De graaf van Vlaanderen was de heerser of leider van het graafschap Vlaanderen vanaf de 9e eeuw tot de Franse Revolutie in 1790. De eerste graaf was Baldwin I "IJzeren Arm". Door zijn grenzen uit te breiden slaagden de eerste graven erin Vlaanderen onafhankelijk te houden. Later konden door het ontbreken van natuurlijke grenzen indringers Vlaanderen binnendringen. Graven van Vlaanderen waren altijd begaan met de jacht en het behoud van hun jachtgebieden. Om die reden werden velen boswachters genoemd. De laatste graaf was Frans II. Na 1795 bestond Vlaanderen niet meer als graafschap.
Count of Flanders
Lijst van graven van Vlaanderen
1e Huis van Vlaanderen
- Baldwin I IJzeren Arm (863-879), trouwde met Judith dochter van Karel de Kale.
- Kalewijn II de Kale (879-918), zoon van Kalewijn I en Judith
- Arnulf I de Grote (918-964), zoon van Baldwin II, samen met:
- Baldwin III (958-962), zoon van Arnulf I
- Arnulf II (964-988), zoon van Baldwin III
- Baldwin IV de Baardman (988-1037), zoon van Arnulf II
- Baldwin V de Lille (1037-1067), zoon van Baldwin IV
- Baldwin VI (1067-1070), zoon van Baldwin V, graaf van Henegouwen
- Arnulf III (1070-1071), zoon van Baldwin VI, graaf van Henegouwen
- Robert I de Fries (1071-1093), zoon van Baldwin V
- Robert II (1093-1111), zoon van Robert I
- Baldwin VII Hapkin (1111-1119), zoon van Robert II
Huis van Estridsen
- Karel I de Goede (1119-1127), neef van Kalewijn VII, door hem aangewezen
Huis van Normandië
- Willem I Clito (1127-1128), achterkleinzoon van Baldwin V, aangewezen door Lodewijk VI van Frankrijk
Huis van de Elzas of Huis van Metz
- Theodoric (1128-1168), kleinzoon van Robert I, erkend door Lodewijk VI van Frankrijk
- Filips I (1168-1191), zoon van Theodorik
- Margaretha I (1191-1194), dochter van Theodoric,
- samen met haar man Baldwin van Henegouwen
2e Huis van Vlaanderen
- Baldwin VIII (1191-1194), echtgenoot van Margaretha I, bloedverwant in de achterachterkleinzoon van Baldwin VI, ook graaf van Henegouwen
- Baldwin IX (1194-1205), zoon van Baldwin VIII, ook Latijns keizer van Constantinopel
- Jeanne I (1205-1244), dochter van Baldwin IX, samen met
- Ferdinand (1212-1233)
- Thomas (1237-1244)
- Margaretha II (1244-1278), zuster van Johanna, eerst gehuwd met Burchard IV van Avesnes en daarna met Willem van Dampierre
- samen met haar zonen uit tweede huwelijk, Willem III van Dampierre (1247-1251) en Guy van Dampierre (1251-1305)
In 1244 werden de graafschappen Vlaanderen en Henegouwen opgeëist door de zonen van Margaretha II, de halfbroers Jan I van Avesnes en Willem III van Dampierre in de Successieoorlog van Vlaanderen en Henegouwen. In 1246 kende koning Lodewijk IX van Frankrijk Vlaanderen aan Willem toe.
