Beornwulf, koning van Mercia (823–826) — biografie en regering
Ontdek de levensloop en regeerperiode van Beornwulf (823–826): zijn opkomst, politieke daden en ondergang in het Mercia van de 9e eeuw.
Beornwulf († 826) was een Merciaanse edelman die koning van Mercia werd. Hoewel hij zelf niet tot de Merciaanse koninklijke familie behoorde, nam hij in 823 de troon over van Ceolwulf. Hij regeerde over Mercia tot zijn dood drie jaar later.
Aankomst op de troon
Beornwulf kwam aan de macht in 823 door de afzetting van koning Ceolwulf. Hij wordt in de bronnen beschreven als een vooraanstaand edelman (waarschijnlijk een ealdorman of dux) maar stond niet in directe lijn met de traditionele Merciaanse koningshuizen. Zijn troonsbestijging past in een periode van politieke onrust in Mercia: na het hoogtepunt van Merciaanse macht onder vorsten als Offa was de positie van het koninkrijk kwetsbaar voor interne conflicten en rivaliteiten onder het hofadel.
Regering en binnenlands beleid
De bewaard gebleven bronnen over Beornwulfs binnenlandse beleid zijn schaars, maar uit charters en muntschatten blijkt dat hij als koning handelde binnen de bestaande institutionele kaders:
- Hij gaf schenkingen aan kerken en kloosters, zoals gebruikelijk voor Anglo-Saksische vorsten, waarmee hij steun zocht bij geestelijken en lokale elites.
- Numismatisch bewijs (gevonden munten) wijst erop dat er in zijn regeerperiode nog muntslag in Mercia plaatsvond, wat suggereert dat hij over de middelen beschikte om koninklijke munten uit te geven en daarmee zijn gezag te tonen.
Buitenlandse politiek en de confrontatie met Wessex
Onder Beornwulf probeerde Mercia zijn invloed in zuid- en oost-Engeland te behouden. Die pogingen botsten echter met het opkomende machtsevenwicht in Zuid-Engeland, waar Wessex onder koning Egbert sterker werd.
In 825 kwam het tot een beslissende confrontatie: Beornwulf leidde zijn legers tegen Egbert van Wessex en werd verslagen in de slag bij Ellandun (825). Deze nederlaag was van groot politiek belang: vrijwel onmiddellijk na Ellandun schakelden verschillende gebieden die tot dan toe onder Mercia vielen — waaronder Kent, Surrey, Sussex en mogelijk Essex — hun trouwe status om en kwamen onder invloed of directe controle van Wessex. Hiermee verschoof de dominante macht in zuidelijk Engeland van Mercia naar Wessex.
Val en dood
Na zijn nederlaag bij Ellandun probeerde Beornwulf het verloren gezag te herstellen. In 826 trok hij tegen East Anglia, waar hij in gevecht raakte met de Oost-Angelse legers. Tijdens die campagne kwam hij om het leven; de bronnen melden zijn dood in East Anglia in 826. Na zijn dood volgde Ludeca hem op als koning van Mercia, maar het voorheen grote Mercia had onherstelbare schade opgelopen aan prestige en macht.
Nalatenschap en betekenis
Beornwulfs korte regering (823–826) wordt door historici vaak gezien als een keerpunt: zijn nederlaag bij Ellandun en zijn daaropvolgende dood markeren het einde van de langdurige Merciaanse hegemonie over zuidelijk Engeland en het begin van de opkomst van Wessex als de leidende macht op het eiland. Omdat veel informatie over zijn regering uit schaars, soms fragmentarisch bewijsmateriaal komt (Anglo-Saxon Chronicle, enkele charters en munten), blijven details over zijn binnenlandse bestuur en persoonlijke achtergrond beperkt. Toch is zijn rol bij de machtsverschuiving in het Engeland van de 9e eeuw onmiskenbaar.
Bronnen
- Anglo-Saxon Chronicle (contemporane of bijna-contemporane kronieken waarin Ellandun en de dood van Beornwulf genoemd worden).
- Behouden charters en landvermeldingen die schenkingen uit zijn regeerperiode registreren.
- Numismatisch materiaal: munten en vondsten die aan zijn naam en periode te koppelen zijn.
De nederlaag van Beornwulf in de Slag bij Ellandun betekende het einde van de Merciaanse overheersing.
Koning van Mercia
Er is weinig bekend over de familie van Beornwulf. Hij speelde een grote rol in het verlies van de troon van Ceolwulf I in 823. Hij volgde Ceolwulf op als koning in de zomer van 823. Beornwulf zette de door Coenwulf en zijn broer Ceolwulf I begonnen campagne tegen Powys voort. Eind 823 was Powys in handen van Mercia. In 825 had Beornwulf zijn gezag uitgebreid tot Kent, Essex en Middlesex. In 825 viel Beornwulf Wessex binnen. In wat Frank Stenton noemt "een van de meest beslissende veldslagen uit de Angelsaksische geschiedenis" versloeg Egbert Beornwulf in de Slag bij Ellandun. Dit was het einde van de Merciaanse koningen die Engeland domineerden. Egbert stuurde zijn zoon Athelwulf met een leger om Baldred, de Merciaanse onderkoning, ten val te brengen. Het resultaat was dat heel Kent, Surrey, Sussex en East Anglia zich onderwierpen aan Egbert van Wessex. Egbert was echter voorzichtig. Hij wist dat Mercia een machtig leger had en viel Mercia niet direct aan. In plaats daarvan zette hij de East Anglians aan tot een opstand tegen Beornwulf. Toen Beornwulf in 826 probeerde East Anglia te heroveren, werd hij daarbij gedood. Hij werd opgevolgd door een van zijn ealdormen, Ludeca van Mercia.
Zoek in de encyclopedie