Russische Ruimtestrijdkrachten: taken, geschiedenis en opvolger (2011)

Diepgaand overzicht van de Russische Ruimtestrijdkrachten: ruimteoperaties, raketwaarschuwing, antiraketverdediging, geschiedenis en opvolger sinds 1 dec 2011.

De Russische Space Forces waren een van de zes grote onderdelen van het Russische leger en waren belast met militaire ruimteactiviteiten. In plaats van letterlijk "ruimtestations in heel Rusland" te besturen, hield de tak toezicht op en bediende zij een netwerk van satellieten, grondstations en lanceerfaciliteiten die vanuit Rusland worden beheerd. De eenheid viel onder het Ministerie van Defensie en had als hoofdtaak het leveren van militaire ruimtecapaciteiten en informatie aan andere onderdelen van de strijdkrachten. De Russische Space Forces werden op 1 december 2011 opgegaan in de Russische Aerospace Defence Forces.

Taken en verantwoordelijkheden

• Vroege waarschuwing bij raketaanvallen — detectie en melding van lanceringen door sensoren, radars en waarschuwingssatellieten.
• Ruimtebewaking (space situational awareness) — volgen van objecten in een baan om de aarde, signaleren van ruimtepuin en het bewaken van de ruimtetoestand.
• Bediening van militaire satellieten — commando-, controle- en telemetriediensten voor communicatiesatellieten, reconnaissancesatellieten en navigatiesatellieten (zoals GLONASS).
• Ondersteuning van raket- en anti‑ruimtemissies — planning en uitvoering van lanceringen, en deelname aan raketverdedigingsplannen.
• Onderhoud van grondinfrastructuur — exploitatie van grondstations, tracking‑ en telemetrie‑faciliteiten en lanceercomplexen.

Geschiedenis en reorganisaties

• De roots van de eenheid liggen in de ruimte‑eenheden van de Sovjet‑tijd; na het uiteenvallen van de Sovjetunie is deze structuur omgevormd en geïntegreerd in de Russische strijdkrachten.
• Gedurende de jaren werden de ruimtecapaciteiten meerdere malen gereorganiseerd en aangepast aan veranderende technologische en politieke omstandigheden.
• Op 1 december 2011 werden de Russische Space Forces opgeheven en samengevoegd in de nieuwe structuur van de Russian Aerospace Defence Forces (lucht‑ en ruimteverdediging) als onderdeel van een bredere herstructurering van de defensieorganisatie.
• In een latere herstructurering (2015) werden lucht- en ruimteverdedigingsorganen verder geïntegreerd in de gevormde Russische Aerospace Forces (VKS), waarmee het Russische militaire ruimtebeheer opnieuw werd aangepast.

Organisatie en materieel

• De eenheid omvatte een mix van ruimte‑ en grondsystemen: waarschuwingssatellieten, communicatiesatellieten, navigatiesystemen, trackingradars en commandocentra.
• Belangrijke onderdelen van de infrastructuur waren lanceerplaatsen en grondstations verspreid over het Russische grondgebied en samenwerkingslocaties met partnerfaciliteiten (zoals Baikonur, Plesetsk en andere lanceercomplexen).
• Typische middelen waren vroege‑waarschuwingssystemen (satellieten en radars), satellietbesturingscentra en netwerken voor data‑distributie naar militaire eenheden.

Belang en moderne ontwikkelingen

Militaire ruimtecapaciteiten zijn essentieel geworden voor moderne oorlogsvoering: communicatie, navigatie en inlichtingen vanuit de ruimte ondersteunen communicatie, doelidentificatie en situational awareness. Na 2011 is de Russische ruimteverdediging verder ontwikkeld binnen nieuwe organisatiestructuren, met nadruk op modernisering van satellietconstellaties, verbetering van waarschuwingssystemen en het vergroten van de ruimtebewakingscapaciteit.

De omschakeling in 2011 markeerde een trend naar integratie van lucht- en ruimteverdediging in één keten van commandovoering, met het doel om sneller, efficiënter en beter gecoördineerd te kunnen reageren op dreigingen vanuit de ruimte en de atmosfeer.

Zoek op letter