Huis van Dampierre
- Willem I (1247-1251), zoon van Margaretha II en Willem II van Dampierre
- Guy I (1251-1305), zoon van Margaretha II en Willem II van Dampierre, ook graaf van Namen
- Robert III ("de Leeuw van Vlaanderen") (1305-1322), zoon van Guy
- Lodewijk I (1322-1346), kleinzoon van Robert III
- Lodewijk II (1346-1384), zoon van Lodewijk I
- Margaretha III (1384-1405), dochter van Lodewijk II,
- samen met haar man, Filips II
Huis van Bourgondië
- Jan de Onverschrokkene (1405-1419), zoon van Margaretha III en Filips II van Bourgondië
- Filips III de Goede (1419-1467), zoon van Jan
- Karel II de Stoute (1467-1477), zoon van Filips de Goede
- Maria de Rijke (1477-1482), dochter van Karel de Stoute, samen met haar echtgenoot Maximiliaan I, Heilig Rooms Keizer
Huis van Habsburg
- Filips IV de Schone (1482-1506), zoon van Maria en Maximiliaan
- Karel III (1506-1555), zoon van Filips, tevens Heilig Rooms Keizer (als Karel V) en Koning van Spanje (als Karel I)
Karel V kondigde de Pragmatische Sanctie van 1549 af, die Vlaanderen met de andere heerlijkheden van de Lage Landen voor eeuwig in een personele unie verenigde. Toen het Habsburgse rijk werd verdeeld onder de erfgenamen van Karel V, gingen de Nederlanden, waaronder Vlaanderen, naar Filips II van Spanje, van de Spaanse tak van het Huis van Habsburg.
- Filips V (1555-1598), zoon van Karel III, ook koning van Spanje als Filips II
- Isabella Clara Eugenia (1598-1621), dochter van Filips II,
- samen met haar man Albert, aartshertog van Oostenrijk)
- Filips VI (1621-1665), kleinzoon van Filips III, ook koning van Spanje als Filips IV
- Karel IV (1665-1700), zoon van Filips IV, ook koning van Spanje als Karel II
- Filips VII (Huis Bourbon) (1700-1706), achterkleinzoon van Filips IV
Tussen 1706 en 1714 werd Vlaanderen tijdens de Spaanse Successieoorlog binnengevallen door de Engelsen en de Nederlanders. Het leengoed werd opgeëist door het Huis van Habsburg en het Huis van Bourbon. In 1713 werd met de Vrede van Utrecht de erfopvolging geregeld en ging het graafschap Vlaanderen naar de Oostenrijkse tak van het Huis Habsburg.
- Karel V (1714-1740), achterkleinzoon van Filips III, tevens Heilig Rooms Keizer (uitverkoren)
- Maria Theresia (1740-1780), dochter van Karel IV, samen met
- Francis I (1740-1765)
- Jozef I (1780-1790), zoon van Maria Theresia en Frans I
- Leopold (1790-1792), zoon van Maria Theresia en Frans I
- Frans II (1792-1835), zoon van Leopold, ook Heilig Rooms Keizer
De titel werd afgeschaft na de annexatie van Vlaanderen door het revolutionaire Frankrijk in 1795. Frans II deed afstand van zijn aanspraken op de Lage Landen in het Verdrag van Campo Formio van 1797. Het gebied bleef tot het einde van de Napoleontische oorlogen deel uitmaken van Frankrijk.
Vragen en antwoorden
V: Wie was de heerser/leider van het graafschap Vlaanderen?
A: De heerser/leider van het graafschap Vlaanderen was de graaf van Vlaanderen.
V: Wanneer regeerde of leidde de graaf van Vlaanderen?
A: De graaf van Vlaanderen regeerde of leidde Vlaanderen van de 9e eeuw tot de Franse Revolutie in 1790.
V: Wie was de eerste graaf van Vlaanderen?
A: De eerste graaf van Vlaanderen was Baldwin I "IJzeren Arm".
V: Wat deden de eerste graven om Vlaanderen onafhankelijk te houden?
A: De vroege graven breidden de grenzen van Vlaanderen uit om het onafhankelijk te houden.
V: Waarom werden veel graven van Vlaanderen boswachters genoemd?
A: Veel graven van Vlaanderen werden boswachters genoemd omdat ze zich bezighielden met de jacht en het behoud van hun jachtgebieden.
V: Wie was de laatste graaf van Vlaanderen?
A: De laatste graaf van Vlaanderen was Frans II.
V: Bestaat Vlaanderen nog steeds als graafschap?
A: Nee, Vlaanderen bestaat niet meer als graafschap na 1795.