Robert I van Schotland (Robert the Bruce) — koning 1274–1329
Robert I van Schotland (Robert the Bruce, 1274–1329) — de strijdlustige koning die Engeland versloeg bij Bannockburn en de Schotse onafhankelijkheid mede vormgaf.
Robert I van Schotland (11 juli 1274 - 7 juni 1329) was koning van Schotland van 1306 tot 1329. Hij is beter bekend als Robert the Bruce, of kortweg The Bruce. Hij is beroemd omdat hij het Engelse leger versloeg in de Slag bij Bannockburn bij Stirling in 1314.
Jeugd en afkomst
Robert Bruce werd geboren op 11 juli 1274 als zoon van Robert de Brus, 6de Lord of Annandale, en Marjorie, gravin van Carrick. Door zijn moeder erfde hij het graafschap Carrick, en door zijn familiebanden had hij aanspraken op de Schotse troon. In zijn vroege volwassenheid wisselde hij tussen steun aan verschillende partijen in de politieke strijd met Engeland, totdat de gebeurtenissen van 1306 hem definitief op het strijdtoneel van de Schotse onafhankelijkheid brachten.
De moord op John Comyn en kroning
In februari 1306 vermoordde Robert Bruce in de kerk van Dumfries John Comyn (ook wel John III Comyn of Comyn of Badenoch genoemd). Deze daad leidde tot grote ophef: Bruce werd uit de kerk verjaagd en kort daarna door de kerkelijke autoriteiten geëxcommuniceerd. Ondanks dat trok hij snel door het land en liet zich op 25 maart 1306 in Scone tot koning van Schotland kronen. Zijn vroege koningschap ging gepaard met zware verliezen: veel van zijn aanhangers werden gevangen genomen of gedood, en hij zelf moest zich terugtrekken en tijdelijk in ballingschap gaan.
Guerrillaoorlog en herstel van macht
Na zijn kroning voerde Robert een combinatie van guerrillatactieken, slimme diplomatie en selectieve veldslagen. Hij gebruikte snelle troepenbewegingen, kleine overvallen en het onthouden van steun aan Engelse verdedigingswerken om geleidelijk zijn macht te herstellen. Gedurende deze periode leverden bondgenoten als James Douglas en Thomas Randolph belangrijk werk bij het herwinnen van forten en gebieden.
Slag bij Bannockburn (1314)
Het keerpunt kwam in juni 1314 toen Bruce tegenover koning Edward II van Engeland stond in de Slag bij Bannockburn, nabij Stirling. Met een slimmer gebruik van het terrein, goed getrainde infanterietroepen en effectieve schiltron-formaties versloeg het Schotse leger het Engelse leger. De overwinning bij Bannockburn was symbolisch en strategisch belangrijk: het verstevigde de positie van Bruce als koning en gaf de Schotten tijd en ruimte om hun controle over het land uit te breiden.
Diplomatie en erkenning
Hoewel Bannockburn een beslissende overwinning was, duurde het nog jaren voordat volledige erkenning van Schotse onafhankelijkheid volgde. In 1320 werd de beroemde Verklaring van Arbroath (Declaration of Arbroath) opgesteld en naar de paus gestuurd; daarin vroegen de Schotse edelen om erkenning van hun vrijheid en het koningschap van Robert. Uiteindelijk leidde langdurige druk en veranderende politieke verhoudingen in Engeland tot de formele erkenning van Schotse onafhankelijkheid in het Verdrag van Edinburgh-Northampton van 1328, waarbij Robert I door Engeland werd erkend als koning van Schotland.
Overlijden en nalatenschap
Robert I stierf op 7 juni 1329. Zijn enige overlevende zoon, David II, volgde hem op als koning (David was toen nog een kind). Robert werd begraven in de abdij van Dunfermline; zijn hart werd volgens overlevering uitgenomen om — naar zijn wens — naar het Heilige Graf in Jerusalem te worden gebracht. James Douglas nam het hart mee, maar overleed later tijdens een militaire expeditie in Spanje; het hart werd uiteindelijk naar Schotland teruggebracht en in Melrose Abbey bijgezet.
Robert the Bruce wordt in Schotland en daarbuiten gezien als een van de belangrijkste nationale helden. Hij wordt herinnerd voor zijn vasthoudendheid, militaire vaardigheden en zijn rol bij het leggen van de basis voor een onafhankelijk Schotland. Zijn leven en daden spelen een grote rol in de Schotse geschiedenis en in het collectieve geheugen van de natie.
