Het jaar 48 n.Chr.: schrikkeljaar in het Romeinse Rijk en consulschap Vitellius

Ontdek 48 n.Chr.: een schrikkeljaar in het Romeinse Rijk, met het consulschap van Vitellius en Poplicola — politieke intriges en historische gebeurtenissen van dat bewogen jaar.

48 is een jaar in de 1e eeuw. Het was een schrikkeljaar dat begon op maandag van de Juliaanse kalender. Het stond toen bekend als het jaar van het consulschap van Vitellius en Poplicola.

Context en bestuur

Het Romeinse Rijk stond in 48 n.Chr. onder het bewind van keizer Claudius (regeerde 41–54 n.Chr.). In het Romeinse gebruik werden jaren vaak aangeduid met de namen van de twee zittende consuls; daarom werd 48 ook wel aangeduid als het jaar van het consulschap van Vitellius en Poplicola. Aulus Vitellius is later vooral bekend omdat hij in 69 korte tijd keizer werd tijdens het zogeheten Vierkeizerjaar.

Belangrijke gebeurtenissen

• Valeria Messalina: In 48 n.Chr. kwam er een eind aan de macht van keizerin Valeria Messalina. Zij werd beschuldigd van samenzwering en overspel en werd ter dood gebracht. Haar val had grote gevolgen voor de machtsverhoudingen aan het keizerlijk hof en maakte ruimte voor nieuwe intriges en verschuivingen binnen de keizerlijke familie.
• Provinciaal en militair beleid: Onder Claudius bleef het imperialistische beleid gericht op consolideren en besturen van de reeds veroverde gebieden. De aandacht ging uit naar bestuurlijke hervormingen en het veiligstellen van de grenzen; lokale besturen en gouverneurs speelden een belangrijke rol in het handhaven van de Romeinse orde.

De Juliaanse schrikkelregeling

Het schrikkeljaar van 48 viel volgens de Juliaanse kalender, het systeem dat Julius Caesar invoerde en dat sinds 45 v.Chr. in gebruik was. In die kalender werd gemiddeld iedere vierde jaar een extra dag toegevoegd om de kalender in overeenstemming te houden met het zonnejaar. In latere eeuwen werd de Juliaanse kalender vervangen door de Gregoriaanse kalender, die de schrikkeldagen iets anders regelt om nog preciezer aan te sluiten op de tropische jaarlengte.

Noten over jaartelling

Romeinse bronnen noemen jaren doorgaans naar de consuls die dat jaar ambt droegen; dat maakt de moderne datering soms afhankelijk van lijstjes met consuls. Hedendaagse jaartelling (n.Chr. / AD) wordt gebruikt om die Romeinse aanduidingen te koppelen aan onze kalender.

Zoek op letter