Het Arecibo-bericht was een kort radiobericht dat in 1974 met de Arecibo-radiotelescoop de ruimte in werd gestuurd ter viering van de verbouwing van de Arecibo-radiotelescoop in Puerto Rico in. Het signaal was gericht op de bolvormige sterrenhoop M13, ongeveer 25.000 lichtjaren van de Aarde. M13 werd gekozen omdat hij qua grootte en positie aan de hemel tijdens de ceremonie geschikt was om te gebruiken als richtpunt; het bericht was vooral bedoeld als demonstratie van de capaciteit van het instrument en als symbolische gebeurtenis, niet als realistische poging tot directe communicatie.
Dr. Frank Drake (destijds verbonden aan Cornell University), met hulp van onder anderen Carl Sagan, schreef en ontwierp de boodschap. De inhoud is zo opgesteld dat hij, eenmaal vertaald van binaire gegevens naar een tweedimensionale rasterweergave, verschillende basisgegevens over mensen en de Aarde toont. De boodschap bestaat uit zeven onderdelen, die in de oorspronkelijke uitzending in binaire vorm werden overgebracht:
- De getallen één (1) tot tien (10)
- De atoomnummers van de elementen waterstof, koolstof, stikstof, zuurstof en fosfor, waaruit desoxyribonucleïnezuur (DNA) bestaat.
- De formules voor de suikers en basen in de nucleotiden van het DNA
- Het aantal nucleotiden in het DNA, en een grafiek van de dubbele helixstructuur van het DNA
- Een cijfer van een mens, de grootte van een gemiddelde mens, en de menselijke bevolking van de Aarde
- Het Zonnestelsel
- De Arecibo Observatorium en de diameter van de zendantenneschotel
Elk van deze onderdelen is in de binaire stroom op een eenvoudige, visuele manier gecodeerd zodat bij juiste ordening van de bits een afbeelding of symbool tevoorschijn komt. Bijvoorbeeld: de getallen van 1 tot 10 worden eerst duidelijk gemaakt zodat een ontvanger de gebruikte numerieke basis begrijpt; daarna volgen de atoomgetallen van de elementen die in de nucleotiden voorkomen, gevolgd door schematische weergaven van de chemische samenstelling van die nucleotiden en een vereenvoudigde tekening van de dubbele helix van het DNA. Ook is een menselijke figuur, de gemiddelde lengte (in golflengten van de uitgezonden microgolf), en de toenmalige wereldbevolking afgebeeld. Verder toont de boodschap het stelsel waarin onze planeet zich bevindt en een schematische weergave van de Arecibo-schotel met diens diameter, zodat de ontvanger iets kan afleiden over de zender.
Technische details van de uitzending
Het Arecibo-bericht bestond uit 1679 binaire cijfers, wat ongeveer 210 bytes is. De keuze voor 1679 is niet toevallig: 1679 is een semiprime (product van twee priemgetallen), namelijk 23 × 73. Als men de binaire rij in een raster van 73 rijen bij 23 kolommen plaatst (of andersom), ontstaat een betekenisvol beeld; één van de twee rangschikkingen geeft het bedoelde visuele patroon, de andere levert geen interpretabele afbeelding op. Dit was een slimme manier om de juiste ordening te hintten.
Het signaal werd uitgezonden op een frequentie van 2380 MHz en gemoduleerd door frequentieverschuiving (frequency shift keying) met een verschil van 10 Hz tussen "een" en "nul". De datasnelheid was 10 bits per seconde, met een zendervermogen van ongeveer 1000 kW. De totale uitzending duurde minder dan drie minuten.
Doel, ontvangst en kritiek
Omdat M13 op 25.000 lichtjaar afstand staat, duurt het bericht ongeveer 25.000 jaar om daar aan te komen; een antwoord zou dus ten minste nog eens 25.000 jaar onderweg zijn. Vanwege die enorme tijden en omdat doelsterren zich in de tussentijd bewegen ten opzichte van hun huidige positie, wordt het Arecibo-bericht meestal gezien als een symbolische demonstratie van menselijke techniek en communicatievaardigheid, niet als een realistische poging om nu contact te leggen.
Al vanaf het moment van uitzending is er discussie geweest over het sturen van dergelijke berichten. Sommige astronomen en wetenschappers vinden het onschadelijk of letterlijk symbolisch, anderen waarschuwen dat het verzenden van informatie over onze locatie en technologie risico's kan inhouden (een punt dat later ook in debatten over METI — Messaging Extraterrestrial Intelligence — veel aandacht heeft gekregen). Cornell University verklaarde op 12 november 1999 dat het oorspronkelijke doel vooral was om de kracht van de verbeterde apparatuur te demonstreren (Cornell had de telescoop gebouwd en bediend voor de United States National Science Foundation).
Interpretatie en visualisatie
Wanneer de 1679 bits correct in een raster worden geordend en vertaald naar zwarte en witte vakken (of 1'en en 0'en), vormen ze een beeld met meerdere onderdelen: cijfers, chemische symbolen, schematische molecuulstructuren, een dubbele helix, een menselijk figuur, het Zonnestelsel met een markering voor de Aarde en tenslotte de Arecibo-schaal. Omdat er geen universeel schrift bestaat, steunde het ontwerp op wiskundige en fysische basisprincipes waarvan men verwacht dat ze door een technologisch gevorderde ontvanger begrepen kunnen worden — bijvoorbeeld binair getalbegrip, atoomnummers en relatieve grootteverhoudingen.
Latere reacties en culturele impact
Het bericht heeft sindsdien een vaste plaats in de geschiedenis van de zoektocht naar buitenaards leven gekregen en is vaak aangehaald in discussies over hoe (en of) mensheid contact zou moeten zoeken. Het is ook een inspiratiebron geweest in kunst en populaire cultuur: in 2009 bracht de band Boxcutter een album uit met de titel Arecibo Message, en er zijn talloze reproduceerbare versies en verklarende visualisaties die het oorspronkelijke bitmap laten zien.
Hoewel het Arecibo-bericht symbolisch is, heeft het geholpen bij het aanscherpen van vragen over communicatie buiten de Aarde, over de interpretatie van eenvoudige binaire boodschappen en over de ethiek en risico's van het actief uitzenden van informatie naar de sterren. Het blijft een bekend voorbeeld van hoe wetenschap, technologie en cultuur elkaar kruisen.