Vroeg leven
Robert the Bruce werd op 11 juli 1274 in Turnberry Castle geboren. Hij was de oudste zoon van de zesde Robert Bruce en Marjorie, de gravin van Carrick. De familie van Robert the Bruce kwam oorspronkelijk uit Frankrijk. Zij kwamen uit een plaats genaamd Brus in Normandië, dat in het noorden van Frankrijk ligt. Een voorouder met de naam Robert de Brus kwam in 1066 met Willem de Veroveraar naar Engeland. Een andere Robert de Brus kwam naar Schotland met David I van Schotland en zijn familie werd machtige heren.
In 1286 stierf koning Alexander III van Schotland. Zijn kleindochter zou koningin van Schotland worden, maar ook zij stierf. In 1292 vroegen de familie Bruce en een andere familie, de Balliols (BAY-lee-ols), aan koning Edward I van Engeland om te beslissen wie de nieuwe koning zou worden. Koning Edward koos John Balliol.
In 1292 besloot Roberts familie dat hij het hoofd moest worden van alle Bruces in Schotland. In 1297 wilde koning Edward I van Engeland dat Schotland ten strijde trok tegen Frankrijk. Veel Schotse leiders zeiden nee en kwamen in opstand tegen de Engelse koning. Robert sloot zich aan bij deze opstand. Eduard won de meeste veldslagen tegen de Schotse rebellen. Uiteindelijk deed Robert wat Edward wilde.
King of Scots
In 1306 ontmoette Robert the Bruce een man genaamd John Comyn (KOHM-in) in een kerk. John Comyn wilde ook koning van Schotland worden. Ze kregen ruzie en Robert doodde John. Kort daarna ging Robert naar Scone (skoon), en de Schotse heren haalden de koninklijke kleren tevoorschijn die ze voor de Engelsen hadden verborgen. Toen werd Robert gekroond tot koning van Schotland.
Robert the Bruce vocht toen veel veldslagen om Schotland vrij te maken in plaats van altijd te doen wat de Engelse koning wilde. Hij vocht tegen koning Edward I, en daarna tegen zijn zoon, koning Edward II. In 1314 versloeg het leger van Robert the Bruce het leger van Edward II in de Slag bij Bannockburn.
In 1315 stuurde Robert the Bruce zijn leger naar Ierland. Op dat moment hadden de Engelsen Ierland onder controle. Robert vocht met hen en maakte zijn broer, Edward Bruce, Hoge Koning van Ierland in 1316. Het Schotse leger behandelde de Ieren niet goed, en ze werden gedwongen te vertrekken nadat Edward Bruce in 1318 was gedood.
Legacy
Op 7 juni 1329 stierf Robert the Bruce. Na een leven vol gevechten had hij zich willen verlossen door deel te nemen aan de kruistochten. Zich realiserend dat hij dit niet kon bereiken stuurde hij zijn vertrouwde vriend Sir James Douglas om zijn hart in een klein zilveren doosje mee te nemen op kruistocht. James Douglas nam het hart aan en vertrok met verschillende ridders op reis om Roberts verzoek te honoreren. Maar tijdens gevechten in Spanje werd Sir James gedood en het hart werd teruggestuurd naar Schotland. Het lichaam van Bruce ligt begraven in Dunfermline Abbey, terwijl zijn hart ligt begraven in Melrose Abbey.
Robert wilde geen ruzie over zijn koninkrijk na zijn dood. Hij zorgde ervoor dat zijn broer Edward Bruce hem zou opvolgen als koning. Maar na de dood van Edward in 1318 werd Roberts erfgenaam zijn zoon David, die koning werd als David II van Schotland. Na David werd Roberts kleinzoon Robert II Stewart door zijn dochter Marjorie troonopvolger als Robert II van Schotland. Hij liet een goed geordend koninkrijk achter.
Familie
In 1295 trouwde Robert met Isabella van Mar, dochter van Donald, 6e graaf van Mar. Samen hadden ze een dochter:
- Marjory Bruce (overleden 2 mrt. 1316), zij trouwde met Walter Stewart, 6e High Steward van Schotland.
In 1302 trouwde Robert met zijn tweede vrouw Elizabeth de Burgh. Zij was de dochter van Richard de Burgh, Graaf van Ulster. Samen hadden ze:
- Matilda Bruce, zij trouwde met Thomas Isaac.
- Margaret Bruce, zij trouwde met William Graaf van Sutherland.
- David II van Schotland, koning van Schotland na zijn vader.
- John Bruce, stierf als kind.
Robert had ook verschillende onwettige kinderen.
- Robert, gedood bij Dupplin 12 aug. 1332
- Nigel van Carrick, gedood in de Slag bij Durham, 17 okt. 1346.
- Margaret, getrouwd met Robert Glen
- Elizabeth, gehuwd met Sir Walter Oliphant van Aberdalgie
- Christian van Carrick
Zoek in de encyclopedie