Sinds de jaren tachtig verenigden de fracties van parlementair rechts zich rond de waarden van het economisch liberalisme en de opbouw van Europa. Hun rivaliteit had bijgedragen tot de verkiezingsnederlagen van 1981 en 1988. Daarom waren sommige politici voorstander van de vorming van een confederatie, een partij.
De UMP is ontstaan uit de fusie van de gaullistisch-conservatieve Rally voor de Republiek (Rassemblement pour la République, RPR), de conservatief-liberale Liberale Democratie (Démocratie Libérale, DL) en een deel van de centristische Unie voor de Franse Democratie (Union pour la Démocratie Française, UDF). Veel christendemocraten (zoals Philippe Douste-Blazy en Jacques Barrot), de sociaal-liberale Radicale Partij en de centristische Volkspartij voor de Franse Democratie (beide geassocieerde partijen van de UDF tot 2002) sloten zich bij de partij aan.
De partij is dus ontstaan uit de samenkomst van vier grote Franse politieke tradities: Gaullisme, Liberalisme (Republikanisme), Christendemocratie (Popularisme) en Radicalisme.
De UMP steunde over het algemeen het beleid van president Jacques Chirac. In 2004 vertoonde de partij echter steeds meer tekenen van onafhankelijkheid. De impopulariteit bij de kiezers van de regering van Jacques Chirac en Jean-Pierre Raffarin bracht de meeste leden van de UMP ertoe Nicolas Sarkozy, een rivaal van Chirac, te steunen. De partij keurde ook publiekelijk het voorgestelde lidmaatschap van Turkije van de Europese Unie af, waar Chirac voorstander van was.
De eerste voorzitter van de UMP, Alain Juppé, een naaste medewerker van Jacques Chirac, nam op 15 juli 2004 ontslag. Op 29 november 2004 kondigde Nicolas Sarkozy aan dat hij officieel het voorzitterschap van de UMP zou overnemen.
Bij de Franse regionale verkiezingen van 2004 kreeg de UMP een zware klap te verwerken: ze haalde slechts 2 van de 22 regio's in Europees Frankrijk en de helft van de departementen binnen. Dit leidde tot de val van de regering Jean-Pierre Raffarin (2001-2004) en tot de vorming van een nieuw kabinet onder leiding van een andere UMP-politicus, Dominique de Villepin.
Op 22 april 2007 won Nicolas Sarkozy de meeste stemmen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van 2007. In de tweede ronde stond hij tegenover de socialistische kandidate Ségolène Royal. Op 6 mei 2007 won hij de presidentsverkiezingen met 53,35% van de stemmen.