse koloniale bewind waren delen van de regio bestuurlijk en economisch belangrijk.

Economie

De economie van UP is gevarieerd maar blijft sterk agrarisch. Belangrijke landbouwproducten zijn sugarcane, wheat, rijst, oliehoudende zaden en groenten. De staat heeft ook een industriële sector met textiel, leer, suikerraffinage, cement en voedselverwerking. In de omgeving van Delhi (Noida, Ghaziabad, Meerut) is veel dienstensector en informatica-activiteit gevestigd, mede dankzij de ligging nabij de nationale hoofdstad. Grote uitdagingen voor de economie zijn armoede, werkloosheid en ongelijkheid tussen stedelijke en landelijke gebieden.

Cultuur en erfgoed

Uttar Pradesh is cultureel rijk: klassieke en volksmuziek, dans, literatuur en religieuze tradities komen er samen. De keuken van UP is bekend om haar kebabs (vooral Lucknowi kebab), biryani, chaat en zoete specialiteiten. Lucknow staat bekend om zijn tehzeeb (etiquette) en nawabi-cultuur. Belangrijke religieuze en pelgrimsplaatsen zijn Varanasi, Ayodhya, Mathura en Sarnath.

Onderwijs en wetenschap

De staat huisvest enkele van de bekendste onderwijsinstellingen van India, waaronder Banaras Hindu University (BHU) in Varanasi en Aligarh Muslim University (AMU) in Aligarh. Verder zijn er medische en technische instituten zoals het Sanjay Gandhi Postgraduate Institute of Medical Sciences (SGPGIMS) en het Indian Institute of Technology (IIT) (campus Varanasi/IIT (BHU)). Deze instellingen leveren een belangrijke bijdrage aan onderwijs en onderzoek in Noord-India.

Verkeer en infrastructuur

Uttar Pradesh heeft een uitgebreid weg- en spoorwegennet. Belangrijke spoor- en wegverbindingen verbinden de staat met Delhi, Kolkata en andere delen van India. Er zijn meerdere regionale en internationale luchthavens, onder meer in Lucknow, Varanasi en Agra. De ontwikkeling van logistieke corridors en industriële zones is in opkomst, maar infrastructuur en verkeerscongestie blijven aandachtspunten, vooral in stedelijke agglomeraties.

Toerisme

  • Agra – de Taj Mahal (UNESCO-werelderfgoed) en het Agra Fort.
  • Varanasi – heilige ghats aan de Ganges en religieuze ceremonies.
  • Lucknow – Bara Imambara, Chota Imambara en nawabi-architectuur.
  • Ayodhya en Mathura – belangrijke pelgrimsplaatsen voor hindoes.
  • Sarnath – boeddhistische geschiedenis en archeologische vindplaatsen.

Uitdagingen

Uttar Pradesh staat voor meerdere structurele uitdagingen: armoede, gezondheidszorg, onderwijsachterstanden, werkgelegenheid en milieuvervuiling. Tevens zijn er uitdagingen op het gebied van rechtsorde en bestuur in bepaalde regio’s. De deelstaatregering en de centrale overheid voeren programma’s uit om infrastructuur, gezondheid en scholing te verbeteren, maar de resultaten verschillen per regio.

Samenvatting

Uttar Pradesh is de meest bevolkte deelstaat van India, met een grote geografische en culturele diversiteit. Het speelt een sleutelrol in de geschiedenis, religie, politiek en economie van India. Tegelijkertijd blijven sociaaleconomische ontwikkeling en infrastructuur belangrijke aandachtspunten voor de toekomst.