Van Diemen's Land was de naam die de Europeanen gebruikten voor Tasmanië voordat bekend werd dat het een eiland was. Tasmanië is nu een deelstaat van Australië. De Nederlandse ontdekkingsreiziger Abel Tasman was de eerste Europeaan die enkele kusten van Tasmanië in kaart bracht. Hij noemde het land Anthoonij van Diemenslandt naar Anthony van Diemen, de gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Van Diemen had Tasman in 1642 op pad gestuurd om de omvang van het vermoedelijk zuidelijke land te verkennen.
Ontdekking en naamgeving
Abel Tasmans tocht in 1642 leverde de eerste Europese kaarten en beschrijvingen van het gebied op. Omdat men lange tijd niet wist of het een eiland of deel van een groot zuidelijk continent was, bleef de naam van Van Diemen prominent. De Nederlandstalige naam Anthoonij van Diemenslandt werd in de loop van de eeuwen door verschillende Europese kaarten en verslagen overgenomen en later verbasterd tot het Engels Van Diemen's Land.
Britten, strafkolonie en vroege nederzetting
In 1803 werd het eiland door de Britten bewoond en gebruikt als strafkolonie. De eerste Britse nederzettingen ontstonden in het begin van de 19e eeuw; het eiland werd administratief onderdeel van de Britse kolonie New South Wales. Later kreeg het een eigen bestuur: in 1824 werd Van Diemen's Land een onafhankelijke kolonie met George Arthur als eerste gouverneur.
De periode als strafkolonie bepaalde lang het imago van het gebied. Grote aantallen veroordeelde gevangenen werden uit Groot-Brittannië en andere delen van het Britse Rijk naar Van Diemen's Land gezonden. Bekende gevangenissen en hulpposten, zoals Port Arthur, zijn voorbeelden van het harde regime en de strenge straffen die gangbaar waren. Tegelijkertijd ontwikkelden zich vrije nederzettingen en landbouwbedrijven, en later mijnbouwactiviteiten (bijvoorbeeld tin en andere mineralen).
Conflicten met inheemse bevolking
De komst van Europese kolonisten had verwoestende gevolgen voor de oorspronkelijke bewoners van het eiland, de Aboriginal Tasmaniërs (Palawa). Door ziekte, landverlies, geweld en gedwongen verplaatsingen liep hun aantal snel terug. In de jaren 1820 en vroege jaren 1830 vonden grove en vaak bloedige conflicten plaats, die in de geschiedenis bekendstaan als de Black War. Er werden ook grootschalige militaire acties uitgevoerd, zoals de zogenaamde Black Line. De gevolgen voor de inheemse bevolking waren rampzalig en vormen een belangrijk en pijnlijk onderdeel van de geschiedenis van Van Diemen's Land.
Naamsverandering en zelfbestuur
In de loop van de 19e eeuw groeide de wens onder de bevolking om de negatieve associatie met de strafkolonie los te laten. Daarnaast werd de naam Tasmania – afgeleid van Abel Tasman – al enige tijd in gebruik gezien op kaarten en in informele bronnen. Op verzoek van burgers wijzigde Groot-Brittannië in 1856 officieel de naam van de kolonie in Tasmanië. Datzelfde jaar kreeg de kolonie ook het recht op meer zelfbestuur: Tasmanië kreeg zijn eigen parlement en verantwoordelijk bestuur binnen het Britse rijk.
Erfenis en herinnering
De periode van Van Diemen's Land heeft een blijvende invloed op de cultuur en identiteit van Tasmanië. Monumenten, historische sites en musea herinneren aan zowel het leven van de strafgevangenen als aan de verhalen van de inheemse bevolking en van vroegere kolonisten. De naam Van Diemen's Land blijft voorkomen in literatuur, historische bronnen en plaatsnamen, maar het veranderde in Tasmanië markeert ook een omslag naar een bredere en modernere identiteit voor het eiland, met aandacht voor verzoening, behoud van geschiedenis en economische ontwikkeling zoals landbouw, mijnbouw en toerisme.
