Performance by an Actress in a Supporting Role is een van de Academy Awards of Merit. Hij wordt elk jaar uitgereikt door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS). Het is een erkenning voor een actrice met een uitstekende prestatie in een film. Sinds het begin wordt de prijs gewoonlijk de Oscar voor Beste Bijrol genoemd. De winnaar ontvangt de beroemde Oscar‑statuette en de uitreiking maakt deel uit van de jaarlijkse Academy Awards‑ceremonie.
Definitie en korte geschiedenis
De categorie Best Supporting Actress (officieel: Performance by an Actress in a Supporting Role) werd ingevoerd in de jaren 1930 om uitstekende bijrollen apart te kunnen belonen, naast de hoofdrolcategorieën. De prijs werd voor het eerst uitgereikt bij de 9e Academy Awards (voor films uit 1936). Sindsdien is de categorie een vaste waarde en heeft zij veel memorabele en historisch belangrijke winnaars voortgebracht.
Nominaties en stemprocedure
Actrices worden voor deze prijs genomineerd door Academy‑leden die zelf acteurs en actrices zijn (de acteurs/actrices‑tak van de Academy). Deze tak gebruikt doorgaans een stelsel van voorkeurstemming (single transferable vote, STV) om de genomineerden vast te stellen. De uiteindelijke winnaar wordt gekozen door alle stemgerechtigde leden van de Academy, dat wil zeggen alle takken samen, die hun stem uitbrengen tijdens de finale stemming.
Geschiktheid en categorie‑indeling
- Een prestatie is in principe eligibel als de actrice in de film geciteerd staat en de film aan de algemene Oscars‑voorwaarden voldoet (uitbrengdata, lengte, etc.).
- Er is geen vaste, objectieve grens tussen wat een "hoofdrol" en een "bijrol" is; vaak beslist de studio of campagne in welke categorie een actrice wordt ingezonden. De Academy kan in uitzonderlijke gevallen besluiten tot herindeling.
- Ook prestaties in niet‑Engelstalige films en kleinere rollen komen in aanmerking zolang ze voldoen aan de regels van de Academy.
Opmerkelijke winnaars en mijlpalen
- De categorie heeft verschillende historische momenten gekend, bijvoorbeeld de eerste Afro‑Amerikaanse Oscarwinnaar Hattie McDaniel (voor Gone with the Wind), die de prijs voor Beste Bijrol won en daarmee een belangrijke doorbraak betekende.
- De jongste ooit winnaar in een acteer categorie is Tatum O'Neal, die op tienjarige leeftijd een Oscar kreeg voor Beste Bijrol (Paper Moon).
- Sommige actrices hebben deze prijs meer dan eens gewonnen; zulke meervoudige winnaars worden vaak gezien als vaste gezichten in het oeuvre van de Academy.
Discussies en aandachtspunten
- Er is regelmatig discussie over welke rollen als "bijrol" of juist als "hoofdrol" moeten tellen: de tijd op het scherm is niet beslissend en campagnes spelen een grote rol.
- Campagnevoeringen rond Oscars — zoals publiciteit, screenings en interviews — hebben vaak invloed op de zichtbaarheid van kandidaten en daarmee op hun kansen.
- De Academy past zijn regels en procedures van tijd tot tijd aan. Voor de meest actuele bepalingen (bijvoorbeeld precieze stemprocedures en inzendregels) verwijst men naar de officiële reglementen van de Academy.
Samenvatting
De Oscar voor Beste Vrouwelijke Bijrol (officieel Performance by an Actress in a Supporting Role) is een prestigieuze jaarlijkse erkenning van de Academy voor uitstekende bijrollen in film. Genomineerden worden voorgedragen door leden van de acteurs‑tak en de uiteindelijke winnaar wordt door alle stemgerechtigde leden van de Academy gekozen. De categorie kent een rijke geschiedenis, opvallende mijlpalen en regelmatig debat over categorie‑plaatsing en campagnepraktijken.