Vicente Martín y Soler (1754–1806): Spaanse opera- en balletcomponist

Biografie

Martín y Soler werd geboren in Valencia. Hij kreeg zijn muzikale opleiding in Bologna, waar hij leerling was van de invloedrijke pedagoog Giovanni Battista Martini. Zijn eerste bekende opera, Il tutore burlato, werd in 1775 in Madrid opgevoerd.

Na zijn werk in Spanje werkte hij in Italië en werd hij van 1777 tot 1785 verbonden aan het beroemde Teatro di San Carlo in Napels. In 1785 vestigde hij zich in Wenen, waar hij grote successen boekte; een van zijn bekendste werken uit die periode is de opera Una cosa rara (1786), met een libretto van Lorenzo Da Ponte, die in Wenen bijzonder populair was.

In 1788 ontving Martín y Soler een uitnodiging van Catharina de Grote, de keizerin van Rusland, en hij vertrok naar Sint Petersburg om aan het keizerlijk hof te werken. Daar componeerde hij zowel opera's als balletten voor het theater van de keizerin en bleef hij actief tot aan zijn dood in Sint Petersburg in 1806.

Werken en stijl

Martín y Soler schreef voornamelijk opera's in de stijl van de late 18e-eeuwse opera buffa. Zijn muziek kenmerkt zich door zangbare, aansprekende melodieën en een helder dramatisch gevoel, wat hem in zijn tijd zeer populair maakte bij het publiek. Naast opera's componeerde hij ook balletten voor de hofvoorstellingen in Rusland.

Enkele kernpunten over zijn oeuvre:

• Il tutore burlato – vroege opera, opgevoerd in Madrid (1775).
• Una cosa rara – een van zijn grootste successen in Wenen (1786), met een libretto van Lorenzo Da Ponte.
• Talrijke operettes en balletten geschreven tijdens zijn jaren in Napels, Wenen en Sint Petersburg.

Nalatenschap

Hoewel Martín y Soler in zijn eigen tijd tot de populairste componisten behoorde, is zijn naam later grotendeels overschaduwd door die van tijdgenoten zoals Mozart. In recente decennia is er echter hernieuwde interesse gekomen voor zijn werk: sommige opera's en fragmenten worden opnieuw uitgevoerd en opgenomen, en muziekwetenschappers bestuderen zijn rol in de ontwikkeling van de opera buffa en in het culturele verkeer tussen West-Europa en het Russische hof.

Martín y Soler blijft belangrijk als representant van de vocale en theatrale smaak van het laatste kwart van de 18e eeuw en als brugfiguur tussen de Italiaanse operatraditie en de keizerlijke cultuur van Rusland.