Irène Joliot-Curie: Franse scheikundige en Nobelprijswinnares (1897–1956)
Irène Joliot-Curie (1897–1956) — Franse scheikundige, dochter van Pierre en Marie Curie en Nobelprijswinnares 1935 voor baanbrekend onderzoek naar radioactiviteit.
Irène Joliot-Curie (12 september 1897 - 17 maart 1956) was een Franse wetenschapper. Zij won in 1935 samen met haar man, Frédéric Joliot, de Nobelprijs voor Scheikunde. Curie was de dochter van Pierre en Marie Curie
Leven en opleiding
Irène Joliot-Curie werd geboren in een gezin dat diep geworteld was in de natuurwetenschappen. Ze groeide op in en rond de laboratoria waar haar ouders onderzoek deden naar radioactiviteit. Ze ontving een opleiding in de natuurwetenschappen in Parijs en begon al vroeg met onderzoek aan het Institut du Radium, de onderzoeksomgeving die nauw verbonden was met het werk van de familie Curie.
Wetenschappelijk onderzoek
Irène werkte nauw samen met haar echtgenoot Frédéric Joliot. Samen voerden zij in de jaren 1930 belangrijke experimenten uit op het gebied van radioactiviteit. In 1934 toonden zij aan dat stabiele elementen kunstmatig radioactief gemaakt konden worden door ze te bestralen met deeltjes — een doorbraak die wordt aangeduid als de ontdekking van kunstmatige radioactiviteit. Als voorbeeld toonden zij aan dat door α-deeltjes op niet-radioactief aluminium te richten, er radioactief fosfor ontstond. Dit werk opende de deur naar de productie van radio-isotopen voor onderzoek en medische toepassingen, zoals diagnostiek en therapie.
Nobelprijs en erkenning
Voor hun gezamenlijke ontdekking van kunstmatige radioactiviteit ontvingen Irène en Frédéric Joliot de Nobelprijs voor Scheikunde in 1935. Deze prijs bevestigde niet alleen de wetenschappelijke betekenis van hun werk, maar plaatste Irène ook in de rij van de belangrijke figuren uit de Curie-familie die een blijvende invloed hadden op de moderne fysica en scheikunde.
Latere carrière en maatschappelijke betrokkenheid
Gedurende haar loopbaan bleef Irène betrokken bij onderzoek naar radioactieve stoffen en hun toepassingen in de geneeskunde. Ze speelde ook een rol in de organisatie van wetenschappelijk onderzoek en het onderwijs in Frankrijk. Daarnaast waren zij en haar man maatschappelijk en politiek bewogen — zij spraken zich uit over de maatschappelijke gevolgen van kernenergie en de rol van wetenschap in dienst van de mensheid.
Persoonlijk leven en nalatenschap
Irène en Frédéric kregen twee kinderen, Hélène en Pierre, die zelf ook een wetenschappelijke loopbaan insloegen. Het werk van Irène Joliot-Curie heeft grote invloed gehad op de ontwikkeling van nucleaire geneeskunde en de productie van radio-isotopen voor onderzoek en klinische doeleinden. Zij stierf op 17 maart 1956 aan leukemie, een ziekte die in verband wordt gebracht met langdurige blootstelling aan ioniserende straling tijdens haar onderzoekswerk. Haar nalatenschap leeft voort in de vooruitgang van de medische en fundamentele natuurwetenschappen en in de generaties wetenschappers die op haar werk voortbouwen.
Onderwijs
Curie begon haar studie aan de Faculteit der Wetenschappen in Parijs. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende ze als radiograaf. Curie werd doctor in de wetenschappen in 1925. Ze deed haar proefschrift over de alfastraling van polonium.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) hielp ze haar moeder met het gebruik van röntgentechnologie in militaire ziekenhuizen. Ze hielp radiologisch personeel op te leiden. Curie studeerde vervolgens af aan de Sorbonne in Parijs. Ze behaalde een graad voor haar werk aan radioactiviteit in polonium in 1925.
Onderzoek
Curie verrichtte belangrijk werk op het gebied van radioactiviteit, transmutatie van elementen en kernfysica. Curie en haar man wonnen in 1935 de Nobelprijs voor scheikunde voor hun creatie van nieuwe radioactieve elementen. Dit werk werd beschreven in hun artikel "Production artificielle d'éléments radioactifs. Preuve chimique de la transmutation des éléments" (1934).
In 1938 onderzocht zij de werking van neutronen op de zware elementen. Dit was een belangrijk onderdeel van de ontdekking van de kernsplijting van uranium. Curie werd in 1937 hoogleraar aan de faculteit der wetenschappen in Parijs. In 1946 werd zij directeur van het Radium Instituut. Na zes jaar als Commissaris voor Atoomenergie nam Curie in 1948 deel aan de bouw van de eerste Franse atoompaal. De bouw ervan werd na haar dood voortgezet door haar man.
Persoonlijk leven
Curie werd geboren in Parijs. Marie en Pierre Curie waren haar ouders. In 1926 trouwde Curie met Frédéric Joliot-Curie, een Franse fysisch chemicus. Hij kwam in 1925 bij Curie's Radium Instituut. In 1934 ontdekten zij dat zij stabiele elementen radioactief konden maken. Curie en Joliot kregen een zoon en een dochter. Curie was ook geïnteresseerd in sociale en intellectuele promotie van vrouwen. In 1936 werd ze staatssecretaris voor wetenschappelijk onderzoek.
Curie stierf op 17 maart 1956.
Zoek in de encyclopedie