De Kus of De Geliefden is een schilderij van Gustav Klimt. Het was het laatste schilderij uit Klimts Gouden Periode. Hij schilderde het in 1907 of 1908. Het is een van de beroemdste schilderijen ter wereld.

Kenmerken en gegevens

  • Jaar: 1907–1908
  • Techniek: olieverf en bladgoud op doek
  • Afmetingen: circa 180 × 180 cm (vierkant formaat)
  • Periode: Klimts zogenoemde Gouden Periode (Goldene Periode)

Beschrijving

Het schilderij toont een koppel in een intieme omhelzing: een man buigt zich naar een vrouw en kust haar, terwijl beiden overspoeld lijken te zijn door rijk gedecoreerde, mozaïekachtige kledij. De figuren bevinden zich op een bloemrijke ondergrond; alleen hun hoofden en handen zijn realistisch en gedetailleerd weergegeven, terwijl de rest is opgebouwd uit geometrische en organische patronen. Het vierkante formaat versterkt het gevoel van beslotenheid en harmonie.

Techniek en symboliek

Klimt gebruikte in dit werk bladgoud en vaak ook zilver en parelmoer, wat een glanzend, bijna iconisch effect geeft dat doet denken aan Byzantijnse mozaïeken. De contrasten tussen rechte, rechthoekige patronen (meestal bij de man) en ronde, bloemachtige vormen (bij de vrouw) worden vaak geïnterpreteerd als een aanwijzing voor mannelijke en vrouwelijke principes. De weelderige gouden achtergrond en het verstilde moment benadrukken thema's als liefde, intimiteit, transcendentie en een bijna sacrale verering van het menselijke verlangen.

Achtergrond en modellen

De Kus ontstond in een periode waarin Klimt geëxperimenteerd had met decoratieve motieven, dure materialen en symboolrijke composities. Het vrouwelijke model wordt in veel bronnen geïdentificeerd als Emilie Flöge, Klimts levenslange vriendin en modedesigner, maar dat is niet onomstotelijk bewezen; de mannelijke figuur wordt soms als een allegorische of autobiografische figuur gezien. In ieder geval weerspiegelt het werk Klimts interesse in verstrengeling van figuur en decor, en in de mix van westerse en oosterse invloeden (onder meer Japonisme en Byzantijnse kunst).

Ontvangst en invloed

Bij verschijnen werd het werk al snel opgemerkt vanwege zijn unieke combinatie van figuratie en ornament; sindsdien groeide het uit tot een iconisch beeld van romantische liefde en de Jugendstil / Art Nouveau. De Kus is een van de meest gereproduceerde schilderijen ter wereld: van postkaarten en reproducties tot mode- en designreferenties. Het speelt ook een prominente rol in onderzoeken naar Klimts artistieke praktijk en de symboliek van zijn Gouden Periode.

Locatie en collectie

Het schilderij maakt deel uit van de collectie van de Österreichische Galerie Belvedere en wordt permanent tentoongesteld in het Belvedere-paleis in Wenen, Oostenrijk. Het is een van de blikvangers van het museum en trekt jaarlijks vele bezoekers die het werk in het echt willen zien.

De Kus blijft een krachtig voorbeeld van Klimts vermogen om sensualiteit, symboliek en decoratieve perfectie te verenigen, en behoort tot de iconen van de moderne kunst uit het begin van de 20e eeuw.