L'elisir d'amore (Het elixer van de liefde): Donizetti's komische opera (1832)

Plaats: Een klein dorp in Baskenland.

[In de Engelse uitgave van de partituur van Schirmer staat dat de handeling plaatsvindt 'In a small Italian Village'].

Tijd: het einde van de 18e eeuw

Akte 1

Nemorino, een arme boer, is verliefd op Adina, een mooie landeigenaresse. Zij kwelt hem met haar schijnbare onverschilligheid. Als Nemorino hoort hoe Adina haar arbeiders het verhaal van Tristan en Isolde voorleest, overweegt hij een toverdrank te gebruiken om Adina's liefde te winnen. Hij is bang dat zij van sergeant Belcore houdt. De sergeant verschijnt met zijn regiment. Hij doet Adina een huwelijksaanzoek. De rondreizende kwakzalver Dulcamara arriveert en verkoopt zijn gebottelde wondermiddel aan de dorpsbewoners. Nemorino vraagt Dulcamara of hij iets heeft dat lijkt op Isolde's liefdesdrank. Dulcamara zegt van wel. Hij verkoopt het aan Nemorino voor een prijs die overeenkomt met de inhoud van Nemorino's zakken. De fles bevat alleen wijn. Om op tijd te kunnen ontsnappen, vertelt Dulcamara Nemorino dat de toverdrank pas de volgende dag zal werken. Nemorino drinkt het en voelt de werking onmiddellijk.

Aangemoedigd door het 'elixer' ontmoet Nemorino Adina. Zij plaagt hem genadeloos, het publiek voelt dat de aantrekkingskracht wederzijds zou kunnen zijn, ware het niet dat de sergeant Belcore een huwelijksaanzoek doet. Hun huwelijksdatum is vastgesteld op zes dagen. Nemorino's vertrouwen dat hij morgen Adina voor zich zal winnen door middel van het elixer, zorgt ervoor dat hij zich onverschillig tegenover haar gedraagt. Dit maakt Adina van streek, maar zij probeert haar gevoelens te verbergen. In plaats daarvan maakt ze het nog bonter door in te stemmen met het alternatieve voorstel van sergeant Belcore: dat ze onmiddellijk trouwen, omdat hij zojuist het bevel heeft gekregen dat het regiment de volgende ochtend moet vertrekken. Zowel Adina als de sergeant peilen naar Nemorino's reactie op dit nieuws, de sergeant met wrok, Adina met wanhoop. Nemorino raakt in paniek en roept dokter Dulcamara te hulp.

akte 2

Adina's openlucht bruiloftsfeest is in volle gang. Dr. Dulcamara is er ook, en zingt samen met Adina een liedje om de gasten te vermaken. De notaris arriveert om het huwelijk officieel te maken. Adina ziet tot haar verdriet dat Nemorino niet is verschenen. Iedereen gaat naar binnen om het huwelijkscontract te tekenen. Maar Dulcamara blijft buiten om zich te goed te doen aan eten en drinken. Nemorino verschijnt, heeft de notaris gezien en beseft dat hij Adina kwijt is. Hij ziet de dokter en smeekt hem dringend om meer elixer, van het soort dat onmiddellijk werkt. Maar omdat Nemorino geen geld heeft, weigert de dokter en verdwijnt naar binnen. De sergeant komt alleen tevoorschijn en vraagt zich hardop af waarom Adina plotseling de bruiloft en de ondertekening van het contract heeft uitgesteld. Nemorino ziet zijn rivaal, maar is machteloos om iets te doen. De sergeant vraagt naar Nemorino's neerslachtigheid. Als Nemorino zegt dat hij geen geld heeft, stelt Belcore onmiddellijk voor dat als hij in het leger gaat, hij onmiddellijk betaald zal worden. Hij laat een contract zien, dat Nemorino ondertekent (met een X) in ruil voor het geld dat Belcore hem ter plekke geeft. Nemorino zweert privé naar Dulcamara te vliegen voor meer toverdrank, terwijl Belcore mijmert dat hij zijn rivaal gemakkelijk uit de weg heeft geruimd door hem de oorlog in te sturen.

Later die avond roddelen de vrouwen van het dorp dat Nemorino zich er niet van bewust is dat hij zojuist een groot fortuin van zijn overleden oom heeft geërfd. Ze zien Nemorino, die duidelijk zijn militaire tekenbonus heeft uitgegeven, en een grote hoeveelheid 'elixer' (weer wijn) van Dr. Dulcamara heeft gekocht en opgedronken. De vrouwen benaderen Nemorino met overdreven vriendelijke begroetingen, zoals hij nog nooit heeft gezien. Dit is voor Nemorino het bewijs dat deze dosis van het elixer heeft gewerkt. Adina ziet Nemorino in een vrolijke bui en vraagt zich bij het zien van Dr. Dulcamara af wat er met hem aan de hand is. Dulcamara, zich er niet van bewust dat Adina het voorwerp van Nemorino's genegenheid is, vertelt haar het verhaal van de smoorverliefde schooier die zijn laatste cent aan het elixer uitgaf, en zelfs zijn leven vergooide door in het leger te gaan voor geld om meer te krijgen, zo wanhopig was hij om de liefde van een of andere naamloze wrede schoonheid te winnen. Adina beseft onmiddellijk Nemorino's oprechtheid, en heeft er spijt van hem te hebben geplaagd. Zij valt voor Nemorino en koestert zich in de oprechtheid van zijn liefde. Dulcamara interpreteert dit gedrag als een soort aandoening die genezen moet worden met een van zijn drankjes.

Zij vertrekken. Nemorino verschijnt alleen, nadenkend over een traan die hij in Adina's oog zag toen hij haar eerder negeerde. Alleen al op grond van die traan is hij er oprecht van overtuigd dat Adina van hem houdt. Ze komt binnen en vraagt hem waarom hij ervoor gekozen heeft om in het leger te gaan en de stad te verlaten. Als Nemorino zegt dat hij op zoek is naar een beter leven, antwoordt Adina hem dat hij geliefd is, en dat zij zijn militaire contract heeft gekocht van sergeant Belcore. Ze biedt Nemorino het geannuleerde contract aan en vraagt hem het aan te nemen. Hij is nu vrij. Ze zegt echter dat als hij blijft, hij niet langer verdrietig zal zijn. Terwijl hij het contract aanneemt, draait Adina zich om en vertrekt. Nemorino denkt dat ze hem in de steek laat en raakt in een wanhopige bui, zweert dat als hij niet geliefd is, als het elixer niet heeft gewerkt en de Doctor hem voor de gek heeft gehouden, hij net zo goed kan gaan en als soldaat sterven. Adina houdt hem tegen en biecht op dat ze van hem houdt. Nemorino is extatisch. Adina smeekt hem haar te vergeven dat ze hem plaagt. Hij doet dat met een kus. De sergeant komt terug en ziet de twee in een omhelzing. Adina legt uit dat ze van Nemorino houdt. De sergeant neemt het nieuws met genoegen aan en merkt op dat er genoeg andere vrouwen in de wereld zijn. Dulcamara, zijn koffers gepakt, duikt op uit een deuropening en voegt eraan toe dat hij graag elixer zal leveren voor de volgende verovering van de sergeant. Er is inmiddels een menigte toegestroomd, die het er allemaal over eens is dat het elixer zijn werk heeft gedaan, terwijl ze een innig afscheid nemen van de dokter.