Oliezanden of teerzanden zijn een onconventionele bron van aardolie. Oliezand is een mengsel van zand, klei en water, samen met een dichte en uiterst kleverige vorm van aardolie, bitumen genoemd.

Natuurlijk bitumen wordt in vele landen gevonden, met de grootste hoeveelheden in Canada, Kazachstan en Rusland. De wereldwijde voorraden worden geraamd op meer dan 2 triljoen vaten (320 miljard kubieke meter). Deze schattingen zijn inclusief nog niet ontdekte voorraden. Ongeveer 70% van alle aangetoonde reserves bevindt zich in Canada.

Olie geproduceerd uit bitumenzand wordt vaak onconventionele olie genoemd, om het te onderscheiden van traditionele vloeibare olie. Het productieproces is zeer energieverslindend, zodat de netto energiewinst veel kleiner is dan bij traditionele olie. Het maken van vloeibare brandstoffen uit oliezand vergt veel energie en produceert per vat eindproduct 12 procent meer broeikasgassen dan de productie van traditionele olie. Daarom worden oliezanden pas sinds kort tot de oliereserves van de wereld gerekend. Hogere olieprijzen maken nu een rendabele winning en verwerking mogelijk.