De geschiedenis van Schotland begint toen de mens in Schotland begon te leven na het einde van de laatste ijstijd. Van de beschaving uit de steentijd, bronstijd en ijzertijd die in het land bestond, zijn veel fossielen overgebleven, maar er zijn geen geschreven documenten achtergelaten. Deze mensen hadden geen schrift.
St Kilda, Heart of Neolithic Orkney en Skara Brae zijn allemaal werelderfgoederen, net als de Antonine Wall en New Lanark op het vasteland.
Vanwege de ligging van Schotland in de wereld en de sterke afhankelijkheid van handelsroutes over zee, onderhield de natie nauwe banden in het zuiden en oosten met de Baltische landen, en via Ierland met Frankrijk en Europa. De zee was zeer belangrijk voor de handel. Na de Akten van Unie en de Industriële Revolutie groeide Schotland uit tot een van de grootste commerciële, intellectuele en industriële staten van Europa.
Caledoniërs, Picten en Romeinen
De geschreven geschiedenis van Schotland begint met de komst van het Romeinse Rijk naar de Britse eilanden. De Romeinen gaven Groot-Brittannië zijn naam in het Latijn: Britannia of Britannia Maior, "Groot-Brittannië". De Romeinen veroverden en beheersten wat nu Engeland, Wales en het zuiden van Schotland is. Ten noorden van de rivier de Forth lag Caledonië, land dat niet volledig in handen was van de Romeinen).
De Romeinen hadden militaire kampen en forten in een groot deel van Schotland. In de Klassieke Oudheid noemden de Romeinen de mensen in Caledonië Caledonii, "Caledoniërs". Tijdens de Late Oudheid en de Vroege Middeleeuwen waren de inwoners van Caledonië de Picten. Het Romeinse leger verliet Groot-Brittannië in de 5e eeuw, en tegen die tijd hadden Romeinse militairen vele veldslagen geleverd met de Picten.
Schotten, Picten en Saksen
In de Vroege Middeleeuwen leefden de Picten in een deel van het land met de naam Pictland. De Schotten kwamen uit Ierland en stichtten het koninkrijk Dál Riata. Delen van Zuidwest-Schotland en Noord-Ierland maakten deel uit van Dál Riata. De mensen daar spraken oude Goidelische talen. De Saksen kwamen van het Europese vasteland. Op de Britse eilanden hebben zij de naam Angelsaksen. Zuidoost-Schotland werd deel van het Angelsaksische koninkrijk Northumbria. Hun taal was Oud-Engels.
In Pictland begonnen de Picten in de 9e eeuw het koninkrijk Alba. Het koninkrijk begon in het land tussen de rivier de Spey en de rivier de Forth. De Pictische taal stierf uit, en de mensen in het 10e-eeuwse koninkrijk Alba spraken de Goëlische taal, het Schots-Gaelisch. Na verloop van tijd groeide het koninkrijk. De landen Moray en Angus werden onderdeel van het koninkrijk. De noordelijke delen van Northumbria, ten zuiden van de rivier de Forth, werden onderdeel van het koninkrijk.
In de 10e eeuw begon men grote steden te bouwen.
Noorse
De meeste Schotse eilanden werden meer dan vierhonderd jaar lang geregeerd door de Noormannen (en vervolgens door Noren en Denen). Het Koninkrijk der Eilanden was een Noors koninkrijk in de westelijke, aan de kust gelegen delen van Schotland. Zij spraken de Oud-Noorse taal.
De Noorse landen omvatten de Hebriden in het westen en Orkney en Shetland in het noorden. Ook het eiland Man maakte deel uit van het Koninkrijk der Eilanden. De eilanden hebben nog steeds een eigen cultuur.
Onafhankelijkheidsoorlogen
De Schotse Onafhankelijkheidsoorlogen waren vele militaire campagnes die eind 13e en begin 14e eeuw tussen Schotland en Engeland werden uitgevochten.
De Eerste Oorlog (1296-1328) begon met de invasie van Edward I van Engeland in Schotland in 1296, en eindigde met de ondertekening van het Verdrag van Edinburgh-Northampton in 1328. De Tweede Oorlog (1332-1357) begon met de door Engeland gesteunde invasie van Schotland door Edward Balliol en de "Onterfden" in 1332, en eindigde rond 1357 met de ondertekening van het Verdrag van Berwick.
