Geb — Egyptische aardgod: betekenis, familie en symbolen
Ontdek Geb — de Egyptische aardgod: betekenis, familie (vader van Osiris, echtgenoot van Nut), symbolen (slang, gans) en mythen zoals zijn lach bij aardbevingen.
In de Egyptische mythologie was Geb de god van de aarde. Hij maakt deel uit van de Heliopolitaanse Enneade en wordt vaak voorgesteld als de persoonificatie van de vaste aarde: bergen, dalen en akkers. Geb was de echtgenoot en broer van de hemelgodin Nut en de vader van belangrijke godheden in het Egyptische pantheon. Zijn plaats in mythen onderstreept zowel zijn natuurkracht als zijn rol bij koningschap en vruchtbaarheid.
Familie en afkomst
Geb behoort tot een van de oudste generatie goden. Zijn directe familie is:
- Ouders: Tefnut en Shu.
- Partner en zus: Nut.
- Kinderen: Osiris, Isis, Nephthys, Horus de Oudere, en Seth.
Rol en betekenis
Geb wordt vooral gezien als de god van de aarde en de vegetatie. Als aardgod werd hij geassocieerd met vruchtbaarheid van de grond: de rijping van graan en andere gewassen kwam voort uit zijn invloed. Koningen zagen zichzelf vaak als nakomelingen of vertegenwoordigers van de goden op aarde; daarom werd Geb ook in verband gebracht met het koningsschap en de legitimatie van de farao’s. Toen Seth en Horus (de zoon van Osiris) vochten om de heerschappij over Egypte, sprak Geb zich uit en maakte hij Horus tot heerser over de levenden.
De oude Egyptenaren geloofden dat aardbevingen Geb's lach waren: schokken en beven van de aarde werden zo verklaard als uiting van de god.
Iconografie en symbolen
In afbeeldingen wordt Geb vaak afgebeeld als een liggende man met zijn lichaam tegen de onderzijde van de hemelgodin Nut, of als een volwassen man met groene of bruine huidkleur (symbool voor plantengroei en vruchtbare aarde). Bekende dieren en symbolen verbonden met Geb zijn:
- Dieren: een slang en een gans. De gans wordt soms afgebeeld op het hoofd van Geb en is een van zijn kenmerkende attributen.
- De aarde en vegetatie: planten die uit zijn lichaam lijken te groeien benadrukken zijn verbondenheid met vruchtbaarheid.
Namen en interpretaties
Geb staat onder verschillende namen vermeld, bijvoorbeeld Seb, Keb, Kebb, Qeb en Sebb. Zijn naam wordt in sommige bronnen vertaald als "zwakke" of "kreupele", al bestaan er ook andere etymologische verklaringen die de naam meer rechtstreeks met de aarde verbinden. In Grieks-Egyptische interpretaties werd Geb soms gelijkgesteld met de Griekse titaan Kronos.
Cultuurhistorische betekenis
Geb heeft door zijn relatie met vruchtbaarheid en koningschap een blijvende plaats in de Egyptische religie. Als lid van de Enneade van Heliopolis en als vader van sleutelgoden zoals Osiris en Isis, vormt hij een schakel tussen de kosmische ordening (hemel en aarde) en het dagelijks leven van landbouw en bestuur.
Geb (Aarde), Nut (hemel) en Shu (god) (lucht), de goden van het universum
Familie
Geb broedde zijn ei uit, dat de zon zou worden. Geb trouwde met Nut en kreeg vijf kinderen. Hun namen waren Osiris, Isis, Nephthys, Horus en Seth. Osiris en Isis trouwden en uiteindelijk trouwden Set en Nephtys. Op een nacht mat Set Osiris op om een tombe voor hem te maken. Ze maakten een groot feest en er waren veel geschenken. Het laatste was een kleine doos. Een paar dorpelingen probeerden in het doosje te passen, maar het lukte niet. Toen kwam Osiris en het paste perfect! Maar toen sloot Set het met Osiris erin en deed er gesmolten lood overheen zodat Osiris niet kon ademen. Toen Isis erachter kwam, was ze erg verdrietig en huilde. Ze zocht wanhopig naar het lichaam van Osiris. Uiteindelijk vond Isis het lichaam en begroef het op de juiste manier. Ze keek naar Osiris en sloot toen voorzichtig het deksel. Set, doodsbang dat Isis hem weer tot leven zou wekken, ging op zoek naar het begraven lichaam van Osiris. En toen Set de tombe vond, sneed hij hem in stukken. Isis zette Osiris weer in elkaar zodat hij er weer als een mens uitzag. Toen kreeg Isis haar eerste kind, Horus genaamd. Toen Horus erachter kwam dat zijn vader dood was, probeerde hij Set te doden en Set probeerde Horus te doden. Uiteindelijk kreeg Set een enorme wond die vol bloed zat. Toen dat gebeurde, zei Geb dat Horus de plaats van Osiris kon overnemen.
