Het Antikythera-mechanisme is een mechanische rekenmachine. Het was een Oud-Griekse analoge computer en orrerie. Het werd in 1902 ontdekt in een scheepswrak voor de kust van Antikythera, Griekenland.
Een aantal tandwielen werkten samen, net als bij een mechanische klok. Het apparaat kon astronomische posities, verduisteringen, de bewegingen van de zon, de maan en waarschijnlijk enkele planeten voorspellen. Dit maakt het mogelijk om het apparaat als een kalender te gebruiken. Er waren drie grote en drie kleine wijzerplaten. Gebruikt als kalender waren de belangrijkste functies:
- Een zonnekalender met dagen en maanden en de babylonische dierenriem...
- Een Lunisolaire kalender met de maanden
- Een kalender, die verduisteringscycli toont: vroegere en toekomstige zons- en maansverduisteringen
- Een kalender, die de jaren toont waarin er panhelleense spelen (of olympische spelen) zouden plaatsvinden.
Het apparaat werd gevonden op een scheepswrak, vlakbij het eiland Antikythera, tussen de Peloponnesos en Kreta. Er werden ook verschillende munten gevonden op het wrak. Zo zijn er munten uit Pergamon, daterend tussen 86 BC en 67 BC, en munten uit Efeze, daterend tussen 70 BC en 60 BC. Dit betekent dat het schip tussen 70 en 60 v.Chr. tot zinken is gebracht. Dit apparaat is het meest complexe apparaat dat in de Oudheid bekend is. Pas in de 14e eeuw had men weer de kennis om soortgelijke apparaten te bouwen.
Het apparaat is nu te zien in de Bronscollectie van het Nationaal Archeologisch Museum van Athene.
Toen het mechanisme werd gevonden, bestond het uit gecorrodeerde metalen platen. Voordat röntgenfoto's konden worden gebruikt om te laten zien wat er "binnenin" zat, was het erg moeilijk om te beoordelen wat het mechanisme deed. Veel van de onderdelen van het mechanisme gingen verloren in de ongeveer 2000 jaar dat het op de zeebodem lag, of kort na de ontdekking. Veel tandwielen hebben het niet "overleefd" in één stuk. Geen van de schalen is compleet, en slechts één indicator heeft het als fragment overleefd. Het Antikythera-onderzoeksproject heeft een reconstructie opgeleverd; er zijn zeven tandwielen aan toegevoegd die waarschijnlijk deel uitmaakten van het apparaat. Er zijn 35 versnellingen, en zeven displays. Er zijn veel aanwijzingen dat het apparaat ook werd gebruikt om de beweging van de sterren te berekenen en te tonen, ook al zijn er geen van de benodigde tandwielen of displays gevonden.