De oorlogen maakten deel uit van een grote nationale crisis voor Schotland en de periode werd een van de belangrijkste momenten in de geschiedenis van de natie. Aan het einde van beide oorlogen was Schotland een onafhankelijk koninkrijk. De oorlogen waren ook om andere redenen belangrijk, zoals de uitvinding van de longbow als belangrijk wapen in de middeleeuwse oorlogsvoering.
Door een reeks sterfgevallen in de lijn van opvolging in de jaren 1280, gevolgd door de dood van koning Alexander III in 1286, raakte de Schotse kroon in een crisis. Zijn kleindochter Margaretha, de "Maid of Norway", een vierjarig meisje, was de erfgenaam.
Edward I van Engeland, als oudoom van Margaretha, stelde voor dat zijn zoon (ook een kind) en Margaretha zouden trouwen, waardoor de Schotse lijn van opvolging zou worden gestabiliseerd. In 1290 stemden Margaretha's voogden hiermee in, maar Margaretha zelf stierf in Orkney op haar reis van Noorwegen naar Schotland voordat zij koningin werd of haar huwelijk kon plaatsvinden.
Omdat er geen duidelijke troonopvolger meer was, besloot het Schotse volk Edward I van Engeland te vragen hun koning te kiezen. De sterkste kandidaat heette Robert Bruce. Robert Bruce had kastelen in het hele land, en had een eigen leger. Maar Edward wilde Schotland binnenvallen, dus koos hij de zwakkere kandidaat, die John Balliol heette. Hij had de sterkste aanspraak op de troon, en werd koning op 30 november 1292. Robert Bruce besloot deze beslissing te accepteren (zijn kleinzoon en naamgenoot nam later de troon over als Robert I).
In de daaropvolgende jaren bleef Edward I proberen zowel het gezag van koning Jan als de onafhankelijkheid van Schotland te ondermijnen. In 1295 sloot John, op aanbeveling van zijn belangrijkste raadsheren, een verbond met Frankrijk. Dit was het begin van de Auld Alliance.
In 1296 viel Edward Schotland binnen. Hij onttrok koning John aan de macht en zette hem gevangen. Het jaar daarop verzamelden William Wallace en Andrew de Moray een leger uit het zuiden en noorden van het land om de Engelsen te bestrijden. Onder hun gezamenlijke leiding werd een Engels leger verslagen in de Slag bij Stirling Bridge. Voor korte tijd regeerde Wallace in naam van John Balliol als Beschermer van het rijk over Schotland.
Edward kwam persoonlijk naar het noorden en versloeg Wallace bij de Slag bij Falkirk in 1298. Wallace ontsnapte, maar trad af als beschermer van Schotland. John Comyn en Robert the Bruce werden in zijn plaats gezet. In 1305 werd Wallace gevangen genomen door de Engelsen, die hem executeerden wegens verraad. Wallace beweerde dat hij geen verraad had gepleegd omdat hij niet loyaal was aan Engeland.
In februari 1306 vermoordde Robert Bruce John Comyn, een belangrijke rivaal, in een kerk. Bruce veroverde de kroon, maar het leger van Edward veroverde het land opnieuw nadat het een klein leger van Bruce had verslagen in de Slag bij Methven. Ondanks de excommunicatie van Bruce en zijn volgelingen door paus Clemens V, werd zijn steun langzaam versterkt; en tegen 1314 waren, met de hulp van vooraanstaande edelen zoals Sir James Douglas en de graaf van Moray, alleen de kastelen van Bothwell en Stirling nog onder Engelse controle.
Edward I stierf in Carlisle in 1307. Zijn erfgenaam, Edward II, trok een leger naar het noorden om het beleg van Stirling Castle te breken en de macht weer over te nemen. Robert versloeg dat leger in de Slag bij Bannockburn in 1314 en verzekerde zich zo van tijdelijke onafhankelijkheid. In 1320 werd een brief van de edelen van Schotland aan de paus (de Verklaring van Arbroath) gebruikt om paus Johannes XXII ervan te overtuigen de eerdere excommunicatie ongedaan te maken en de verschillende akten van onderwerping door Schotse koningen aan Engelse koningen te annuleren, zodat de onafhankelijkheid van Schotland door andere Europese landen kon worden erkend.
