Een brevet is in de meeste krijgsmachten een bevordering tot een hogere rang zonder dat daar automatisch een volledige loonsverhoging of alle bijbehorende privileges aan verbonden zijn. Het brevet wordt vaak als een vorm van eerbewijs of beloning voor verdienste gebruikt en kent verschillende praktische varianten: soms is het puur ceremonieel, andere keren geeft het beperkte bevoegdheden of tijdelijk hogere status wanneer de officier in die hoedanigheid wordt ingezet.

Kenmerken en soorten

  • Honorair karakter: een brevet kan alleen een hogere titel geven zonder dat de substantieve rang (en bijbehorend salaris) verandert.
  • Tijdelijk gebruik: in sommige situaties ontvangt een officier de bevoegdheden en/of het salaris van de hogere rang zolang hij in die functie dient.
  • Acting/local vs. brevet: een brevet verschilt van een tijdelijke of local rank omdat het vaak permanent in titel is, maar zonder alle materiële rechten; een acting-rank omvat doorgaans ook de bijbehorende betaling tijdens de tijdelijke opdracht.
  • Gebruik als beloning: breveteringen worden vaak toegekend voor moed, verdienste of uitzonderlijke dienstverlening, zonder dat er een vacante substantieve rang beschikbaar is.

Geschiedenis en gebruik

De term werd in de Engelssprekende wereld bekend tijdens de Amerikaanse Revolutionaire Oorlog. Het woord en de praktijk waren aanvankelijk door de Britten in gebruik en werden later door het Continentale Leger overgenomen. In de Verenigde Staten heeft het Congres van de Verenigde Staten brevet-rangen vaak toegestaan, met name tijdens oorlogen waarin veel bevelvoerders en officieren voor daden van moed of uitzonderlijke dienst werden beloond.

Voorbeelden uit de geschiedenis:

  • In vroege 19e-eeuwse conflicten, zoals de Oorlog van 1812 en de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog, werden breveteringen gebruikt als erkenning van militaire prestaties.
  • Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog werden in korte tijd veel breveteringen uitgereikt; sommige officieren ontvingen later de hogere soldij wanneer zij daadwerkelijk in die brevetterang dienden.
  • In het Britse leger kwam het begrip 'brevet' eveneens voor: officieren konden een brevetstitel dragen (bijvoorbeeld brevet-kolonel) terwijl hun substantieve rang lager bleef.

Huidige status en vergelijkbare praktijken

Tegenwoordig is het gebruik van breveteringen in veel landen sterk teruggedrongen of vervangen door andere mechanismen voor tijdelijke bevorderingen, 'acting' ranks, of eretitels binnen militaire en civiele rangen. Waar het nog voorkomt, is het meestal als een formele erkenning zonder volledige praktische consequenties, of als een administratieve maatregel om tijdelijk bevoegdheden en/of salaris toe te kennen wanneer iemand een hogere functie vervult.

Etymologie

Het woord brevet komt van de Latijnse termen breve en brevia, die verwijzen naar een korte schriftelijke bevestiging of samenvatting — in wezen een officiële akte of vergunning. In juridische en administratieve contexten is een brevet dus oorspronkelijk een document waarmee een bepaalde titel, bevoegdheid of erkenning wordt bevestigd (juridische samenvatting betekent).

Samengevat is een brevet historisch een middel geweest om officieren te eren of in bepaalde gevallen tijdelijk hogere bevoegdheden te geven zonder directe verandering van de grondrang of het volledige salaris. De precieze betekenis en toepassing verschillen per land en tijdsperiode.