Anthony John "Tony" Abbott (geboren op 4 november 1957) is een Australisch politicus. Hij was van september 2013 tot september 2015 premier van Australië was, in een ambtsperiode van iets minder dan twee jaar. Abbott werd in de partijstructuur leider van de Liberale Partij op 1 december 2009, toen hij de fractieleiding overnam van Malcolm Turnbull. Als leider van de Liberalen leidde hij de Liberalen en de Nationals (de zogenaamde coalitie) bij de federale verkiezingen van 2013 naar de overwinning op de regering van Labor. Op 15 september 2015 verloor hij de leiderschapsstrijd aan Malcolm Turnbull, die hem opvolgde als Liberaal leider en premier. Bij de verkiezingen van 2019 verloor Abbott zijn zetel in het parlement.

Vroege leven en opleiding

Abbott werd geboren in Londen maar groeide op in Australië. Hij volgde zijn opleiding aan de Universiteit van Sydney en zette zijn studie daarna voort aan de Universiteit van Oxford als Rhodes Scholar. Zijn achtergrond omvat zowel academische studies als werk buiten de politiek, onder meer in journalistiek en adviesfuncties.

Parlementaire carrière en functies

Abbott was lange tijd lid van het Australische Lagerhuis, waar hij zijn zetel lange tijd verdedigde. Binnen de Liberale Partij bekleedde hij diverse posities in de oppositie en in de schaduwkabinetten voordat hij in 2009 partijleider werd. Als partijleider voerde hij campagne tegen de regering en bouwde hij de politiek profiel op dat hem in 2013 de premierschap opleverde.

Als premier (2013–2015): beleid en controverses

Tijdens zijn premierschap voerde Abbott meerdere kenmerkende beleidslijnen en maatregelen door, waarvan enkele veel aandacht en debat veroorzaakten:

  • Asielzoekers en grensbewaking: zijn regering stond bekend om een strikte aanpak van de zee-route voor asielzoekers, met een beleid dat terugkeer van vluchtelingenboten en scherpe grenscontroles bepleitte (bekend onder de naam Operation Sovereign Borders).
  • Klimaat en energie: de regering- Abbott schakelde onder meer een door de vorige regering ingevoerde koolstofheffing/prijs af. Het klimaatbeleid en uitspraken van Abbott over klimaatverandering leidden tot veel discussie.
  • Begroting en bezuinigingen: de regering presenteerde een ingrijpend begrotingsplan met bezuinigingsvoorstellen die in binnen- en buitenland kritisch werden gevolgd en die binnen Australië politiek gevoelig lagen.
  • Symboliek en publieke reacties: enkele van Abbotts besluiten — zoals het tijdelijk herinvoeren van ridders- en damesoordes en de benoeming van prins Philip tot ridder van Australië — leidden tot veel kritiek en werden later teruggedraaid door zijn opvolger.

Interne partijstrijd en val van het premierschap

Abbotts leiderschap werd vanaf 2014 steeds vaker bekritiseerd binnen zijn eigen partij, onder meer vanwege dalende populariteit in opiniepeilingen en interne meningsverschillen over strategie en beleid. In september 2015 verloor hij na een partijruil de leiderschapsstrijd en werd vervangen door Malcolm Turnbull.

Na de premierschap

Na zijn vertrek als partijleider bleef Abbott aanvankelijk lid van het parlement. Bij de federale verkiezingen van 2019 verloor hij echter zijn veilige zetel aan de onafhankelijke kandidaat Zali Steggall, waarmee zijn parlementaire loopbaan tot een einde kwam. Sindsdien heeft Abbott zich — zoals veel voormalig premiers — publiekelijk blijven uitspreken over politieke en maatschappelijke kwesties, zowel nationaal als internationaal.

Politieke profiel en nalatenschap

Tony Abbott is een uitgesproken politicus met een conservatieve signatuur: hij wordt gekend om zijn nadruk op sterke grensbewaking, een terughoudende benadering van klimaatbeleid, en een klassieke liberale económico-fiscale inslag met aandacht voor bezuinigingen en begrotingsdiscipline. Zijn premierschap is onderwerp van discussie: voorstanders prijzen zijn vastberadenheid in onderwerpen als border security en begrotingsdiscipline; critici wijzen op politieke verdeeldheid, omstreden uitspraken en beleidskeuzen die maatschappelijke tegenstand opriepen.

Persoonlijk leven

Abbott is getrouwd en heeft kinderen. Hij staat bekend om zijn persoonlijke geloofsovertuigingen en zijn actieve betrokkenheid bij maatschappelijke en religieuze thema's. Zijn manier van politiek bedrijven en zijn publieke uitspraken hebben hem tot een polariserende figuur in de recente Australische politiek gemaakt.