Joy Division: Engelse post-punkband (Ian Curtis, Unknown Pleasures, invloed)

Joy Division: invloedrijke Engelse post-punkband rond Ian Curtis — van Warschau tot Unknown Pleasures. Donkere, baanbrekende sound die U2, NIN en The Cure inspireerde.

Joy Division was een Engelse punkband die uitgroeide tot een van de belangrijkste groepen uit de vroege post‑punk-periode. De klassieke bezetting bestond uit Ian Curtis (zang), Peter Hook (basgitaar), Stephen Morris (drums) en Bernard Albrecht (AKA Sumner, gitaar). Ze kwamen voort uit de punkmuziekscene rond Manchester in de tweede helft van de jaren zeventig en groeiden binnen enkele jaren uit tot een band die talloze muzikanten inspireerde, met invloed op groepen als U2, Nine Inch Nails, Red Hot Chili Peppers en The Cure.

Ontstaan en vroege jaren

Tijdens de golf van Anarchie in de UK traden de Sex Pistols op 4 juni 1976 op in Manchester. In het publiek die avond waren drie jonge mannen uit de buurt: schoolgenoten Peter Hook en Bernard Albrecht, en Ian Curtis. Kort daarna besloten Hook en Albrecht een band te beginnen, met Hook op bas en Albrecht op gitaar. Ze namen aanvankelijk Terry Mason als drummer, maar misten nog een zanger. Via een advertentie in de Virgin platenzaak in Manchester kwam Curtis erbij; de band heette in die beginperiode de Stiff Kittens en Curtis zou al snel ook de meeste songteksten schrijven.

Ze oefenden veel en schreven hun eerste liedjes. In mei 1977 werd de naam veranderd in Warschau. Na enkele wisselingen op drumgebied (Tony Tabac, Steve Brotherdale) kwam uiteindelijk Stephen Morris in de groep. Kort na het verschijnen van een vroege demo trok de aandacht van Paul Morley van de NME en DJ Rob Gretton, die het potentieel van de band zagen. In die periode maakten ze ook de vier nummers tellende opname die later als de EP "An Ideal For Living" zou verschijnen.

Opnames, sound en publiek succes

Begin 1978 veranderde Warschau zijn naam in Joy Division om verwarring met een andere groep te voorkomen. De band trad veel op in de Manchester‑scene; op 14 april 1978 speelde de groep in een wedstrijd met zestien bands, waar ook Tony Wilson van Granada TV en Rob Gretton aanwezig waren. Via Wilson en Gretton ontstond de bandrelatie met het toen nieuwe label Factory Records.

In 1979 bracht Joy Division hun eerste album uit: Unknown Pleasures. Het album werd geproduceerd door Martin Hannett en ontvouwde een onderscheidende, ijle en atmosferische geluidssculptuur: Curtis’ donkere, gebroken zang en introspectieve teksten, Hooks melodische en prominente baslijnen, Sumner’s sobere gitaarpartijen en Morris’ strakke, mechanische ritmes. Het albumcoverontwerp van Peter Saville (de golvende pulsar‑grafiek) werd iconisch en droeg bij aan de mystiek rondom de band. Nummers als "Transmission", "She's Lost Control" en andere tracks vestigden hun reputatie en werden door critici positief ontvangen.

Persoonlijke problemen en het einde van Joy Division

In de periode rondom het eerste album kreeg zanger Ian Curtis steeds ernstiger last van epilepsie, een aandoening die naast zijn muzikale carrière ook grote invloed had op zijn privéleven en optredens. Zijn gezondheidssituatie, de druk van succes, een huwelijk en een buitenhuwelijksrelatie maakten zijn leven complex en zwaar.

In 1980 keerde de band terug naar de studio om het tweede album Closer en de single "Love Will Tear Us Apart" op te nemen. Voordat deze werken uitgebracht werden pleegde Curtis op 18 mei 1980 zelfmoord, op 23‑jarige leeftijd. Het album Closer en de single werden na zijn dood uitgebracht en kregen bij uitgave extra aandacht en reflectie. "Love Will Tear Us Apart" groeide uit tot hun bekendste lied en is een van de meest gecoverde nummers uit die periode.

Nieuw begin: New Order

Na Curtis’ dood besloten de overgebleven leden — Peter Hook, Bernard Albrecht (Sumner) en Stephen Morris — de band voort te zetten onder de naam New Order. New Order bouwde voort op de sobere, elektronische elementen van Joy Division en ontwikkelde later een eigen mix van post‑punk en dance met wereldwijd succes. Gillian Gilbert voegde zich later bij New Order als toetseniste en gitariste.

Nalatenschap en invloed

Joy Division heeft een blijvende invloed gehad op vele genres — van alternatieve rock en gothic tot elektronische en industriële muziek. Voordrachten over hun invloed en waardering kwamen van artiesten als U2‑frontman Bono, Moby, Red Hot Chili Peppers en The Killers, en hun nummers worden nog steeds gecoverd door artiesten met uiteenlopende achtergronden. Het tragische verhaal van Ian Curtis en de intensiteit van de muziek zijn onderwerp geweest van boeken, documentaires en films — onder meer de biografische film "Control" (2007) van regisseur Anton Corbijn — en talrijke heruitgaven en compilaties houden het werk van de band toegankelijk voor nieuwe generaties.

Hun combinatie van donkere, persoonlijke teksten, innovatieve productie (onder meer door Martin Hannett), en een unieke groepsdynamiek maakte Joy Division tot een sleutelfiguur in de ontwikkeling van de post‑punk en van alternatieve muziekstromingen die daarop volgden.

Zoek op letter