In staten die behoren tot de Commonwealth Realms is een Koninklijke Commissie een belangrijk openbaar onderzoek van de regering naar een belangrijke kwestie. Ze zijn gehouden in het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Kenia en Saoedi-Arabië. In Hong Kong, Ierland en Zuid-Afrika worden ze een onderzoekscommissie of Commission of Enquiry genoemd.
Een Koninklijk Commissaris heeft veel macht, meer dan een rechter, maar deze zijn beperkt tot de "Terms of Reference" van de Commissie. De Commissie wordt opgericht door het staatshoofd (de Soeverein, of zijn vertegenwoordiger in de vorm van een gouverneur-generaal of een gouverneur) op advies van de regering. In de praktijk kan de regering, net als bij andere vormen van onderzoek, de Commissie niet tegenhouden. Daarom zijn regeringen meestal zeer voorzichtig met het opstellen van de taakomschrijving en nemen ze in het algemeen een datum op waarop de commissie klaar moet zijn.
Koninklijke Commissies worden opgeroepen om zich te buigen over zeer belangrijke zaken en meestal ook over controverses. Het kan bijvoorbeeld gaan om de structuur van de overheid, de behandeling van minderheden, of om de gebeurtenissen waarover het publiek zich zorgen maakt of om economische kwesties.
Veel Koninklijke Commissies duren vele jaren en vaak blijft er een andere regering over om op de bevindingen te reageren. In Australië - en met name in New South Wales - zijn er onderzoeken geweest naar corruptie bij de politie en de overheid en naar de georganiseerde misdaad. Zij hebben de bevoegdheden van de Royal Commissioner gebruikt om machtige, maar corrupte ambtenaren te dwingen de waarheid te vertellen.
Koninklijke Commissies worden meestal geleid door één of meer opmerkelijke cijfers. Vanwege hun juridische bevoegdheden zijn de commissarissen vaak gepensioneerde hoge rechters.
Koninklijke Commissies doen meestal onderzoek, overleggen met deskundigen binnen en buiten de overheid en met het publiek. Zij kunnen onder ede getuigen oproepen, schadeloosstellingen aanbieden, documenten en andere bewijsstukken in beslag nemen (soms ook die welke normaal gesproken beschermd zijn, zoals geclassificeerde informatie), verhoren achter gesloten deuren houden en alle overheidsfunctionarissen dwingen de Commissie te helpen.
De resultaten van de Koninklijke Commissies worden gepubliceerd in, vaak massale verslagen van bevindingen met beleidsaanbevelingen. Ze hebben vaak lange en complexe namen, bijvoorbeeld de "Koninklijke commissie in of er sprake is van corrupt of crimineel gedrag door een West-Australische politieagent". Hierdoor zijn ze algemeen bekend onder de naam van de hoofdcommissaris. Deze rapporten zijn vaak heel belangrijk, waarbij de regering enkele of alle aanbevelingen in de wet opneemt. Het werk van sommige Commissies is door de regering bijna volledig genegeerd. In andere gevallen, waar de commissaris zich niet aan het mandaat heeft gehouden, is de commissie door een hogere rechtbank tegengehouden.
