Corroboree-kikkers — soorten, wetenschappelijke namen en kenmerken

Ontdek alles over corroboree-kikkers: de Zuidelijke (Pseudophryne corroboree) en Noordelijke (Pseudophryne pengilleyi), hun kenmerken, habitat en onderscheidende eigenschappen.

Er zijn twee soorten corroboree kikkers:

• Zuidelijke corroboreekikker, Pseudophryne corroboree
• Noordelijke pinguïnkikker, Pseudophryne pengilleyi

Algemene kenmerken

Corroboree-kikkers zijn kleine, opvallend gekleurde kikkers uit zuidoostelijk Australië. Ze bereiken doorgaans een lichaamslengte van ongeveer 2–3 cm. Hun contrasterende strepen (zwart met gele tot groenige banden) werken als waarschuwingskleur (aposematisme): veel corroboree-soorten produceren giftige stoffen die vogels en andere predatoren afschrikken. De naam "corroboree" verwijst naar Aboriginal ceremonies; de strepen zouden doen denken aan geschilderde lichamen tijdens zulke bijeenkomsten.

Verschillen tussen de twee soorten

• Zuidelijke corroboreekikker — Pseudophryne corroboree: meestal met heldergele strepen op een zwarte achtergrond. Deze soort staat bekend om zijn zeer opvallende kleuren en heeft een zeer kleine, versnipperde verspreiding in hooggelegen subalpiene gebieden. Het is een van de meest bedreigde kikkersoorten ter wereld.
• Noordelijke pinguïnkikker — Pseudophryne pengilleyi: lijkt sterk op de zuidelijke soort maar heeft vaak iets smallere of groenere strepen en een iets andere tekening. De verspreiding ligt noordelijker en populationstructuur en ecologie vertonen subtiele verschillen ten opzichte van de zuidelijke soort.

Leefomgeving en verspreiding

Corroboree-kikkers leven hoofdzakelijk in vochtige, koudere berggebieden en hooggelegen veengebieden (bijvoorbeeld subalpiene moerassen en graslanden) in zuidoostelijk Australië, waaronder delen van het Kosciuszko National Park. Ze geven de voorkeur aan gebieden met veel mos en beschutte, vochtige microhabitats.

Voortplanting en levenscyclus

De voortplanting is aangepast aan het onregelmatige bergklimaat: paren leggen eieren op het land in vochtige vegetatie of mos. De eieren ontwikkelen zich tot kikkervisjes die in het ei overwinteren of net onderbroken blijven totdat hevige regenval of smeltwater de nesten overspoelt; dan spoelen de kikkervisjes naar nabijgelegen poelen of plassen waar ze verdere ontwikkeling doormaken en uiteindelijk metamorfoseren tot jonge kikkers.

Vijanden en verdedigingsmiddelen

Door hun felle kleuren en de productie van toxines vormen corroboree-kikkers voor veel natuurlijke vijanden een onaantrekkelijke prooi. Toch zijn de kikkers kwetsbaar voor predatie in hun larvale stadium en door veranderingen in hun habitat (verhoogde predatiedruk door roofdieren die door menselijke activiteiten zijn geïntroduceerd).

Bedreigingen en bescherming

Beide soorten hebben te maken met ernstige bedreigingen:

• Habitatverlies en -fragmentatie door landgebruik, infrastructuur en veranderingen in waterhuishouding.
• Klimaatverandering die het smelt- en regenpatroon en daarmee de vruchtbaarheid van paaigebieden verandert.
• De schimmel Batrachochytrium dendrobatidis (chytridiomycose), die wereldwijd amfibieënpopulaties heeft aangetast.
• Kleine populatiegrootte en genetische vervlakkingen, waardoor natuurlijke populaties kwetsbaarder zijn voor ziekte en omgevingsschommelingen.

Vanwege deze bedreigingen worden beide soorten beschermd en staan zij op beschermingslijsten; de zuidelijke soort geldt als bijzonder kwetsbaar en heeft prioriteit in herstelprogramma's.

Natuurbehoud en herstelprogramma's

Er lopen internationale en lokale inspanningen om corroboree-kikkers te redden, waaronder:

• Captive breeding (gefokte populaties in dierentuinen en opvangcentra) met het doel herintroductie in geschikte, beveiligde habitats.
• Monitoring van wilde populaties en onderzoek naar de impact van chytride-schimmel en andere bedreigingen.
• Bescherming en herstel van veengebieden en paaiplekken, inclusief beheer van waterstanden en brandpreventie in berggebieden.
• Publieksvoorlichting en betrokkenheid van lokale gemeenschappen bij beschermingsmaatregelen.

Waarom deze kikkers belangrijk zijn

Corroboree-kikkers zijn iconische soorten voor de bergachtige ecosystemen van zuidoostelijk Australië. Ze spelen een rol in het lokale voedselweb en hun voortbestaan geeft aan hoe gezond deze veen- en moerasgebieden zijn. Door hun unieke uiterlijk en de aandacht voor hun bescherming, fungeren ze ook als vlaggensoort voor bredere natuurbehoudsmaatregelen in het gebied.

Wil je meer details over de individuele soorten of lopende beschermingsprojecten? Lokale natuurbeschermingsorganisaties en nationale parkdiensten publiceren vaak actuele informatie en mogelijkheden om te helpen.

Zoek op letter