Isaac Watts (17 juli 1674 - 25 november 1748) was een Engelse dominee, predikant, dichter en hymneschrijver. Hij wordt vaak de "Father of English Hymnody" genoemd omdat hij een van de eerste en meest invloedrijke schrijvers van Engelse hymnes was en daarmee het Engelse kerklied ingrijpend vernieuwde. Hij schreef ruim zeshonderd liederen, waaronder When I Survey the Wondrous Cross, Am I a Soldier of the Cross, en Joy to the World. In veel portretten wordt Isaac Watts afgebeeld in formele kledij; soms valt daarbij zijn relatief grote hoofd op. Hij is begraven op de begraafplaats Bunhill Fields in Londen, Engeland.
Leven
Isaac Watts werd in 1674 in Southampton geboren in een gezin dat tot de non-conformisten behoorde. Bij zijn geboorte zat zijn vader in de gevangenis omdat hij een niet-conformistische predikant was. In het Engeland van die tijd werden mensen die anders dan de leiding van de Church of England predikten soms vervolgd en gestraft. Veel Christenen met een afwijkende mening moesten hun samenkomsten in het geheim houden, bijvoorbeeld op velden of in schuren, om te ontkomen aan boetes of arrestatie. In die omstandigheden groeide Watts op en kreeg hij al jong belangstelling voor opvoeding, schriftuurlijke studie en poëzie. Door zijn geschriften moedigde Isaac Watts mensen aan om in Christus te blijven geloven en om hun geloof op een begrijpelijke manier te zingen en te belijden.
Werk en nalatenschap
Watts publiceerde verschillende bundels met hymnes en religieuze gedichten. Zijn vroege boekwerken introduceerden originalere, meer persoonlijke liedteksten en bijbelse parafrasen die beter aansloten bij het gevoel en de taal van gewone gelovigen. Daarmee verschilde hij van de toen veelgebruikte metrische psalmen en legde hij de basis voor het moderne Engelse hymnelied. Een groot deel van zijn werk, zowel voor volwassenen als voor kinderen (hij schreef ook moraliserende en onderwijzende liederen voor jonge lezers), bleef populair en werd in vele liturgieën en gezangboeken opgenomen.
Enkele van zijn liedteksten werden later op muziek gezet of van passende melodieën voorzien en zijn tot op de dag van vandaag wereldwijd bekend en gezongen. Zo is de tekst van Joy to the World van Watts nog steeds een van de meest gezongen kerstliederen, vaak uitgevoerd op een melodie die in de 19e eeuw door Lowell Mason aangepast werd en deels op thema's van Händel gebaseerd lijkt. Watts’ bijdrage aan de samenkomstzang — het gebruik van duidelijke, doctrinaire maar toegankelijke teksten voor de gemeentezang — maakt dat hij terecht de eretitel “vader van het Engelse hymnelied” kreeg.
Zijn invloed is nog merkbaar in moderne gezangboeken, vertalingen van zijn teksten in vele talen en in de manier waarop kerkgemeenschappen liturgie en zang vormgeven. Isaac Watts wordt herinnerd als een schrijver die theologie en poëzie verenigde en zo het religieuze leven van gewone mensen hielp verdiepen.
