Mary Ann Lee (1823–1899) was een van de eerste en meest invloedrijke Amerikaanse pioniers binnen de professionele podiumdans. Ze werd in Philadelphia, Pennsylvania, geboren en kreeg haar vroegste dansopleiding van Paul Hazard van de Parijse Opéra. Lee brak op jonge leeftijd door als soliste en geldt als een van de vrouwen die het klassieke balleterfgoed uit Europa in de Verenigde Staten hielpen vestigen.
Carrière en opleiding
Haar eerste grote rol was als Fatima in 1837 in The Maid of Cashmere, een productie in het Chestnut Street Theatre in Philadelphia waarin ook de jonge Augusta Maywood debuteerde. Nacht na nacht werden de twee meisjes overladen met applaus en boeketten; hun vroege succes illustreert het groeiende publiek voor ballet in Amerika tijdens de eerste helft van de 19e eeuw.
Lee vervolgde haar studie in New York City bij James Sylvain en maakte haar New York-debuut in juni 1839 in het Bowery Theater. Ze beperkte zich niet uitsluitend tot ballet: ze speelde ook in melodrama's en andere theatrale producties, zoals veel 19e-eeuwse dansers die naast dansen ook acteervaardigheden nodig hadden om een gevarieerde tourneecarrière te kunnen opbouwen.
Na tournees door de Verenigde Staten reisde ze naar Europa om bij de bron van het repertoire te studeren. In Parijs werkte ze met de befaamde Balletmeester Jean Coralli, een van de belangrijkste choreografen van de Romantische periode. Door die Europese opleiding bracht Lee bij haar terugkeer naar de VS technieken en choreografische aanwijzingen mee die het Amerikaanse repertoire verrijkten.
Giselle en artistieke betekenis
Een van Lee’s meest opvallende prestaties was dat zij in 1846 de eerste Amerikaanse uitvoering van Giselle danste, in Boston. Giselle was in 1841 in Parijs gecreëerd en geldt als een sleutelwerk van het Romantische ballet (met muziek van Adolphe Adam en choreografieën van Jean Coralli en Jules Perrot). Door zulke producties op het Amerikaanse toneel te introduceren, droeg Mary Ann Lee wezenlijk bij aan de culturele overdracht van het Europese balleterfgoed naar de Nieuwe Wereld.
Samenwerkingen en repertoire
Lee danste en toerde veelvuldig met George Washington Smith, een van de eerste prominente mannelijke Amerikaanse danssterren. Samen stonden zij bekend om hun technische bekwaamheid en podiumchemie, en zij hielpen een standaard te vestigen voor wat in Amerika als hoogwaardig klassiek dansentertainment gold.
Persoonlijk leven, pensioen en nalatenschap
In 1847 ging ze op 24-jarige leeftijd met pensioen om gezondheidsredenen. Ze trouwde met William Vanhook, een koopman uit Philadelphia; het paar kreeg drie kinderen. Hoewel ze formeel met pensioen was, keerde ze enkele keren terug naar het podium en wijdde ze zich later aan het lesgeven in dans, waarmee ze nieuwe generaties amerikaanse dansers beïnvloedde.
Mary Ann Lee stierf in 1899 in Philadelphia en is begraven op Laurel Hill Cemetery. Critici en balletliefhebbers prezen haar techniek, muzikaliteit en toneelprésence; veel commentatoren zijn het erover eens dat, als ze haar carrière niet zo vroeg had beëindigd, ze waarschijnlijk een ster van internationale faam had kunnen worden. Haar rol in het introduceren van belangrijk Europees repertoire — met name Giselle — en haar werk als docente maken haar tot een belangrijke figuur in de vroegste geschiedenis van professioneel ballet in de Verenigde Staten.