Atlantische zeilvis (Istiophorus albicans): kenmerken, leefgebied & snelheid
Ontdek de Atlantische zeilvis: kenmerken, leefgebied & discussie over snelheid — fascinerende feiten over jachtgedrag, snelheidsschattingen en verspreiding in de Atlantische Oceaan.
De Atlantische zeilvis (Istiophorus albicans) is een opvallende en snelle zeevissoort uit de familie Istiophoridae van de orde Perciformes. Deze vis komt voor in de tropische en subtropische delen van de Atlantische Oceaan en in de Caraïbische Zee, van het oppervlaktewater tot op ongeveer 200 m diepte. Hij ontbreekt in grote delen van het centrale deel van de Noord-Atlantische Oceaan en het centrale deel van de de Zuid-Atlantische Oceaan. De Atlantische zeilvis is nauw verwant aan de marlijn en wordt, vanwege zijn grote rugvin of "zeil", gemakkelijk herkend.
Kenmerken
De Atlantische zeilvis heeft een slank, langwerpig lichaam met een karakteristieke lange, puntige snuit (soms aangeduid als 'sabel' of 'speer'). Het meest opvallende kenmerk is de hoge, zeilachtige dorsale vin die vaak omhoog wordt gezet tijdens het jagen of als signaal. De kleur is doorgaans blauw boven, zilverachtig op de flanken en wit op de buik; jonge vissen hebben soms donkerdere strepen. Volwassen exemplaren bereiken doorgaans ongeveer 2 tot 3 meter totale lengte (inclusief snuit); het gewicht varieert, maar veel volwassen vissen wegen tientallen kilo's.
Leefgebied en verspreiding
De soort komt voor in warme en matig warme oceaanwateren van de Atlantische Oceaan en de Caraïbische Zee. Ze worden vaak aangetroffen bij oppervlakten waar voedsel in overvloed is, zoals plekken met scholen kleine pelagische vissen of op trekroutes. De Atlantische zeilvis is vooral zichtbaar in kustgebieden, op open zee en langs warmwaterstromingen; in sommige gebieden zijn ze seizoensgebonden afhankelijk van temperatuur en voedselbeschikbaarheid.
Voedsel en jachtgedrag
Atlantische zeilvissen jagen vooral op scholen van kleinere vissen zoals sardines, ansjovis en makreel, maar ze eten ook schaaldieren en koppotigen. Ze gebruiken hun grote dorsale vin en snelheid om scholen vis te lokaliseren en te omsingelen. Vaak wordt het zeil opgezet om de prooi te concentreren en te desoriënteren. De snuit dient als een gereedschap om te slaan of te prikken, waardoor prooien verwond raken en makkelijker opgeslokt kunnen worden.
Snelheid en beweging
Zeilvissen staan bekend als een van de snelste vissen in zee, maar er is discussie over hun werkelijke topsnelheid. Bij tests in de jaren 1920 werd geschat dat de Atlantische zeilvis korte sprints kon trekken tot 111 kilometer per uur; deze uitspraken zijn sindsdien bekritiseerd vanwege onnauwkeurige meetmethoden en onrealistische aannames over hydrodynamica en fysiologie. Meer conservatieve en algemeen aanvaarde schattingen liggen tussen 37 en 55 kilometer per uur. Recente onderzoeken en herinterpretaties van gegevens suggereren zelfs dat zeilvissen in de praktijk vaak niet sneller zwemmen dan ongeveer 36 km/u (22 mph) tijdens normale prooivaart, hoewel korte explosieve uitvallen sneller kunnen aanvoelen. Metingen van snelheid in open water zijn complex: omstandigheden zoals stroming, korte acceleraties, en meetmethode beïnvloeden uitkomst en verklaren de uiteenlopende cijfers.
Voortplanting en levenscyclus
Zeilvissen zijn pelagische paaier: ze migreren soms naar warmere wateren om te paaien, waarbij eieren en larven in het planktonische milieu drijven. De ontwikkeling is typisch voor pelagische vissen: eieren en larven drijven met de stroming en jonge vissen sluiten zich later aan bij scholen. Gedetailleerde informatie over de leeftijd waarop ze volwassen worden en de exacte paaiperiodes varieert per regio.
Gedrag en fysiologie
De zeil kan worden gebruikt voor verschillende doeleinden: het tegen elkaar opzetten van zeilen bij sociale interacties, het samenbrengen van prooien en mogelijk het reguleren van de lichaamstemperatuur door warmte-uitwisseling bij zonnen aan het oppervlak. Hun gestroomlijnde lichaam en krachtige staartvin zorgen voor hoge acceleratie en wendbaarheid, eigenschappen die belangrijk zijn bij het vangen van snelle, kleinschalige prooien.
