Indigo (kleur): betekenis, spectraal bereik, kleurstof en oorsprong

Ontdek indigo: betekenis, spectraal bereik (450–420 nm), geschiedenis, indigokleurstof en oorsprong van de plant. Alles over indigo en het gebruik in denim en textiel.

Indigo is een blauwtint die traditioneel tussen blauw en violet in wordt geplaatst. De kleur rechts, elektrisch indigo, is een helderdere, schermvriendelijke weergave en komt het dichtst in de buurt van de indigokleurband in de regenboog die een computer kan weergeven. Schermkleuren zijn echter samengestelde RGB-kleuren; een echte spectrale kleur ontstaat uit licht met één golflengte en kan op een scherm nooit exact worden nagebootst.

Spectraal bereik en waarneming

Isaac Newton noemde en definieerde indigo als een spectrumkleur toen hij het spectrum opdeelde in zeven kleuren van de regenboog. Het gebruikelijke spectrale bereik dat aan indigo wordt toegeschreven ligt ruwweg tussen 450 en 420 nanometer. Moderne indeling van kleuren in het spectrum is deels arbitrair en variërend: sommige bronnen zien indigo als een smalle band tussen blauw en violet, andere laten het samenvallen met donkerder blauwtinten.

De menselijke waarneming van indigo wordt beïnvloed door de gevoeligheid van de kegeltjes in het oog: het gebied tussen blauw en violet wordt minder scherp onderscheiden dan middenblauwe golflengten, waardoor de precieze grens tussen blauw, indigo en violet subjectief kan zijn.

Indigokleurstof: oorsprong en gebruik

De naam van de kleur indigo komt oorspronkelijk van de indigoplant (bijvoorbeeld Indigofera tinctoria). Uit deze plant wordt de natuurlijke kleurstof indigo gewonnen, die al duizenden jaren wordt gebruikt om textiel te verven. De belangrijkste kleurstofcomponent in natuurlijke indigo is het organische molecuul indigotine (indigotin), met de brutoformule C16H10N2O2.

Indigokleurstof wordt veel toegepast bij het verven van denim, het materiaal waaruit de bekende blauwe jeans zijn gemaakt. Denim wordt traditioneel met indigo geverfd door de draden buitenste-naar-binnen te kleuren (ring-dye), waardoor de stof bij slijtage eerst lichter wordt en een karakteristieke patina krijgt. De tint die direct van de plant of van traditionele extractieprocedés komt — vaak donkerder en minder 'zuiver' dan het spectrale indigo — wordt in afbeeldingen soms aangeduid als indigokleurstof (deze tint is doorgaans donkerder dan het spectrale indigo hierboven).

In de 19e eeuw begon men indigo synthetisch te produceren. Chemische syntheses maakten grootschalige productie goedkoper en betrouwbaarder; de Duitse chemicus Adolf von Baeyer onderzocht de structuur en synthese van indigo en leverde belangrijke bijdragen aan de ontwikkeling van organische kleurstoffen.

Naam en etymologie

De indigoplant komt oorspronkelijk uit het land India. Het woord voor de kleurstof in het Oudgrieks was indikon. De Romeinen gebruikten de term indicum, en via verschillende Europese dialecten is dit uiteindelijk in het moderne woord indigo terechtgekomen.

Digitale en historische kleurvoorbeelden

Digitale of webkleuren die vaak met indigo geassocieerd worden zijn onder meer:

• Webindigo (ongeveer): hex #4B0082, RGB (75, 0, 130) — een donker, violet-blauw die traditioneel als "indigo" op computers wordt gebruikt.
• Elektrisch indigo (beeldschermbenadering): een helderder paars-blauw zoals hex #6F00FF — maar let op: dit is geen spectrale kleur, slechts een weergave die visueel tussen blauw en paars ligt.

Omdat echte indigo een spectrale band betreft, zijn exacte web- of drukwaarden subjectief en afhankelijk van context, cultuur en het gebruikte kleurensysteem (RGB, CMYK, RAL, enz.).

Deze dingen zijn indigo gekleurd:

• Traditioneel geverfde indigotextiel en sommige denimstoffen (blauwe jeans met indigoverf).
• Bepaalde bloemen van de familie Indigofera en andere blauw-paarse bloemen.
• Vogels zoals de indigo bunting (met een fel indigo-blauwe verenkleed bij het mannetje).
• Sommige vlinders en kevers met diepe blauw-paarse schubben of dekschilden.
• Artistieke en decoratieve pigmenten en verven die ontworpen zijn om indigo te benaderen.
• Digitale afbeeldingen en ontwerpen waarin een indigo-achtige hex- of RGB-kleur wordt gebruikt.

Kort samengevat: indigo is zowel een historische spectrale kleur (tussen blauw en violet) als de naam van een plantaardige en later synthetische kleurstof die vooral bekend is van in de textielindustrie. De precieze toon en betekenis van 'indigo' varieert naargelang de context — natuurkundig, historisch, cultureel of digitaal.

Vragen en antwoorden

V: Wat is indigo?

V: Wie benoemde en definieerde indigo als een spectrumkleur?

V: Wat is het spectrale bereik van indigo?

V: Waar komt de naam van de kleur indigo vandaan?

V: Waar wordt indigokleurstof voor gebruikt?

V: Waar komt de indigoplant oorspronkelijk vandaan?

V: Wat is het Oudgriekse woord voor de kleurstof?

Zoek op letter