Texas (/ˈtɛksəs/, ook lokaal /ˈtɛksɪz/), officieel de staat Texas, is een staat in de South Central Region van de Verenigde Staten. Het is de tweede grootste Amerikaanse staat naar totale oppervlakte (na Alaska) met 268.596 sq mi (695.662 km2 ) en bevolking (na Californië) met bijna 29 miljoen mensen in 2019. De grootste steden zijn Houston, Dallas, Fort Worth, San Antonio, El Paso en Austin, de hoofdstad.
Texas werd in 1845 de 28e staat van de Verenigde Staten. Texas werd bestuurd door Spanje, Frankrijk, de Geconfedereerde Staten van Amerika en Mexico. Het verklaarde zich in 1836 onafhankelijk van Mexico. Het was 9 jaar lang (1836-1845) zijn eigen land, de Republiek Texas. Het wordt de "Lone Star State" genoemd en de vlag heeft één ster.
Er zijn veel toeristische attracties in Texas. Fort Worth staat bekend om zijn veeteeltbedrijven. Amarillo staat bekend om de veehandel en de veehouderijen. In Dallas hebben industriële technologiebedrijven zoals Texas Instruments en EDS hun kantoren. San Antonio heeft de Alamo. Houston heeft het Johnson Space Center. Austin heeft de Universiteit van Texas in Austin. Texas A&M University in College Station, Texas Tech University in Lubbock, Baylor University in Waco en de University of North Texas in Denton zijn andere belangrijke universiteiten in de staat.
Geografie en natuur
Texas heeft een zeer gevarieerd landschap: van de kustgebieden langs de Golf van Mexico en de moerassen van de Piney Woods in het oosten, via het bergachtige Hill Country rond Austin, tot de uitgestrekte vlaktes en de droge gebieden van West-Texas en de Panhandle. In het zuidwesten liggen ruige gebieden zoals Big Bend, terwijl de Rio Grande de zuidgrens met Mexico vormt. Er zijn bossen, prairies, woestijnachtige streken en lange stranden; die variatie zorgt voor veel verschillende ecosystemen en recreatiemogelijkheden.
Klimaat en natuurverschijnselen
Het klimaat varieert sterk: het oosten is vochtig en subtropisch, het centrum warm en gematigd, en het westen semi-aride tot woestijnachtig. De golfkust is gevoelig voor tropische stormen en orkanen (bijvoorbeeld orkaan Harvey in 2017). Noord- en centraal-Texas liggen deels in Tornado Alley, waardoor zware onweersbuien en tornado's voorkomen. Hittegolven en periodes van droogte komen regelmatig voor.
Geschiedenis (uitgebreid)
Voor de Europese komst leefden tal van inheemse volken in het gebied, zoals de Caddo, Karankawa, Comanche en Apache. In de 16e–18e eeuw werd het gebied bestuurlijk beïnvloed door Spanje en later kort door Frankrijk. Na de Mexicaanse onafhankelijkheid in 1821 groeide de stroom van Amerikaanse kolonisten in wat toen Mexicaans Texas heette. Spanningen hierover leidden tot de Texaanse Revolutie en de beroemde slag om de Alamo (1836). Van 1836 tot 1845 was Texas een onafhankelijke republiek. In 1845 trad Texas toe tot de Verenigde Staten, wat mede aanleiding was voor de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog (1846–1848). Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog sloot Texas zich aan bij de Geconfedereerde Staten (Geconfedereerde Staten van Amerika). De 20e eeuw bracht ingrijpende veranderingen, vooral na de olievondst bij Spindletop (1901) die de basis legde voor de moderne energiesector.
Bevolking en cultuur
Texas is demografisch zeer divers. Naast mensen van Europese afkomst vormen Hispanic/Latino (voornamelijk van Mexicaanse afkomst) en Afro-Amerikaanse gemeenschappen grote en invloedrijke groepen. Er wonen ook veel mensen met Aziatische achtergrond en een groeiend aantal internationale migranten. Engels is de dominante taal, maar Spaans is wijdverbreid en wordt veel in het dagelijks leven gebruikt.
