Advance Australia Fair (Engelse uitspraak: /ədˈvæːns əˈstɹæɪ̯ɫjə feː/) is het officiële volkslied van Australië. Het lied wordt vaak bij nationale ceremonies, sportevenementen en schoolvieringen ten gehore gebracht.
Oorsprong en auteur
Peter Dodds McCormick (ca. 1834–1916) schreef zowel de muziek als de teksten van Advance Australia Fair. Het lied werd voor het eerst uitgevoerd in 1878 en kreeg in de daaropvolgende decennia brede bekendheid als patriottisch lied. McCormick was van Schotse afkomst en werkte als leraar en predikant; zijn lied ontstond in een periode van groeiend nationaal bewustzijn in de Australische koloniën.
Gebruik vóór officiële erkenning
Tussen 1878 en 1984 fungeerde het lied binnen Australië als een populair patriottisch lied. Zo kondigde het jarenlang het nieuws van de Australian Broadcasting Commission aan. Tijdens de viering van de Federatie in 1901 zong een koor van ongeveer 10.000 mensen het lied, waarmee het een symbool werd van de toenemende nationale identiteit.
Het referendum van 1977 en de weg naar erkenning
In 1977 organiseerde de Australische regering een raadpleging over het volkslied. Kiezers konden kiezen uit vier liederen:
- God Save the Queen, destijds het officiële volkslied
- Waltzing Matilda, vaak beschouwd als de onofficiële hymne
- Lied van Australië.
Advance Australia Fair behaalde 43,29% van de stemmen en versloeg zo de drie alternatieven: Waltzing Matilda (28,28%), Song of Australia (9,65%) en het bestaande volkslied God Save the Queen (18,78%). Hoewel deze raadpleging de voorkeur van de bevolking aangaf, duurde het nog enkele jaren voordat het lied formeel als nationaal volkslied werd vastgesteld.
Formele invoering en status
Na het resultaat van 1977 nam de Australische regering verdere stappen richting officiële erkenning. In 1984 werd Advance Australia Fair door de regering aangesteld als het nationale volkslied van Australië. Voor koninklijke gelegenheden en bij officiële representatie van het staatshoofd blijft God Save the Queen behouden als koninklijk volkslied; beide liederen hebben daarmee verschillende protocollaire rollen.
Tekst, uitvoering en varianten
Het lied is oorspronkelijk geschreven in rijmende coupletten met een duidelijk refrein. In de praktijk worden vooral het eerste couplet en het refrein gezongen. Door de jaren heen zijn er verschillende arrangementen en orkestraties gemaakt voor koren, fanfares en symfonieorkesten. Het is gebruikelijk dat men bij sportwedstrijden en officiële plechtigheden een verkorte versie gebruikt (meestal slechts het eerste couplet en het refrein).
Invloed en navolging
Andere officiële marsen en eerbetonen in Australië zijn in melodische of ritmische zin beïnvloed door Advance Australia Fair. Zo is de Australische Vice-Regal groet en bepaalde protocollaire vormen van begroeting mede gevormd door de traditie rond dit volkslied.
Debatten en kritiek
Vanaf het moment van invoering is het volkslied onderwerp van discussie gebleven. Critici wijzen erop dat sommige regels en beeldspraak niet altijd goed aansluiten bij de diversiteit van de moderne Australische samenleving of bij de geschiedenis van de inheemse bevolking. Periodiek worden er voorstellen gedaan om de tekst aan te passen of te vervangen, en zulke debatten komen vooral naar voren bij nationale herdenkingen en politieke discussies over identiteit en inclusiviteit.
Praktische informatie
Kort samengevat is Advance Australia Fair sinds 1984 het officiële volkslied van Australië, gekozen na een nationale raadpleging in 1977 en sindsdien veelvuldig gebruikt bij staatsverschijnselen, sportevenementen en schoolceremonies. Meestal wordt een korte uitvoering gegeven (eerste couplet + refrein); het lied staat symbool voor de nationale identiteit maar blijft onderwerp van discussie en reflectie binnen de Australische samenleving.