Aanbidding
In Geb's tempel gaven priesters hem dagelijks te eten, net als veel van de andere goden. Als er geschenken werden gegeven, mochten de mensen naar de poort of het voorplein gaan. De priesters verzamelden de geschenken die de gewone Egyptenaren aan de goden gaven. Priesters zouden bidden om Geb te eren voor de mensen die naar de tempel kwamen. De tempel bestond uit grote stenen zuilen die een grote hal ondersteunden. Er waren ook zeer grote poorten die toegang gaven tot de grote zaal. De kamers of zalen werden verlicht door kaarsen, en wierook liet de kamers lekker ruiken en reinigde de lucht in de tempel. De kamers werden geleidelijk kleiner naarmate de priesters naar binnen gingen en creëerden een mysterieus gevoel. De priesters vonden vervolgens de kapel in het heiligdom, waarin zich de Naos (een naos is een kleine schrijn) bevond met het beeld van Geb.
Uiterlijk
Geb's symbool was een gans en zijn huid was soms groen, wat de rivier de Nijl voorstelde, of zwart, wat rijke grond voor de vegetatie voorstelde. Geb werd afgebeeld als een man die de kroon van het noorden droeg en andere keren droeg hij de kroon van het zuiden van Egypte. Geb droeg soms ook een witte kroon of een gans op zijn hoofd, die de aarde voorstelde. Geb hield een staf in zijn linkerhand en in zijn rechterhand meestal een ankh, wat het hiëroglief is dat leven betekent. Geb droeg niet alleen een gans op zijn hoofd, maar soms werd zijn hoofd bedekt door een ganzenkop.
Namen
Geb was zo machtig dat als hij lachte, hij aardbevingen deed ontstaan. Daarom werd hij de Grote Kakelaar genoemd. Net als andere goden was Geb erg sterk en kon hij lang leven. Om zijn krachten te tonen om leven te maken uit de aarde, wordt Geb soms getekend met bloemen die uit zijn elleboog komen. Hij had vele namen, waaronder Geb, Gebb, Seb, Sebb, Keb, en Kebb. Geb was ook een Griekse god genaamd Kronos. Hoewel hij niet zo beroemd was als zijn dochters en broers, had hij toch een belangrijke taak.
Vragen en antwoorden
V: Wie is Geb in de Egyptische mythologie?
A: Geb is de god van de aarde in de Egyptische mythologie.
V: Met wie is Geb getrouwd en wie zijn zijn kinderen?
A: Geb is getrouwd met en de broer van de hemelgodin Nut, en de vader van Osiris, Isis, Nephthys, Horus de Oude en Set.
V: Wat deed Geb toen Seth en Horus vochten om koning van Egypte te worden?
Antwoord: Geb maakte Horus de heerser van de levenden toen Seth en Horus vochten om koning van Egypte te worden.
V: Wie zijn de ouders van Geb?
A: De ouders van Geb zijn Tefnut en Shu.
V: Wat vormden Geb en Nut samen volgens het oude Egyptische geloof?
A: Geb en Nut vormden samen de permanente grens tussen de oerwateren en de nieuw geschapen wereld.
V: Wat is de betekenis van aardbevingen in de mythologie van Geb?
A: De oude Egyptenaren geloofden dat aardbevingen het gelach van Geb waren.
V: Welke dieren worden met Geb geassocieerd en wat is zijn andere domein?
A: Een slang en een gans (soms afgebeeld op zijn hoofd) worden geassocieerd met Geb, die ook de god van de vegetatie is.
Zoek in de encyclopedie