De Texaanse cultuur is een mix van zuidelijke, westelijke en Mexicaanse invloeden. Typische culturele aspecten zijn de cowboy- en ranchcultuur, Tex-Mexkeuken, barbecue, country- en bluesmuziek, en steden met levendige muziekscènes zoals Austin (vaak geroemd als "Live Music Capital of the World"). Grote jaarlijkse evenementen zijn rodeo's, muziekfestivals zoals South by Southwest (SXSW) en regionale staatsfeesten.
Economie en infrastructuur
De economie van Texas is een van de grootste en meest diverse van de Verenigde Staten. Belangrijke sectoren zijn:
- Energie: olie, aardgas en een snel groeiend aandeel hernieuwbare energie (vooral windenergie).
- Landbouw en veeteelt: rundvlees, katoen en ander agrarisch product.
- Hoge technologie en innovatie: met grote clusters in Austin en het Dallas–Fort Worth-gebied; bedrijven zoals Texas Instruments hebben hier historie.
- Ruimtevaart en onderzoek: het Johnson Space Center in Houston is belangrijk voor ruimtevaart en technologie.
- Gezondheidszorg en onderwijs: grote zorginstellingen en universiteiten trekken talent en onderzoeksgeld aan.
Belangrijke havens (zoals de haven van Houston), grote luchthavenknooppunten (Dallas/Fort Worth International, Houston George Bush Intercontinental en Austin-Bergstrom) en een uitgebreid snelwegennet ondersteunen handel en vervoer.
Belangrijkste steden en wat ze kennen
- Houston — grootste stad, centrum voor energie, medische zorg (Texas Medical Center) en ruimtevaartactiviteiten.
- Dallas en Fort Worth — samen de Dallas–Fort Worth metroplex, belangrijk voor handel, financiën, technologie en cultuur.
- San Antonio — rijk aan geschiedenis (waaronder de Alamo) en toeristische attracties zoals de River Walk.
- Austin — hoofdstad, bekend om zijn muziek- en technologiescene en de Universiteit van Texas in Austin.
- El Paso — grensstad met een sterke Mexicaanse culturele invloed.
- Amarillo, Lubbock en andere steden — regionaal belangrijke centra voor landbouw, onderwijs en energie.
Onderwijs en onderzoek
Texas herbergt tal van vooraanstaande universiteiten en onderzoeksinstellingen, waaronder de door de tekst genoemde Universiteit van Texas in Austin, Texas A&M University, Texas Tech University, Baylor University en de University of North Texas. Deze instellingen dragen bij aan onderzoek in techniek, energie, landbouw, geneeskunde en ruimtevaart.
Toeristische hoogtepunten
Behalve de eerder genoemde attracties (Alamo, Johnson Space Center) zijn er veel natuurparken en recreatiegebieden zoals Big Bend National Park, Padre Island en diverse staatsparken langs de kust en in het binnenland. Steden bieden ook musea, theaters, live-muziekpodia en sportevenementen (professionele teams in de NFL, NBA, MLB, NHL en MLS maken deel uit van het stedelijk leven).
Symbolen en identiteit
Texas staat bekend als de "Lone Star State"; de enkelvoudige ster op de vlag verwijst naar het verleden als onafhankelijke republiek. Andere officiële symbolen zijn onder meer de pecan (staatboom), de bluebonnet (staatbloem) en de Northern Mockingbird (statenvogel). De Texaanse identiteit benadrukt vaak onafhankelijkheid, gastvrijheid en een mengeling van zuidelijke en westelijke tradities.
Praktische informatie voor bezoekers
Reizen door Texas vereist vaak lange afstanden af te leggen; autovervoer is in veel gebieden de meest praktische optie. Het klimaat verschilt per regio — neem bij een kustbezoek rekening met mogelijk stormweer en in de zomer met hoge temperaturen en uitdroging. Spaanskennis of -woordenschat is nuttig in veel delen van de staat.
Samenvattend: Texas is een uitgestrekte, economisch krachtige en cultureel diverse staat met een rijke geschiedenis, uiteenlopende landschappen en veel bezienswaardigheden, van historische vestigingen en steden tot nationale parken en moderne industriële centra.