James Gaye Stewart (28 juni 1923 - 18 november 2010) was een Canadese professionele ijshockeyer. Hij speelde negen seizoenen als linker vleugelspeler in de National Hockey League en stond bekend als een doelgericht aanvaller met een neus voor het net.

Vroege loopbaan en eerste Stanley Cup

Geboren in Fort William, Ontario, maakte Stewart vroeg naam in juniorencompetities en werd in 1942 bij de profs gehaald. Hij werd in 1942 gepromoveerd van de minderjarigen om in één wedstrijd van de Stanley Cup Finale uit te komen, waarin hij de Toronto Maple Leafs hielp het kampioenschap te winnen. Die vroege ervaring in de play-offs maakte indruk en legde de basis voor zijn doorbraak in de NHL.

Rookiejaar en Calder Trophy

Het volgende seizoen won Stewart de Calder Trophy in 1943, de prijs voor de beste rookie van het jaar; daarbij liet hij onder meer Maurice 'The Rocket' Richard van de Montreal Canadiens achter zich in de stemronde. Stewart was daarmee de eerste speler die eerder een Stanley Cup had gewonnen dan de Calder Trophy veroverde — een prestatie die later ook door Danny Grant, Tony Esposito en Ken Dryden hebben werd herhaald.

Oorlogsjaren en terugkeer

Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende Stewart twee jaar in de Royal Canadian Navy. Na zijn militaire dienst keerde hij in 1945 terug naar de NHL en beleefde hij onmiddellijk zijn beste seizoenen: in 1945-46 leidde hij de competitie met 37 goals — nog altijd de laatste keer dat een speler van de Maple Leafs topscorer in goals werd. Zijn scorend vermogen en positiegevoel maakten hem een van de gevaarlijkste linken van die periode.

Verdediging, ruil en latere jaren

Stewart won zijn tweede Stanley Cup met Toronto in 1947. Vroeg in het seizoen 1947-48 werd Toronto Stewart geruild naar Chicago in een opvallende ruil die Max Bentley naar de Leafs bracht. Bij de Chicago Black Hawks behaalde hij drie seizoenen met 20 of meer doelpunten en bevestigde daarmee zijn reputatie als consistente doelpuntenmaker. Tegen het einde van zijn carrière kwam hij nog uit voor Detroit, New York en Montreal Canadiens, waarmee hij uiteindelijk voor vijf van de NHL's Original Six-teams speelde — alle teams behalve de Boston Bruins.

Statistieken en nalatenschap

In totaal speelde Gaye Stewart 502 NHL-wedstrijden, waarin hij 185 goals en 159 assists scoorde voor 344 punten. Hij wordt herinnerd als een rechttoe-rechtaan doelpuntenmaker met een instinct voor net-aanwezigheid en als een speler die in zware tijden (zoals de oorlogsjaren) zijn sportieve loopbaan wist te combineren met zijn plicht.

Stewart overleed op 18 november 2010 in een ziekenhuis in Burlington, Ontario, op 87-jarige leeftijd. Zijn prestaties — met name het vroege kampioenschap, de Calder Trophy en het topscorende seizoen — blijven onderdeel van de rijke geschiedenis van de Maple Leafs en de NHL.