Relatie met mensen en bescherming
De Atlantische zeilvis is een gewilde sportvis vanwege zijn snelheid, kracht en spectaculaire sprongen. Commercieel wordt hij soms gevangen als bijvangst door lange-lijnen en netten. De soort heeft daardoor lokale druk, maar wereldwijd zijn er regionaal grote verschillen in populatiestatus en beheer. Omdat zeilvissen belangrijk zijn in sportvisserij en toerisme, bestaan er in sommige gebieden regels voor vangstbeperking, terugzetten en seizoenbescherming. Uitgebreide monitoring en duurzame visserijpraktijken worden aanbevolen om lokale populaties te beschermen.
Opmerkingen over taxonomie
Er bestaat discussie in de wetenschappelijke literatuur over de exacte indeling van zeilvissen (soms worden Atlantische en Indo-Pacific populaties als aparte soorten of juist als één soort beschouwd). Daarom wordt in sommige bronnen de naam en status van Istiophorus albicans verschillend behandeld. Dit heeft invloed op gebiedsspecifieke beheermaatregelen en onderzoek.
Samengevat is de Atlantische zeilvis een herkenbare, snelle pelagische roofvis met een karakteristiek 'zeil' en lange snuit. Zijn jachtstrategie, migraties en interactie met de mens maken hem zowel ecologisch interessant als economisch belangrijk in kustgemeenschappen en de sportvisserij.
Beschrijving
De Atlantische zeilvis is een metaalblauwe vis met een grote zeilachtige rugvin en een lange, spitse snuit in de vorm van een snavel. Hij is donker blauwzwart op de bovendelen en lichter op de flanken (tegenschaduw). Langs de flanken lopen een twintigtal blauwachtige horizontale strepen. De onderdelen zijn zilverwit. De staartvin is sterk gevorkt. De vinnen zijn blauwzwart en de voorste rugvin is gespikkeld met kleine zwarte vlekjes. De bases van de anale vinnen zijn bleek.
Deze vis kan tot 3,15 m lang worden en weegt maximaal 58,1 kg (128,1 lb).
Uit studies is gebleken dat zeilvissen die op scholen sardines jagen, sterk steunen op heimelijkheid en snel slaan of tikken met het rostrum om de prooi tijdelijk te immobiliseren en het vangen van kleine prooien te vergemakkelijken. Er wordt verondersteld dat de snavel de hydrodynamische eigenschappen van de vis verhoogt en zelfs roofdieren afschrikt. Het is echter goed gedocumenteerd dat de zeilvis de bek gebruikt om te jagen.
Ernest Hemingway in Key West, Florida, USA, in de jaren 40, met een Atlantische zeilvis die hij had gevangen
Verspreiding en habitat
De Atlantische zeilvis is een pelagische vis van tropische en gematigde wateren in de Atlantische Oceaan. Hij komt voor van ongeveer 40°NB in het noordwestelijke deel van de Atlantische Oceaan tot 40°ZB in het zuidwestelijke deel van de Atlantische Oceaan, en van 50°NB in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan tot 32°ZB in het zuidoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. Het is een migrerende soort die over de open oceaan en naar de Middellandse Zee trekt. Zijn dieptebereik is van warm oppervlaktewater tot ongeveer 200 m (656 ft).
Taxonomie
Sommige instanties erkennen slechts één enkele soort zeilvis, Istiophorus platypterus, waarbij I. albicans als synoniem voor I. platyperus wordt beschouwd.
Vragen en antwoorden
V: Wat is de Atlantische zeilvis?
A: De Atlantische zeilvis is een soort zeevis die behoort tot de familie Istiophoridae van de orde Perciformes.
V: Waar komt de Atlantische zeilvis voor?
A: De Atlantische zeilvis komt voor in de Atlantische Oceaan en de Caribische Zee, van de oppervlakte tot een diepte van 200 meter (656 voet).
V: Komt de Atlantische zeilvis in alle gebieden van de Atlantische Oceaan voor?
A: Nee, de Atlantische zeilvis komt niet voor in grote delen van het centrale deel van de Noord-Atlantische Oceaan en het centrale deel van de Zuid-Atlantische Oceaan.
V: Waaraan is de Atlantische zeilvis verwant?
A: De Atlantische zeilvis is verwant aan de marlijn.
V: Hoe snel kan de Atlantische zeilvis zwemmen?
A: Bij proeven in de jaren 1920 werd geschat dat de Atlantische zeilvis korte sprints tot 111 kilometer per uur kon trekken, hoewel conservatievere schattingen van 37 tot 55 kilometer per uur meer algemeen worden aanvaard. Recentere studies suggereren zelfs dat zeilvissen niet sneller zwemmen dan 36 km/u (22 mph).
V: Waar jaagt de Atlantische zeilvis op?
A: Atlantische zeilvissen jagen op scholenvis, zoals sardines, ansjovis en makreel, hoewel zij zich ook voeden met schaaldieren en koppotigen.
V: Wat is het dieptebereik van de Atlantische zeilvis?
A: De Atlantische zeilvis komt voor vanaf de oppervlakte tot een diepte van 200 meter (656 voet).
Zoek in de encyclopedie