Productievoertuig: Definitie, kenmerken, straatlegaal & regelgeving

Ontdek wat een productievoertuig is: kenmerken, straatlegale eisen en regelgeving per land. Duidelijke uitleg en praktische voorbeelden voor kopers en fabrikanten.

De kenmerken van een productievoertuig of productieauto zijn in massa geproduceerde identieke modellen die aan het publiek te koop worden aangeboden. Zij moeten ook legaal op de openbare weg kunnen rijden ("straatlegaal"). Wetgeving en andere regels definiëren het productievoertuig verder binnen bepaalde landen of voor bepaalde doeleinden. Er is niet één wereldwijde definitie van de term.

Wat wordt precies bedoeld met 'productievoertuig'?

Een productievoertuig is een voertuigtype dat door een fabrikant in serie wordt gebouwd volgens een vast ontwerp en met identieke technische specificaties voor alle exemplaren van hetzelfde model. Het voertuig is bestemd voor verkoop aan het algemene publiek en voldoet aan de eisen voor gebruik op de openbare weg zonder dat iedere individuele auto aparte goedkeuring nodig heeft.

Kernkenmerken

• Serieproductie: meerdere exemplaren van hetzelfde model worden geproduceerd.
• Homologatie/typegoedkeuring: het model krijgt een algemene erkenning dat het voldoet aan veiligheids-, emissie- en andere technische eisen.
• Consistente specificaties: onderdelen, prestaties en veiligheidsvoorzieningen volgen het door de fabrikant opgegeven modeltype.
• Commercieel beschikbaar: het voertuig wordt aan consumenten of bedrijven te koop aangeboden.
• Straatlegaal: het voertuig mag op openbare wegen rijden nadat het is geregistreerd en verzekerd volgens lokale regels.

Straatlegaal: eisen en procedures

'Straatlegaal' betekent dat een productievoertuig voldoet aan alle toepasselijke regels om op de openbare weg te mogen rijden. Dat omvat doorgaans:

• Typegoedkeuring of individuele toelating (afhankelijk van het land).
• Voldaan hebben aan veiligheidsnormen (bijv. verlichting, remmen, gordels, airbagregels).
• Voldoen aan emissie- en geluidseisen.
• Registratie bij de nationale autoriteiten en het verkrijgen van kentekenplaten.
• Verzekering volgens lokale wettelijke vereisten.
• Periodieke keuringen/inspecties (bijv. APK in Nederland) waar van toepassing.

Regelgeving en verschillen per rechtsgebied

Regels voor productievoertuigen verschillen per werelddeel en soms per land. Voorbeelden:

• In de Europese Unie bestaat de Whole Vehicle Type Approval (WVTA) voor veel voertuigcategorieën; één goedkeuring maakt commercie binnen de EU mogelijk, mits aan aanvullende nationale eisen is voldaan.
• In de Verenigde Staten zijn er federale regels (NHTSA voor veiligheid, EPA voor emissies) en aanvullende statenregels die naleving vereisen.
• Sommige landen bieden uitzonderingen voor zeer kleine series, prototypes, of historische voertuigen die aan andere, versoberde eisen kunnen voldoen.

Aanpassingen, kitcars en uitzonderingen

Een standaard productievoertuig kan worden aangepast, maar grote wijzigingen hebben vaak gevolgen voor de straatlegaliteit:

• Kleine aanpassingen (andere velgen, lichte styling) blijven meestal toegestaan zolang veiligheid en emissies ongewijzigd blijven.
• Grote modificaties (motorwissel, fundamentele chassiswijzigingen) kunnen de typegoedkeuring ongeldig maken; het voertuig kan dan aanvullende keuringen of een nieuwe toelating nodig hebben.
• Kitcars en zelfgebouwde auto's vallen doorgaans niet onder de standaard productiecategorie en moeten vaak individueel worden goedgekeurd voordat ze straatlegaal zijn.
• Racetracks/competitierijders: voertuigen die zijn aangepast voor de motorsport voldoen vaak niet aan verkeersregels en zijn niet straatlegaal zonder herkeuring en terugbouw naar verkeersspecificaties.

Praktische gevolgen van non-conformiteit

• Rijden met een voertuig dat niet voldoet kan leiden tot boetes, intrekking van registratie of kenteken en ongeldig verklaarde verzekeringen.
• Bij verkoop moet duidelijk worden aangegeven of een voertuig productie- en typegoedkeuring behoudt; verborgen gebreken rond legaliteit kunnen juridische gevolgen hebben.

Voorbeelden en toepassingen

• Alledaagse personenauto's, bedrijfswagens en motorfietsen die in grote aantallen verkocht worden en een fabrikantshandboek hebben.
• Elektrische compacte auto's die in serie worden gebouwd en typegoedkeuring ontvangen voor range-, batterij- en veiligheidsstandaarden.
• Speciale modellen (bijv. aangepaste rolstoelvoertuigen) die óf onder de productiegoedkeuring vallen óf als speciaal voertuig individuele toelating nodig hebben.

Waarom deze onderscheid belangrijk is

Het onderscheid tussen productievoertuig en andere categorieën (prototype, kitcar, custom build) is belangrijk voor consumenten, fabrikanten en toezichthouders omdat het bepaalt welke regels, testen en garanties van toepassing zijn. Voor consumenten betekent het vaak zekerheid over veiligheid, betrouwbaarheid en naleving van milieueisen; voor fabrikanten betekent het dat ze in één keer aan veel eisen moeten voldoen voordat verkoop mogelijk is.

