Een lesbienne is een homoseksuele vrouw. Dit betekent een vrouw die zich seksueel aangetrokken voelt tot andere vrouwen, en niet tot mannen.

Het woord lesbisch komt van Lesbos (Λέσβος), een eiland in Griekenland. Een oude dichteres, Sappho, leefde op Lesbos. Sappho schreef vooral gedichten over de liefde. Veel van haar liefdesgedichten zijn geschreven voor vrouwen. Haar naam en het eiland waar zij woonde doen mensen dan ook denken aan vrouwen die van vrouwen houden. Soms worden lesbiennes ook Sapphisten genoemd naar de naam Sappho.

 

Betekenis en gebruik

Lesbisch en lesbienne worden in het Nederlands gebruikt om vrouwen aan te duiden die zich emotioneel en/of seksueel aangetrokken voelen tot andere vrouwen. In het dagelijks taalgebruik worden beide woorden gebruikt: lesbisch als bijvoeglijk naamwoord ("een lesbische vrouw") en lesbienne vaak als zelfstandig naamwoord ("zij is lesbienne").

Sexuele geaardheid omvat meer dan alleen seksuele handelingen: het gaat ook om gevoelens, romantische voorkeuren en hoe iemand zichzelf identificeert. Niet elke vrouw die af en toe gevoelens voor vrouwen heeft, noemt zichzelf per se lesbienne — sommige mensen gebruiken termen als biseksueel, panseksueel of queer.

Oorsprong en geschiedenis

De benaming verwijst naar het eiland Lesbos en de dichteres Sappho, die in de klassieke oudheid dichtte over liefde en verlangen — vaak gericht tot vrouwen. Haar gedichten zijn slechts fragmentarisch bewaard gebleven, maar haar naam raakte verbonden met liefde tussen vrouwen. Vanaf de late 19e en vroege 20e eeuw werd de term in Europeanse talen ingeburgerd als aanduiding voor vrouwen die van vrouwen houden.

Moderne betekenis en identiteit

Vandaag de dag is lesbisch zijn zowel een persoonlijke identiteit als onderdeel van een bredere gemeenschap. Lesbische vrouwen vormen een divers samengestelde groep: verschillend in leeftijd, afkomst, geloof, cultuur en levensstijl. Voor veel lesbiennes is het belangrijk zichtbaarheid te hebben in media, politiek en de samenleving, zodat stereotypen en vooroordelen worden doorbroken.

Rechten en zichtbaarheid

De rechtspositie en sociale acceptatie van lesbiennes verschilt sterk per land en regio. In sommige landen zijn homorechten goed beschermd en is bijvoorbeeld het huwelijk voor koppels van hetzelfde geslacht toegestaan; in andere landen is er nog steeds strafrechtelijke vervolging of discriminatie. Activisme, pride-evenementen en organisaties binnen de LHBTQ+-gemeenschap spelen een belangrijke rol bij het vergroten van zichtbaarheid en het verbeteren van rechten.

Veelvoorkomende misvattingen

  • Lesbiennes hebben geen vaste uiterlijk of gedragspatroon — er bestaat geen eenduidige 'look'.
  • Sexuele geaardheid is geen keuze; het is een deel van iemands identiteit.
  • Niet alle vrouwen die gevoelens voor vrouwen hebben, identificeren zich als lesbienne — sommige kiezen andere termen.
  • Therapieën die proberen iemands seksuele geaardheid te veranderen (zogeheten 'conversion therapy') worden door medische en psychologische beroepsgroepen afgewezen en zijn in meerdere landen verboden of aan banden gelegd.

Taal en termen

Naast lesbisch en lesbienne bestaan er verschillende benamingen en historische termen (zoals Sapphisten). In informele taal wordt ook wel het Engelse woord gay gebruikt als parapluterm voor homoseksualiteit, maar veel vrouwen geven de voorkeur aan specifiekere termen. Binnen de LHBTQ+-gemeenschap worden afkortingen als LGBT of LHBTQ+ gebruikt om meerdere seksuele oriëntaties en genderidentiteiten mee te omvatten.

Ondersteuning en veiligheid

Voor wie vragen heeft over seksualiteit of steun zoekt bij uitkomen, bestaan er lokaal en online vele organisaties, steunpunten en hulpverleners gespecialiseerd in LHBTQ+-kwesties. Het kan helpen om contact te zoeken met lokale gemeenschappen of professionele hulpverleners die bekend zijn met de specifieke ervaringen van lesbische vrouwen.