De Chã das Caldeiras ("vlakte van de caldeiras"), vaak kortweg Chã genoemd, is een grote caldera op het eiland Fogo in Kaapverdië. De vrijwel vlakke binnenvloer heeft een diameter van ongeveer 9 km en is open naar het oosten. In het westen wordt de caldera begrensd door de steile bergwand, de zogenaamde bordeira, die plaatselijk tot circa 2.700 m hoog oploopt. Binnen de caldera staat de jongere stratovulkaan Pico do Fogo, die de restanten van de oudere top (soms aangeduid als Monte Armarelo) heeft vervangen nadat die instortte tijdens eerdere uitbarstingen.

Geologie en vulkanisme

Chã das Caldeiras ontstond door vulkanische activiteit en daaropvolgende instortingen van eerdere vulkaankraters. De aanwezigheid van de hoge bordeira en de centrale kegel maakt het gebied tot één van de meest karakteristieke vulkanische landschappen van de archipel. De Pico do Fogo is met ongeveer 2.829 m het hoogste punt van Kaapverdië en is een actieve vulkaan; er zijn grote uitbarstingen geregistreerd in de 20e en 21e eeuw, onder andere in 1951, 1995 en 2014–2015.

Bevolking, landbouw en cultuur

Ondanks het gevaar van erupties wonen en werken mensen in de caldera. Kleine dorpen en boerderijen, zoals Portela en Bangaeira, maken gebruik van de vruchtbare vulkanische grond. Het microklimaat in de caldera is koeler en meestal vochtiger dan aan de kust, waardoor wijnbouw (bekend als vinho do Fogo), groenten en andere gewassen succesvol geteeld kunnen worden. De landbouw en het toerisme vormen belangrijke inkomstenbronnen voor de lokale bevolking.

Natuur, bescherming en toerisme

Het gebied rond Chã das Caldeiras maakt deel uit van het beschermde gebied van het eiland (Parque Natural do Fogo). Het unieke vulkanische landschap, de panoramische vergezichten en de culturele tradities trekken wandelaars, vulkanologen en reizigers aan. Bezoekers worden gewaarschuwd dat de omstandigheden ruig kunnen zijn: wegen zijn steil en soms onverhard, en het weer kan snel omslaan.

Toegankelijkheid en risico's

Toegang tot de caldera is mogelijk via wegen en paden vanuit de westelijke gedeelten van het eiland, meestal vanuit de stad São Filipe. Door recente erupties en asval kunnen dorpen en infrastructuur beschadigd raken; de uitbarsting van november 2014 veroorzaakte aanzienlijke schade en ontheemding van bewoners. Bezoekers en bewoners moeten rekening houden met het blijvende vulkanische risico en lokale waarschuwingen en evacuatievoorschriften opvolgen.

Samengevat is Chã das Caldeiras een geologisch en cultureel bijzonder gebied: een vruchtbare, bewoonde vulkanische kom met een actieve piek in het midden, die zowel kansen (landbouw, toerisme) als risico's (uitbarstingen) met zich meebrengt.