In 1326 kwam het eerste volledige parlement van Schotland bijeen. Het parlement was samengesteld uit een eerdere raad van edelen en geestelijken rond 1235, maar in 1326 sloten vertegenwoordigers van de burghs - de burghcommissarissen - zich bij hen aan om de Three Estates te vormen.
In 1328 ondertekende Edward III het Verdrag van Northampton, waarin de Schotse onafhankelijkheid werd uitgeroepen onder het bewind van Robert the Bruce. Vier jaar na de dood van Robert in 1329 viel Engeland Schotland opnieuw binnen, op zoek naar de "rechtmatige koning" - Edward Balliol, zoon van John Balliol - op de Schotse troon, waarmee de Tweede Onafhankelijkheidsoorlog begon. De pogingen om Balliol op de troon te krijgen mislukten, ondanks het hevige Schotse verzet onder leiding van Sir Andrew Murray. Edward III verloor zijn belangstelling voor Balliol na het uitbreken van de Honderdjarige Oorlog met Frankrijk. In 1341 kon David II, de zoon en erfgenaam van koning Robert, terugkeren van een tijdelijke ballingschap in Frankrijk. Balliol deed uiteindelijk in 1356 afstand van zijn lege aanspraak op de troon aan Edward, voordat hij zich terugtrok in Yorkshire, waar hij in 1364 overleed.
Unie van de kronen
In 1603 stierf Elizabeth I, koningin van Engeland en Ierland. De koning van Schotland was de troonopvolger van de koningin, en James VI van Schotland (zoon van Mary, Queen of Scots) werd koning van Engeland en koning van Ierland. James VI en I (van het Schotse Huis van Stuart) gingen naar Engeland om de regering te leiden, en geen van de Schotse koningen kwam meer dan honderd jaar naar Schotland.
Verenigd Koninkrijk
In 1707 werden Schotland en Engeland in de Akte van Unie samengevoegd tot één groot Koninkrijk, het Koninkrijk Groot-Brittannië. Toen Ierland in 1801 toetrad, ontstond het Verenigd Koninkrijk. Schotland was een belangrijk onderdeel van het kolonialisme en imperialisme van het Britse Rijk. Schotse kolonisten emigreerden door het hele rijk, met als gevolg een grote diaspora van Schotten over de hele wereld. De Schotse Verlichting was een belangrijk onderdeel van het tijdperk van de Verlichting. Filosofen als David Hume en Adam Smith leidden de Schotse Verlichting.
Soldaten vochten mee in de oorlogen die het Jacobitisme in Schotland veroorzaakte. De Jacobieten wilden dat het rooms-katholieke Huis van Stuart, en niet het protestantse Huis van Hannover koning van Groot-Brittannië en Ierland zou worden. De laatste landslag in Groot-Brittannië was de Slag bij Culloden in 1745. Toen maakte het Britse regeringsleger een einde aan de katholieke opstand onder leiding van Charles Edward Stuart. Schotssprekenden en Engelssprekenden verdreven veel Gaelic-sprekenden van land in de Schotse Hooglanden, en velen emigreerden naar het Britse Rijk en de Verenigde Staten. In de 19e eeuw bezocht George IV Schotland. Daarna werden Schotland en de Schotse cultuur populairder. Het toerisme naar Schotland begon in de 19e eeuw.
In een referendum in 1997 koos een meerderheid van de Schotse kiezers voor politieke decentralisatie. In 1999 werden het Schotse parlement, de Schotse regering en het ambt van eerste minister van Schotland ingesteld.
Een eerste minister van Schotland, Alex Salmond, leidde vanaf 2007 de Schotse regering van de Scottish National Party. In 2014 eindigde het referendum over de Schotse onafhankelijkheid in een meerderheid (55%) die tegen onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk stemde. Nicola Sturgeon werd op 20 november 2014 eerste minister.
luister)) is een van de vier landen van het Verenigd Koninkrijk. Schotland is het noordelijke derde deel van Groot-Brittannië (een eiland in de Noord-Atlantische Oceaan). Veel andere eilanden van de Britse eilanden maken ook deel uit van Schotland. Ten zuiden van Schotland ligt Engeland, in het oosten de Noordzee, in het westen de Atlantische Oceaan en in het zuidwesten de Ierse Zee.
