Impuzamugambi

In 1992 richtten twee politieke partijen die de Hutu-president steunden, de Impuzamugambi en de Interahamwe op. Deze politieke partijen waren extremistische pro-Hutu groeperingen.

De milities kregen training van het Rwandese leger. Sommige groepen en getuigen hebben verklaard dat ook Franse soldaten de milities hebben getraind. Een van de commandanten van de milities schepte op dat zijn mannen zo goed getraind waren dat zij in 20 minuten 1.000 Tutsi's konden doden.

Op 6 april 1994 zaten de president van Rwanda, Juvénal Habyarimana, en de president van Burundi in een vliegtuig dat werd neergeschoten. Beide mannen waren Hutu's. Zoals het Ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten later zei:

Wegversperringen

Binnen een half uur na het neerstorten van het vliegtuig begonnen de Impuzamugambi en de Interahamwe de wegen in Kigali, de hoofdstad van Rwanda, te blokkeren. Alle Rwandezen moesten identificatiebewijzen dragen met daarop hun etnische groep vermeld. De milities vermoordden elke Tutsi die ze tegenkwamen.

De milities bleven wegversperringen gebruiken, die een belangrijk onderdeel werden van Rwanda's genocidestrategie:

• Identiteitskaarten maakten het makkelijk om te zien wie een Tutsi was
• Leiders gaven de militie lijsten van mensen die ze wilden doden; als een van deze mensen stopte bij een wegversperring, zou de militie hem doden
• Door de wegversperringen waren Tutsi's te bang om Rwanda via de weg te ontvluchten.

Huis-aan-huis moorden

Tijdens de eerste dagen van de genocide namen het Rwandese leger en de presidentiële garde de leiding over het executeren van mensen in Kigali. De Impuzamugambi en de Interahamwe waren echter bij hen, en de soldaten leerden hen wat ze moesten doen. Al snel werkten ze samen. Eerst vuurden de soldaten granaten, traangas en machinegeweren af op plaatsen waar Tutsi's zich mogelijk ophielden. Dan mochten de milities naar binnen gaan en iedereen doden. Vaak gebruikten ze machetes of knuppels om mensen te doden. Daarna zochten de soldaten en milities stukje bij beetje naar mensen die zich misschien nog verborgen hielden.

Op die manier hebben het Rwandese leger en de milities in de eerste vijf dagen van de genocide 20.000 mensen gedood.

Verspreiden van de genocide

Volgens Human Rights Watch telden de milities vóór 6 april slechts zo'n 2000 leden, vooral in Kigali. Maar: "Toen de genocide eenmaal was begonnen en de militieleden de vruchten begonnen te plukken van het geweld, nam hun aantal snel toe tot tussen de twintig- en dertigduizend voor het [hele] land [...]" Uiteindelijk groeiden de Impuzamugambi en de Interahamwe zo sterk dat ze samen 50.000 leden telden. Dat was de helft van het aantal leden van het reguliere Rwandese leger.

Hierdoor konden de milities de genocide over heel Rwanda verspreiden. Er waren milities over het hele land. De milities pleegden echter niet alle moorden tijdens de genocide. Ze moedigden gewone mensen aan, en dwongen hen soms, om hun Tutsi-buren, vrienden, vrouwen of echtgenoten te doden. Als zij dit niet deden, werden zij zelf gedood.

De milities slachtten groepen Tutsi's af die zich probeerden te verbergen op plaatsen als scholen en kerken. Zo vermoordden militieleden op 21 april 1994 in één dag bijna 65.000 Tutsi's in de Murambi Technical School massamoord.

De milities hebben ook veel vrouwen en meisjes verkracht en seksueelmisbruikt. In totaal zijn tijdens de genocide tussen 150.000 en 250.000 vrouwen en meisjes verkracht (hoewel niet kan worden vastgesteld hoeveel van deze misdaden door milities en hoeveel door leden van het leger zijn gepleegd).

Het Oegandese leger sloot zich aan bij een Tutsi-rebellenleger in de strijd tegen de extremistische Hutu's. Beetje bij beetje namen zij de controle over meer delen van Rwanda over. Uiteindelijk, op 4 juli 1994, namen ze de controle over van Kigali.

Hierna vluchtten ongeveer twee miljoen Hutu's uit Rwanda naar Zaïre (nu de Democratische Republiek Congo genoemd). Toen de Tutsi's de macht in handen hadden, kwam er een einde aan de genocide.

Velen van de Impuzamugambi behoorden tot de twee miljoen mensen die van Rwanda naar Oost-Zaïre vluchtten. De Tutsi- en Oegandese legers gingen achter hen aan. Volgens de BBC "zeggen mensenrechtengroeperingen dat het [Tutsi-rebellenleger] duizenden Hutu-burgers heeft gedood toen zij de macht overnamen - en nog meer nadat zij Zaïre waren binnengetrokken om de [milities] te [volgen]". Er is echter geen enkele manier om te weten hoeveel leden van de Impuzamugambi gedood kunnen zijn.

Een internationaal gerechtshof heeft echter twee commandanten van de Impuzamugambi kunnen veroordelen: Hassan Ngeze en Jean Bosco Barayagwiza. In 1995 richtte de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties het Internationaal Straftribunaal voor Rwanda (ICTR) op. Het doel van dit tribunaal was mensen te vervolgen die hadden deelgenomen aan genocide, oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid.

In 2003 verklaarde het ICTR zowel Ngeze als Barayagwiza schuldig aan het plannen en leiden van de genocide, aan pogingen om andere mensen genocide te laten plegen, en aan misdaden tegen de menselijkheid. Beiden werden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. De straf tegen Barayagwiza werd later door een juridische fout teruggebracht tot 35 jaar. Hij zal ten minste 27 jaar in de gevangenis blijven.

• Rwandese genocide
• Interahamwe
• Bijstandsmissie van de Verenigde Naties voor Rwanda
• Genocide
• Misdaden tegen de menselijkheid
• Racisme