Het jaar 1473: kalender, gebeurtenissen en historisch overzicht

Ontdek 1473: kalender, belangrijkste gebeurtenissen en een beknopt historisch overzicht van politiek, cultuur en wetenschap in het late middeleeuwse Europa.

Het jaar 1473 (MCDLXXIII) was een gewoon jaar dat begon op vrijdag van de Juliaanse kalender. Het was het 473e jaar van het 2e millennium, het 73e jaar van de 15e eeuw en het 4e jaar van het decennium 1470.

Kalender en jaarsaanduiding

Het jaar 1473 telde, volgens de toen gebruikte Juliaanse kalender, 365 dagen en was dus geen schrikkeljaar. In Romeinse cijfers staat het jaar genoteerd als MCDLXXIII. De Juliaanse kalender, ingevoerd door Julius Caesar in 46 v.Chr., bleef in gebruik in grote delen van Europa tot de invoering van de Gregoriaanse kalender in 1582; gebeurtenissen voor die hervorming worden vaak in bronnen als Julianisch gedateerd.

Historische context en brede ontwikkelingen

1473 viel midden in de late middeleeuwen en de vroege renaissance. Belangrijke langlopende ontwikkelingen die dat jaar doorliepen zijn onder andere:

• de verspreiding van de boekdrukkunst: na Gutenberg (midden 15e eeuw) nam de productie van gedrukte werken in West-Europa verder toe, wat scholing en kennisverspreiding stimuleerde;
• de culturele bloei in Italië en de Lage Landen: kunstenaars, humanisten en geleerden bouwden voort op renaissance-ideeën en klassieke bronnen;
• de voortgang van de Europese ontdekkingsreizen: Portugese kustvaarten langs Afrika en voorbereidingen voor verdere zeereizen markeerden het begin van de Age of Discovery;
• politieke consolidatie in verschillende vorstendommen: vorsten werkten aan centralisatie van macht en militaire hervormingen, terwijl langdurige conflicten en dynastieke rivaliteiten in heel Europa voortduurden.

Opmerkelijke gebeurtenissen (algemene trends)

• Hoewel 1473 geen jaar is dat algemeen bekendstaat om één grote, continentale militaire veldslag, bleef het politieke en culturele leven in Europa levendig met lokale conflicten, diplomatieke verschuivingen en dynastieke aangelegenheden.
• De verspreiding van gedrukt materiaal zette academische en religieuze discussies in beweging en vergemakkelijkte de uitwisseling van ideeën tussen steden en universitaire centra.
• De economische en stedelijke ontwikkeling in handelscentra zoals Italiaanse stadstaten en de Hanzesteden in Noord-Europa ging door, wat de groei van een stedelijke burgerij en ambachtelijke productie versterkte.

Geboren in 1473 (selectie)

• 19 februari 1473 – Nicolaus Copernicus (geboren in Toruń/Thorn): Pools astronoom en wiskundige die bekend werd om zijn heliocentrische model van het zonnestelsel. Zijn ideeën zouden later de basis vormen voor de wetenschappelijke revolutie.

Overlijden in 1473 (selectie)

Voor 1473 zijn er geen algemeen erkende, wereldgeschiedkundige overlijdens die dat jaar alleen laten uitsteken zoals bij sommige andere jaren; veel sterfgevallen in die tijd betreffen lokale heersers, geestelijken en edelen, vastgelegd in regionale kronieken.

Cultuur, wetenschap en samenleving

Het midden van de 15e eeuw was een periode waarin kennisoverdracht, kunst en wetenschap zich sterk ontwikkelden. Universiteiten en humanistische kringlopen bestudeerden klassieke teksten, kunstenaars ontleenden perspectief- en anatomische inzichten aan oude voorbeelden en nieuwe technieken. De geboorte van figuren als Nicolaus Copernicus symboliseert de generatie die later ingrijpende veranderingen in wetenschappelijk denken zou brengen.

Nuttige kanttekeningen

• Datums en gebeurtenissen in de late middeleeuwen zijn soms regionaal vastgelegd en niet altijd eenduidig in kronieken; lokale archieven en kronieken bieden vaak aanvullende details.
• Bij het bestuderen van jaartelling en weekdagen is het verschil tussen de Juliaanse en de (proleptische) Gregoriaanse kalender van belang als men moderne dagwaarden wil vergelijken met historische bronnen.

Dit overzicht geeft de belangrijkste context en ontwikkelingen rond het jaar 1473. Voor verdieping over specifieke landen, steden of personen uit dat jaar zijn regionale archieven, specialisten in middeleeuwse geschiedenis en thematische studies aan te bevelen.

Geboorten

• 19 februari - Nicolaus Copernicus, astronoom en wiskundige (overleden in 1543)
• 16 maart - Hendrik IV, hertog van Saksen (overleden in 1541)
• 17 maart - Koning James IV van Schotland (overleden in 1513)
• 14 augustus - Margaret Pole, 8e gravin van Salisbury (overleden in 1541)
• 17 augustus - Richard, hertog van York, een van de prinsen in de Tower (overleden in 1483)
• 24 september - Georg von Frundsberg, Duits ridder en grootgrondbezitter (d. 1528)
• 26 oktober - Friedrich van Saksen (overleden in 1510)
• datum onbekend - Thomas Howard, 3e hertog van Norfolk, Tudor-politicus (overleden in 1555)
• waarschijnlijk
• Jean Lemaire de Belges, Waals dichter en historicus (overleden in 1525)
• Edward of Middleham, Prins van Wales, enige zoon van Richard III van Engeland (ged. 1484)

 
Nicolaus Copernicus 1473-1543  

Zoek op letter