Charles Milles Manson (geboren Maddox; 12 november 1934 – 19 november 2017) was een Amerikaanse crimineel en de grondlegger en leider van een kleine, geïsoleerde religieus-getinte groepering in Californië die bekendstaat als "The Family". De groep bestond voornamelijk uit jonge mannen en vrouwen en werd eind jaren zestig berucht vanwege meerdere brutale moorden die leden van de sekte pleegden.

Achtergrond en vroege leven

Manson werd geboren als Charles Milles Maddox en bracht een groot deel van zijn jeugd door in onstabiele gezinssituaties en jeugdinrichtingen. Als jongeman raakte hij betrokken bij kleine criminaliteit en zat hij meerdere keren in gevangenissen en corrigerende instellingen. In de jaren zestig kwam hij in contact met de tegencultuur van die tijd, bewerkte jonge volgelingen, verspreidde religieuze en raciaal geladen opvattingen en stichtte zo wat later bekend zou worden als de "Family". De groep leefde vaak communaal, gebruikte drugs en verbleef onder andere op ranches in de buurt van Los Angeles, zoals de Spahn Ranch.

Ideologie en motief

Manson ontwikkelde een eigen mix van religieuze, apocalyptische en raciale ideeën. Hij beweerde onder meer dat er een naderende rassenoorlog zou komen — wat hij later aanduidde met de term "Helter Skelter", ontleend aan een Beatles-nummer — en dat de moorden zouden bijdragen aan of die oorlog zouden uitlokken. Experts en de rechtbank concludeerden dat Manson zijn volgelingen manipuleerde en hen instrueerde om geweld te gebruiken.

De moorden van 1969 en het proces

De bekendste en meest gruwelijke aanslagen uitgevoerd door leden van de Family vonden plaats in augustus 1969. Op 8 augustus 1969 drongen volgelingen van Manson een huis binnen en doodden onder anderen actrice Sharon Tate (ze was in verwachting), Steven Parent, Jay Sebring, Abigail Folger en Wojciech Frykowski. De volgende nacht werden Leno LaBianca en zijn vrouw Rosemary LaBianca op brute wijze vermoord. Manson zelf pleegde de moorden niet altijd persoonlijk; volgens het Openbaar Ministerie had hij de aanslagen georchestreerd en opdracht gegeven.

Na intensief politieonderzoek werden Manson en meerdere volgelingen gearresteerd. In 1971 werden Manson en vier andere leden van de Family schuldig bevonden aan moord en samenzwering tot moord. Zij werden aanvankelijk ter dood veroordeeld; kort daarna schafte de staat Californië in 1972 de doodstraf tijdelijk af en werden de straffen omgezet in levenslange gevangenisstraf.

Gevangenisstraf, paroolverzoeken en overlijden

Manson bracht de rest van zijn leven in gevangenissen in Californië door. Hij vroeg meerdere keren om voorwaardelijke vrijlating; die verzoeken werden herhaaldelijk afgewezen. In 2012 werd zijn verzoek om parool voor de twaalfde keer geweigerd, onder meer met het argument dat hij geen voldoende berouw had getoond en nog steeds een risico voor de samenleving vormde. Manson overleed op 19 november 2017 op 83‑jarige leeftijd terwijl hij in hechtenis was.

Muziek en culturele nalatenschap

Manson probeerde zich ook als muzikant: er bestaat een album met zijn opnames, getiteld Lie: the Love and Terror Cult. Die opnames waren oorspronkelijk uit de late jaren zestig; latere heruitgaven verschenen, waaronder een versie op het hernieuwde ESP-Disk-label in 2006. De opbrengsten van die heruitgave gingen naar de familie van Wojciech Frykowski. Muziekrecensenten hebben verschillend op het materiaal gereageerd; Allmusic gaf het album bijvoorbeeld 4 van de 5 sterren.

Impact en nabeschouwing

De zaak-Manson heeft een blijvende plek in de Amerikaanse geschiedenis en populaire cultuur. De moorden en het daarop volgende proces vestigden de aandacht op de gevaren van charismatisch misbruik en sekteachtige structuren. Het begrip "Manson Family" is sindsdien een synoniem geworden voor dodelijke cultusgeweld en manipulatie van volgers door een leider.