Het Flatiron Building, dat oorspronkelijk het Fuller Building heette, staat op 175 Fifth Avenue in de gemeente Manhattan, New York City.

Het was een van de eerste wolkenkrabbers. Toen het klaar was, in 1902, was het een van de hoogste gebouwen in de stad. Het gebouw staat op een driehoekig eilandblok. De meeste straten van Manhattan staan op een strikt rasterplan, maar Broadway is een uitzondering. Het kruist de straten en de laan onder een hoek. Hierdoor kruist het Fifth Avenue, een grote en belangrijke weg die door N/S loopt. Op de kruising zit de Flatiron op een driehoekig terrein. Er zijn ook twee E/W-wegen, een hoofdweg, 23e St. en een secundaire weg, Oost 22e St.

De naam "Flatiron" is omdat het lijkt op een ouderwets gietijzeren strijkijzer. Het gebouw wordt "[o]ne van 's werelds meest iconische wolkenkrabbers, en een typisch symbool van New York City" genoemd. Het geeft zijn naam aan de wijk die er omheen ligt, bekend als het Flatiron District. Het is een icoon van New York City geworden. Het gebouw werd in 1966 aangewezen als een mijlpaal in New York City. Het werd in 1979 toegevoegd aan het National Register of Historic Places en in 1989 aangewezen als National Historic Landmark.

Ontwerp en bouw

Het Flatiron Building werd ontworpen door de Amerikaanse architect Daniel H. Burnham van het bureau D.H. Burnham & Company. Het gebouw werd in 1902 voltooid en was een van de vroegste voorbeelden van een stalen skeletconstructie in New York, wat hogere gebouwen en grotere vensters mogelijk maakte. Het ontwerp combineert functionele techniek met de decoratieve vormen van de Beaux-Arts-traditie.

Architectuur en materiaalgebruik

  • Hoogte en verdiepingen: Het gebouw telt ongeveer 22 verdiepingen en is circa 87 meter hoog (ongeveer 285 voet).
  • Vorm: De markante driehoekige plattegrond maakt optimaal gebruik van het smalle, wigvormige perceel aan de kruising van Broadway en Fifth Avenue. De punt aan de noordzijde is bijzonder smal en geeft het gebouw zijn kenmerkende strijkijzervorm.
  • Gevel: De gevel is opgebouwd uit een basis van natuursteen met daarboven een bekleding van geglazuurde terracotta tegels en rijke ornamenten die doen denken aan klassieke kolomindelingen (basis, schacht en kap).
  • Constructie: Dankzij de stalen draagstructuur kon men grotere open ruimtes en grotere ramen realiseren dan bij traditionele baksteenconstructies.

Geschiedenis en naamgeving

De oorspronkelijke naam, het Fuller Building, komt van de opdrachtgever, de Fuller Company, een bouwonderneming die betrokken was bij de ontwikkeling van het project. Al snel na de oplevering kreeg het gebouw de bijnaam "Flatiron" omdat de driehoekige vorm sterk deed denken aan een gietijzeren strijkijzer, een herkenbare vorm voor bewoners en bezoekers van het groeiende Manhattan.

Culturele betekenis en populaire cultuur

Het Flatiron Building is al meer dan een eeuw een geliefd motief voor fotografen, kunstenaars en film‑ en televisiemakers. Door de opvallende vorm is het gebouw een herkenbaar symbool van New York City geworden en komt het vaak voor in ansichtkaarten, films en reclamebeelden. Rond 1900 veroorzaakte de locatie aan 23rd Street door windvlagen die langs de smalle punt liepen zelfs openbare belangstelling: er verzamelden zich vaak toeschouwers om te kijken hoe rokken omhoog werden geblazen — dit fenomeen wordt in populaire anekdotes soms gekoppeld aan de uitdrukking "23 skidoo".

Huidig gebruik en bezoekersinformatie

Tegenwoordig huisvest het Flatiron commerciële kantoren; het gebouw is geen toeristische attractie met een publieke rondleiding, maar is vrij te bezichtigen vanaf de straat en veel bezoekers komen om het van buiten te fotograferen. Het ligt dicht bij Madison Square Park en is gemakkelijk te bereiken vanaf omliggende wijken. Rond het gebouw ontwikkelde zich het Flatiron District, een buurt met kantoren, winkels, restaurants en techbedrijven.

Bescherming en restauratie

Door de historische en architectonische waarde is het gebouw beschermd als landmark op stads- en nationaal niveau. In de loop der jaren zijn diverse restauraties en onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd om de gevel en structurele onderdelen te behouden en te herstellen, zodat het iconische uiterlijk behouden blijft voor toekomstige generaties.

Het Flatiron Building blijft een voorbeeld van vroege wolkenkrabber‑techniek en van hoe vormgeving en stedelijke context samen kunnen zorgen voor een blijvend herkenningspunt in de stad.