Qianzhousaurus: 'Pinocchio rex' — lange-snuit tyrannosauriër uit China

Qianzhousaurus (’Pinocchio rex’) — lange-snuit tyrannosauriër uit Zuid-China. Lees over zijn dunne tanden, jachtstrategie en de ontdekking die Aziatische tyrannosauriden hertekent.

Qianzhousaurus is een geslacht van coelurosaurische theropod-dinosaurussen. Tot nu toe is er slechts één soort genoemd: de soort Qianzhousaurus sinensis. De soort kreeg de bijnaam 'Pinocchio rex' vanwege zijn lange snuit in vergelijking met andere bekende tyrannosaurussen en werd ontdekt in Zuid-China en voor het eerst beschreven in Nature Communications in mei 2014.

Beschrijving

Qianzhousaurus onderscheidt zich door een opvallend lange, smalle snuit en een relatief gespierd maar lichtgebouwd skelet in vergelijking met de beroemde Tyrannosaurus. Waar T. rex korte, robuuste kaken en dikke tanden had voor het pletten van grote prooien, had Qianzhousaurus langere, smallere tanden en fijnere kaken. Deze bouw wijst op een andere jachtstijl en prooikeuze: meer gericht op wendbare of kleinere dieren dan op grote, zwaargebouwde dinosauriërs.

Ontdekking en naamgeving

De fossiele resten werden gevonden door arbeiders op een bouwplaats in de buurt van de stad Ganzhou, die de botten vervolgens meenamen naar een plaatselijk museum. Later werden wetenschappers bij het materiaal betrokken en werd de soort officieel beschreven. De geslachtsnaam Qianzhousaurus verwijst naar de streek rond Ganzhou (Qianzhou), terwijl sinensis aangeeft dat het om een Chinees exemplaar gaat.

Classificatie en verwantschap

De vondst van Qianzhousaurus samen met de reeds bekende Aziatische langsnuitige tyrannosauride Alioramus uit Mongolië geeft aan dat er in Azië een aanvullende, gespecialiseerde tak van tyrannosauriden bestond. Sommige paleontologen plaatsen deze langsnuitigen in een aparte groep binnen de Tyrannosauridae (soms aangeduid als de "alioraminen"), wat aangeeft dat tyrannosauriden in hun laatste miljoenen jaren meer ecologische diversiteit kenden dan vroeger gedacht.

Levenswijze en ecologie

Door de dunnere tanden, het gracielere skelet en de langere snuit wordt aangenomen dat Qianzhousaurus voornamelijk joeg op kleinere, beweeglijke prooien — denk aan kleine dinosauriërs, gevederde soorten of andere gewervelden — in plaats van grote, zwaar gepantserde dieren. Het leefgebied in Zuid-China bestond waarschijnlijk uit rivieren en laaglanden waar verschillende dinosauriërs samen voorkwamen, wat dit soort niches voor gespecialiseerde roofdieren mogelijk maakte.

Wetenschappelijke betekenis

De ontdekking van Qianzhousaurus maakte duidelijk dat de biodiversiteit van tyrannosauriden aan het einde van het Krijt groter was dan alleen de grote Noord-Amerikaanse soorten zoals T. rex. Het toont aan dat tyrannosauriden zich in verschillende richtingen ontwikkelden en zich aanpasten aan uiteenlopende ecologische omstandigheden. Zoals een expert het samenvatte: deze langsnuitige tyrannosauriden waren een herkenbare, afwijkende groep die tot het einde van het tijdperk van de dinosauriërs bleef bestaan.

Samenvatting

• Qianzhousaurus was een langsnuitige, relatief lichtgebouwde tyrannosauride uit Zuid-China.
• Het staat bekend als 'Pinocchio rex' vanwege zijn lange neus en slanke tanden.
• De anatomie wijst op een andere levenswijze dan de robuuste roofdieren zoals T. rex, waarschijnlijk gericht op kleinere en snellere prooien.
• De vondst onderstreept de diversiteit van tyrannosauriden in Azië en levert belangrijke informatie over de evolutionaire variatie binnen deze groep.

Zoek op letter