De Eleusinische Mysteriën (Grieks: Ἐλευσίνια Μυστήρια) waren een reeks inwijdingen die elk jaar ter ere van de Griekse godinnen Demeter en Persephone werden gehouden. Zij vonden plaats in de stad Eleusis (waarvan de naam Eleusinisch is afgeleid) en zijn de "beroemdste van de geheime godsdienstige riten van het oude Griekenland". Geleerden hebben gesuggereerd dat de kracht van de Eleusinische Mysteriën ook voortkwam uit het drinken van een psychedelisch drankje dat kykeon werd genoemd.

De mysteriën gaven de mythe weer van de ontvoering van Persephone van haar moeder Demeter door Hades, de god van de onderwereld, in een cyclus die uit drie fasen bestond: de afdaling (verlies), de zoektocht, en de opstijging. Het hoofdthema was de opgang (άνοδος) van Persephone naar het sterfelijke rijk en haar hereniging met haar moeder. Degenen die aan deze mysteriën deelnamen, werden tot geheimhouding gezworen, en de ingewijden werd een beloning in het hiernamaals beloofd. Het was een belangrijk festival in de Helleense tijd, en verspreidde zich later naar Rome. Vergelijkbare religieuze riten komen voor in de agrarische samenlevingen van het Nabije Oosten en op het Minoïsche Kreta.