De Donald Trump presidentiële campagne, 2016 begon op 16 juni 2015, toen zakenman Donald Trump zijn kandidatuur aankondigde voor president van de Verenigde Staten in de verkiezingen van 2016. Trump heeft eerder campagne gevoerd om de kandidaat te worden. Hij deed de aankondiging tijdens een rally in de Trump Tower in New York City.

Tijdens de verkiezingen op 8 november 2016 werd Trump verkozen tot president van de Verenigde Staten, terwijl zijn running mate Mike Pence werd verkozen tot vicepresident van de Verenigde Staten.

Aankondiging en campagneboodschap

Bij zijn aankondiging op 16 juni 2015 positioneerde Donald Trump zich als een buitenstaander die het Washington-establishment wilde uitdagen. Zijn campagne werd sterk gekenmerkt door de slogan "Make America Great Again". Trump richtte zich vooral op kwesties als immigratie (met name de bouw van een grensmuur met Mexico), handelsakkoorden die volgens hem banen naar het buitenland brachten, en het bestrijden van wat hij noemde een verwaarloosde industrie- en arbeidsklasse in de Verenigde Staten.

Voorverkiezingen en nominatie

Trump nam deel aan de Republikeinse voorverkiezingen tegen een groot aantal rivalen. Door het winnen van een reeks staten en het verkrijgen van een meerderheid van de gedelegeerden werd hij in de loop van de voorverkiezingen de hoeksteen van de Republikeinse nominatie; tegen mei 2016 waren de meeste tegenkandidaten uitgestapt, waarna hij formeel als Republikeinse kandidaat naar voren werd gebracht tijdens de Republikeinse Nationale Conventie in juli 2016. Zijn keuze voor running mate, Mike Pence, werd in juli 2016 aangekondigd.

Campagnethema's en beleidsvoorstellen

  • Immigratie en veiligheid: een streng immigratiebeleid, bouw van een grensmuur en beperkingen op binnenkomst uit bepaalde landen.
  • Economisch beleid: belastingverlagingen, deregulering en een hardere onderhandelingstoon in handelsakkoorden (tegen NAFTA, TPP).
  • Justitie en rechters: belofte om conservatieve rechters aan te wijzen voor federale hoven en het Hooggerechtshof.
  • Gezondheidszorg: heronderhandeling of afschaffing van de Affordable Care Act ("Obamacare").

Campagnestrategie en middelen

De campagne van Trump maakte intensief gebruik van grootschalige rallies, directe communicatie via sociale media (vooral Twitter), en een mediaprofiel dat voortdurend in het nieuws bleef. De campagne richtte zich strategisch op doorslaggevende swing states in het Middenwesten en de Rust Belt, daarbij winnend in meerdere staten die in eerdere verkiezingen naar de Democratische kandidaat waren gegaan. Zijn stijl — direct, vaak confronterend en populistisch — mobiliseerde een grote achterban, maar polariseerde ook sterk.

Controverses en media-aandacht

De campagne van 2016 werd gekenmerkt door voortdurende controverse. Trump's uitspraken over immigranten en minderheden en andere provocerende opmerkingen leidden tot wijdverspreide kritiek. De publicatie van het zogeheten Access Hollywood-tape in oktober 2016, waarin hij grof taalgebruik gebruikte over vrouwen, veroorzaakte een golf van verontwaardiging en tijdelijke terugslag. Tegelijkertijd domineerden ook gebeurtenissen als het FBI-onderzoek naar de e-mails van de Democratische kandidaat veel de berichtgeving. Na de verkiezingen kwamen ook aandacht en onderzoeken over Russische inmenging en mogelijke contacten met campagneleden uitgebreid in de publieke discussie.

Verkiezingsdag en uitkomst

Op 8 november 2016 behaalde Trump een onverwachte overwinning in het Electoral College, waarmee hij de presidentsverkiezingen won ondanks dat zijn tegenstander in het totaal meer stemmen kreeg. De Democratische kandidaat won de populaire stem met ongeveer 2,9 miljoen stemmen meer, maar Trump's succes in verschillende sleutelswingstates (onder andere staten in de Rust Belt) zorgde voor een meerderheid in het Electoral College. Zijn inauguratie vond plaats op 20 januari 2017.

Nasleep en betekenis

De verkiezing van Trump had een grote impact op de binnenlandse en buitenlandse politiek: uiteenlopende beleidswijzigingen op gebied van immigratie, handelsbeleid en benoemingen in het federale bestuur volgden snel. Zijn presidentschap leidde tot sterke politieke polarisatie en meerdere langdurige onderzoeken naar de achtergrond van de campagne en mogelijke buitenlandse inmenging. Historisch gezien was zijn verkiezing opvallend omdat hij de eerste Amerikaanse president werd zonder eerdere militaire dienst of ervaring in gekozen ambt.

Opmerking: dit artikel schetst de belangrijkste feiten en thematische lijnen van de presidentscampagne van Donald Trump in 2016 en de directe gevolgen ervan.