Sir William Lawrence Bragg CH OBE MC FRS (31 maart 1890 - 1 juli 1971) was een in Australië geboren Britse fysicus en röntgenkristallograaf. Zijn onderzoek legde de grondslag voor de structuuronderzoeken van kristallen en grote biomoleculen die de 20e eeuw in de natuurwetenschappen hebben gevormd.

Jeugd, opleiding en militaire dienst

Bragg werd vaak aangeduid als Sir Lawrence Bragg; zijn vader was Sir William Bragg, met wie hij later de Nobelprijs deelde. Lawrence Bragg kreeg zijn opleiding zowel in Adelaide, Australië, als in Engeland. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende hij en werd hij bekroond met het Militair Kruis voor zijn verdiensten.

De Bragg-wet en röntgendiffractie

In 1912 formuleerde Lawrence Bragg wat nu bekendstaat als de Bragg-wet van de röntgendiffractie. In eenvoudige vorm luidt deze wet:

nλ = 2d sin θ

Hierin is λ de golflengte van de röntgenstraling, d de afstand tussen kristalvlakken en θ de invalshoek waarbij constructieve interferentie optreedt. Deze vergelijking maakte het mogelijk om uit diffractiepatronen de onderlinge afstand en ordening van atomen in een kristal af te leiden en vormt daarmee de basis van de moderne röntgenkristallografie.

Nobelprijs en wetenschappelijke loopbaan

Voor het gezamenlijk werk aan de analyse van kristalstructuren met behulp van röntgenstraling ontvingen Lawrence Bragg en zijn vader in 1915 de Nobelprijs voor Natuurkunde. Bragg is tot op heden de jongste Nobelprijswinnaar (hij was 25 jaar ten tijde van de toekenning). Zijn resultaten maakten het mogelijk om later complexe structuren — van mineralen tot eiwitten en DNA — op atomaire schaal te onderzoeken.

Bragg bekleedde later leidende functies in de Britse wetenschap; hij was directeur van het Cavendish Laboratory in Cambridge toen de structuur van het DNA werd ontrafeld door James D. Watson en Francis Crick in februari 1953. Onder zijn leiding groeide de röntgenkristallografie uit tot een centraal instrument in de fysica, scheikunde en biologie.

Erkenning en onderscheidingen

  • 1921: gekozen tot Fellow of the Royal Society (FRS).
  • 1941: geridderd door George VI.
  • Ontvanger van zowel de Copley Medal als de Royal Medal van de Royal Society.
  • Militair Kruis voor zijn verdiensten tijdens de Eerste Wereldoorlog (MC).

Nalatenschap

De impact van Braggs werk is groot en blijvend: de Bragg-wet en de methoden van röntgenkristallografie maakten mogelijk dat wetenschappers atomaire en moleculaire structuren konden bepalen, wat direct heeft bijgedragen aan doorbraken in de scheikunde, materiaalkunde en moleculaire biologie. Hij stimuleerde en begeleidde generaties onderzoekers en hielp zo de ontwikkeling van structurele wetenschap in de 20e eeuw te versnellen. Lawrence Bragg overleed op 1 juli 1971; zijn bijdragen blijven fundamenteel voor veel moderne wetenschappelijke disciplines.