Leslie Eleazer Orgel FRS (12 januari 1927 - 27 oktober 2007) was een invloedrijke Britse chemicus die bekendstaat om zijn pionierswerk op het gebied van de chemische evolutie, abiogenese en de vraag hoe leven op aarde kan zijn ontstaan.

Vroege leven en opleiding

Orgel is geboren in Londen en studeerde chemie aan Magdalen College, Oxford University, waar hij zowel zijn B.A. als zijn Ph.D. behaalde. Tijdens zijn vroege loopbaan werkte hij op de afdeling Chemie van de Universiteit van Oxford. In april 1953 behoorde hij tot de eersten die het nieuwe DNA-model van Crick en Watson te zien kregen.

Loopbaan en onderzoek

In 1964 werd Orgel benoemd tot Senior Fellow en Research Professor aan het Salk Institute for Biological Studies, waar hij leiding gaf aan het Chemical Evolution Laboratory. Daarnaast was hij adjunct-professor bij de afdeling Scheikunde en Biochemie van de Universiteit van Californië, San Diego, en een van de vijf hoofdonderzoekers in het door de NASA gesponsorde NSCORT-programma in exobiologie. Dit programma stimuleerde interdisciplinair onderzoek naar de chemische en biologische oorsprong van leven.

Orgel werkte mee aan praktische instrumentatie voor ruimteonderzoek. Hij nam deel aan NASA's Viking Mars Lander Programma als lid van het Molecular Analysis Team en werkte onder andere mee aan het ontwerp van het gaschromatografie–massaspectrometer-instrument dat door robotmissies naar de planeet Mars werd meegenomen. Dat instrument was bedoeld om organische verbindingen en andere aanwijzingen voor (vroegere) levensprocessen op Mars te detecteren.

Belangrijkste bijdragen

  • Cytarabine (Ara-C): Orgel's laboratorium ontwikkelde een economischere methode voor de productie van cytarabine, een belangrijke anti-kankerverbinding die veel wordt gebruikt bij de behandeling van leukemie.
  • Onderzoek naar mogelijke prebiotische polymeren: samen met collega's zoals Stanley Miller onderzocht Orgel alternatieve scheikundige modellen voor de eerste erfelijke polymeren. Zij bespraken de mogelijkheid dat peptide-nucleïnezuren — als hypothetische alternatieven voor ribonucleïnezuren — een rol hebben gespeeld in vroege, prebiotische zelfreplicatiesystemen.
  • Abiogenese en panspermie: in de jaren zeventig pleitte Orgel ervoor om de panspermiahypothese opnieuw te overwegen: de gedachte dat sommige bouwstenen van het leven, of mogelijk hele levensvormen, uit de ruimte zijn aangeleverd via meteorieten of andere kosmische deeltjes.

Denkrichtingen en invloed

Orgel leverde veel bijdragen aan de theoretische discussie over hoe leven kan ontstaan uit niet-levende materie. In zijn boek The Origins of Life introduceerde hij onder andere het concept van gespecificeerde complexiteit als criterium om levende systemen te onderscheiden van niet-levende materie. Hij publiceerde meer dan driehonderd wetenschappelijke artikelen en recensies op het snijvlak van scheikunde en biologie en beïnvloedde daarmee meerdere generaties onderzoekers.

Zijn naam leeft ook voort in de zogeheten regels van Orgel, waarvan vooral de Tweede Regel bekend is: "Evolutie is slimmer dan jij". Deze bondige formulering wordt vaak aangehaald om te benadrukken dat evolutionaire processen onverwachte en vaak efficiënte oplossingen kunnen opleveren die menselijke intuïtie te boven gaan.

Nalatenschap en overlijden

Leslie Orgel wordt herinnerd als een scherp denker die zowel experimenteel als theoretisch heeft bijgedragen aan het begrip van de oorsprong van leven. Zijn werk aan alternatieve genetische polymeren, aan chemische routes die relevant zijn voor farmacologie en zijn betrokkenheid bij ruimtewetenschappelijk instrumentdesign laten de breedte van zijn interesse en impact zien.

Orgel overleed op 27 oktober 2007 aan kanker in het San Diego Hospice & Palliative Care in San Diego, Californië.