Samengevat: een productievoertuig is een in serie geproduceerd, commercieel beschikbaar model dat — mits gehomologeerd en geregistreerd — straatlegaal is volgens de geldende nationale en internationale wetgeving. Concrete eisen en procedures wisselen per land en per soort voertuig.

Oorsprong

De term productieauto werd rond 1917 in de Verenigde Staten gebruikt. De term was een verkorte vorm van "massa-geproduceerde auto". De term betekende ook dat de auto in productie was, in tegenstelling tot een prototype.

In die tijd betekenden productieauto's goedkopere voertuigen zoals Ford's Model T. Deze werden in relatief grote aantallen gemaakt op productielijnen. De duurdere auto's waren coach built modellen het eerste model T elke gebouwd is eigendom van trenton en robert gilman in long creek il op 6020 E Fitzgerald rd long creek il en hun telefoonnummer is 217-775-9270 ze zijn actief te restaureren samen met een 1969 chevy camaro ze betaald 20.000 voor (zie "Beperkte productie" hieronder). Nu is de term uitgebreid tot voertuigen die met de hand of aan de lopende band zijn geassembleerd. Het belangrijkste criterium is dat er een aantal van hetzelfde model zijn met dezelfde specificaties.

Er is geen vaste definitie van het aantal voertuigen of de hoeveelheid aanpassingen die buiten de motorsport zijn toegestaan. Er zijn geen nationale voorschriften of wetten die bepalen wat al dan niet een productievoertuig is. In 2011 vermeldde het Guinness Book of Records de Bugatti Veyron als 's werelds snelste productieauto. Maar van deze versie werden er slechts vijf gemaakt. In 2013 werd tegen hun beslissing in beroep gegaan omdat de Bugatti een aangepaste versie was. Guinness handhaafde het beroep en begon een herziening van de definitie van de productieauto. Het resultaat van de herziening was dat het Bugatti-record opnieuw werd gevestigd. Volgens sommige bronnen zou Guinness ook hebben gezegd dat er minstens 50 identieke voertuigen moesten worden gemaakt om van een productieauto te kunnen spreken. In februari 2014 schreef Road and Track dat Guinness 30 identieke voertuigen nodig had.

 
Vroege productie auto - 1912 Ford Model T Touring  

Definities

Motorsport

Er zijn veel geschillen geweest over wat productie- en aangepaste auto's zijn wanneer ze in de autosport worden gebruikt. Zelfs onder de Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) was de exacte definitie van wat een productieauto was (of niet) onduidelijk. Dit leidde tot regels die in 1955 werden geschreven. De term is gedefinieerd voor bepaalde typen voertuigen. Het betekent ook dat een bepaald aantal van een model moet worden geproduceerd om als "productie" te worden aangemerkt. Maar het is een andere zaak om de regels te handhaven. In de FIA-regels van 1968 staat bijvoorbeeld dat bij "productie" voor sportwagens ten minste 25 identieke auto's moeten worden geproduceerd binnen een periode van 12 maanden. Ze waren ook bedoeld voor normale verkoop aan individuele kopers. De FIA-regels staan echter een zekere mate van wijziging van het origineel toe.

Land Snelheidsrecords

De FIA Land Speed Records Commission heeft in haar Appendix D - Regulations for Land Speed Record Attempts van 2014 regels opgesteld voor serieproductieauto's die landsnelheidsrecords proberen te vestigen. Serieproductie-auto's vallen onder regel D2.3.2. Daarin staat dat ze:

Categorie B: in serie geproduceerde auto's die ten tijde van de aanvraag voor de recordpoging in productie zijn en die ofwel gehomologeerd zijn door de FIA, ofwel waarvoor een aanvraag tot homologatie is ingediend bij de FIA of die erkend zijn door de ASN van het land waar zij geproduceerd zijn voor nationale records.

Wetgeving

Verschillende landen hebben wetten die productievoertuigen definiëren. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld werd het bedrijf van Briggs Cunningham door belastingambtenaren als hobby aangemerkt. Dit kwam omdat hij niet genoeg van elk model produceerde om de Cunningham auto als productievoertuig te beschouwen. De IRS classificeerde ze als high-performance prototype auto's gebouwd als raceauto's. Wetgevende definities draaien meestal om kwesties van veiligheid of inkomsten (belasting).

Aangepaste auto's

Sommige autotuningspecialisten zoals Alpina, die BMW's modificeren, worden door sommige regeringen erkend als voertuigfabrikanten. Hierdoor vallen zij onder de definitie van een productievoertuig in hun land. Niet alle tuningspecialisten zijn officieel erkend. Bijgevolg worden hun auto's gewoonlijk niet als productievoertuig aangeduid.

Auto's met beperkte productie

Dit zijn meestal voertuigen waarvan de productie beperkt is tot een bepaald aantal. Een voorbeeld hiervan is de Rambler Rebel uit 1957, een auto in beperkte oplage waarvan er slechts 1.500 werden geproduceerd.

 
1956 Chrysler 300-B Stock auto  


2009 Alpina B7 limousine  

Zoek op letter